Lực lượng Kỹ thuật hình sự 65 năm thầm lặng góp chiến công

Đổi mới các lĩnh vực công tác, đáp ứng từng giai đoạn cách mạng

Những năm qua, lực lượng KTHS nói chung và Viện Khoa học hình sự (KHHS) nói riêng luôn được Đảng, Nhà nước mà trực tiếp là Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an quan tâm đặc biệt, chỉ đạo sát sao, thể hiện bằng những chủ trương, giải pháp nhằm xây dựng và phát triển lực lượng KTHS một cách đồng bộ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng.

Đến nay, tổ chức lực lượng KTHS CAND đã được thống nhất từ Trung ương đến địa phương, hình thành hệ thống nghiệp vụ chuyên sâu, trưởng thành trên mọi phương diện, có nhiều đóng góp quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia (ANQG), đảm bảo trật tự an toàn xã hội (TTATXH). Xứng đáng là lực lượng khoa học nghiệp vụ của ngành Công an, ứng dụng thành tựu của khoa học, kỹ thuật và công nghệ vào công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, cũng như thể hiện được vai trò rất quan trọng trong điều tra, truy tố và xét xử tội phạm cũng như các vi phạm pháp luật khác.

Công tác KTHS trong những năm kháng chiến giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước (1945 - 1975) đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Đơn cử như, giai đoạn 1945-1954, tuy lực lượng mỏng, cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu thốn nhưng các cán bộ KTHS đã giúp cho lực lượng Công an còn non trẻ phát hiện hàng trăm tên mật thám, tình báo, phản động và bọn cường hào ác bá có nợ máu với nhân dân; cung cấp nhiều tài liệu, thông tin quan trọng phục vụ cho cuộc tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa; đấu tranh làm rõ nhiều vụ án quan trọng...

Trong 9 năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng KTHS từng bước phát triển, góp phần bảo vệ trật tự an toàn xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Từ 1960 - 1969, lực lượng KTHS tham gia khám nghiệm 2.132 vụ án, tiến hành giám định 4.525 vụ việc các loại, tham gia phá 157 toán biệt kích, 3.272 vụ phản động các loại…

Nhiều kết luận là chứng cứ quan trọng phục vụ công tác điều tra và xét xử tội phạm. Hay trong những năm 1969-1971, đế quốc Mỹ dùng nhiều thủ đoạn nham hiểm là in và tung tiền giả, loại tiền Ngân hàng Quốc gia Việt Nam ra miền Bắc nhằm phá hoại nền tài chính tiền tệ của nước ta. Để có đủ chứng cứ đấu tranh, lực lượng KTHS đã tiến hành giám định và xác định được phương pháp, phương tiện, chất giấy, chất mực in của các loại giấy bạc nói trên. Ngày 10/11/1972, bản kết luận giám định số 814-VKTHS/CA đã được hoàn thành với đầy đủ hồ sơ làm chứng cứ khoa học đấu tranh trong quá trình đàm phán với chính quyền Mỹ.

Trong giai đoạn từ năm 2001 đến 2016, công tác KTHS đã được điều chỉnh bằng hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật tương đối đầy đủ, góp phần đảm bảo tính khách quan toàn diện, tỉ mỉ trong các kết quả của công tác KTHS.

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác điều tra, truy tố và xét xử, ngày 2/1/2002 Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TW về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới; ngày 2/6/2005 Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 49-NQ/TW về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020; ngày 11/2/2010 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 258/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đổi mới và nâng cao hiệu quả giám định tư pháp” (Đề án 258).

Ngày 28/02/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 250/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp” (Đề án 250)… Đây là những văn kiện thể hiện quan điểm, đường lối của Đảng cùng với sự thể chế hoá mang tính định hướng trong tiến trình cải cách tư pháp, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với hoạt động giám định tư pháp nói chung và giám định KTHS và pháp y CAND nói riêng.

Ghi dấu ấn qua từng vụ án

Hằng năm, lực lượng KTHS tham gia KNHT khoảng hơn 70.000 vụ việc, giám định khoảng hơn 100.000 vụ việc, áp dụng biện pháp kỹ thuật phòng chống tội phạm với khoảng hơn 2.000 vụ việc. Trên mặt trận đấu tranh với tội phạm kinh tế, tham nhũng, công tác giám định KTHS giúp tìm ra nhiều phương thức làm giả các tài liệu, con dấu, chữ viết, chữ ký nhằm chiếm đoạt tài sản của nhà nước hàng ngàn tỷ đồng.

Với mặt trận đấu tranh với tội phạm hình sự, qua KNHT, KNTT, lực lượng KTHS cũng đã đưa ra những nhận định, đánh giá quan trọng giúp định hướng hoạt động điều tra; đồng thời thu thập các tài liệu, dấu vết, vật chứng liên quan đến tội phạm. Từ đó, giám định, đưa ra chứng cứ khoa học chứng minh hành vi phạm tội của các đối tượng.

Ở mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, hằng năm, lực lượng KTHS đã góp phần giải quyết khoảng 20.000 vụ án; bóc gỡ nhiều đường dây mua bán ma túy lớn. Qua giám định ma túy, lực lượng KTHS cũng đã phát hiện nhiều thủ đoạn sản xuất, vận chuyển ma túy, thủ đoạn đưa các chất gây nghiện mới vào Việt Nam...

Điển hình một số vụ án lớn được dư luận quan tâm có sự đóng góp quan trọng của lực lượng KTHS trong công tác điều tra phá án như: Năm 2017, Viện KHHS đã tham gia khám nghiệm hiện trường, giám định, xác định nguyên nhân gây ra tai biến y khoa đặc biệt nghiêm trọng làm 8 người chết tại bệnh viện đa khoa Hòa Bình. Vụ giết người xảy ra ngày 15/2/2018 tại phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh làm chết 5 người trong một gia đình, diễn ra đúng thời điểm Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018 gây hoang mang dư luận...

Không thể kể hết những công việc thầm lặng mà các thế hệ lãnh đạo, CBCS lực lượng KTHS đã tận tâm cống hiến. Những thành tựu trên là kết quả của sự nỗ lực không ngừng nghỉ, lòng đam mê, nhiệt huyết, yêu ngành, yêu nghề của mỗi CBCS qua 65 mùa hoa, được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Lãnh đạo Bộ Công an, Công an các đơn vị, địa phương và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới, trong nước và tình hình tội phạm sẽ còn diễn biến phức tạp, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đòi hỏi mỗi CBCS của lực lượng KTHS CAND cần phải không ngừng nỗ lực học tập, nâng cao trình độ; nêu cao tinh thần trách nhiệm, khách quan, tỉ mỉ, chính xác, toàn diện; phát huy truyền thống tốt đẹp của các thế hệ lãnh đạo, CBCS đi trước, cùng nhau đưa lực lượng KTHS tiến thẳng lên hiện đại như mục tiêu của Đề án “hiện đại hóa công tác KTHS đến năm 2025 trong CAND” đã đề ra; góp phần xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.