Phát huy vai trò già làng, trưởng bản trong việc giữ vững an ninh cơ sở

Ở các xã vùng biên giới A Lưới (TP Huế) nơi có đông đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống, những già làng, trưởng bản chính là lực lượng nòng cốt trong phong trào toàn dân tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc và tố giác các hành vi xâm phạm an ninh biên giới.

Sự gắn bó mật thiết giữa già làng và lực lượng chức năng đã góp phần giữ vững chủ quyền và an ninh biên giới A Lưới suốt nhiều năm qua. Không chỉ giữ ổn định an ninh thôn bản, các già làng còn đóng vai trò tích cực trong các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, xóa bỏ hủ tục, góp phần đảm bảo an ninh trật tự địa bàn vùng biên...

Đặc biệt, các già làng là những người đầu tiên phát hiện những mâu thuẫn nhỏ, những dấu hiệu bất ổn để kịp thời hòa giải, không để phát sinh thành điểm nóng. Nhiều vụ tranh chấp đất đai, cãi vã do rượu, mâu thuẫn gia đình… đã được giải quyết ngay tại chỗ chỉ bằng sự mềm mỏng, thấu hiểu của các già làng, giúp hạn chế đáng kể tình trạng khiếu kiện hay xô xát. Cùng với lực lượng Công an, bộ đội biên phòng, những người có uy tín chính là “cánh tay nối dài” góp phần giữ vững bình yên cho mỗi thôn bản.

Hiện nay, trên địa bàn TP Huế có 129 người có uy tín là già làng, trưởng bản sinh sống tại 12 xã. Đây là lực lượng có tiếng nói quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều người có uy tín đã trở thành điểm tựa vững chắc trong cộng đồng.

Nhận diện rõ vai trò đó, thời gian qua, Phòng An ninh nội địa Công an TP Huế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phát huy hiệu quả vai trò của người có uy tín. Trọng tâm là xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng hệ thống, có trọng tâm, sát với đặc điểm từng địa bàn. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng lại ở chủ trương, chính sách mà còn gắn với các quy định pháp luật thiết thực trong đời sống, giúp người dân dễ hiểu, dễ áp dụng.

Không chỉ dừng lại ở công tác tuyên truyền, lực lượng An ninh nội địa thường xuyên bám sát cơ sở, trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân; qua đó kịp thời định hướng, giải thích những vấn đề phát sinh. Các buổi gặp mặt, tọa đàm chuyên đề có sự tham gia của cấp ủy, chính quyền địa phương được tổ chức định kỳ, tạo diễn đàn trao đổi cởi mở, thẳng thắn.

Đặc biệt, thông qua các mô hình “Dân vận khéo”, “Tổ tự quản về an ninh trật tự và tổ hòa giải ở cơ sở”, người có uy tín được hướng dẫn, hỗ trợ trực tiếp tham gia giải quyết các vụ việc phát sinh ngay từ thôn, bản. Cách làm này không chỉ nâng cao kỹ năng xử lý tình huống mà còn phát huy vai trò chủ động của lực lượng tại chỗ, hạn chế phát sinh điểm nóng phức tạp. Qua đó, góp phần quan trọng giữ vững an ninh trật tự, củng cố “thế trận lòng dân” từ sớm, từ xa.

Già làng Nguyễn Hoài Nam (trú tại xã A Lưới 5) là người góp công rất lớn trong việc vận động bà con không nghe theo luận điệu kích động từ mạng xã hội và các đối tượng xấu ngoài địa bàn. Nhờ sự tuyên truyền tích cực của già làng Nam, hàng chục hộ dân trước đây còn nhiều ngộ nhận đã quay lại sống đoàn kết, chăm lo sản xuất. Già làng Nam cũng là một trong những người đề xuất mô hình “Thôn không có người vi phạm pháp luật”, được bà con đồng thuận và duy trì hiệu quả đến nay. “Trước đây, khi có vụ việc xảy ra, bà con còn lúng túng, nhiều khi xử lý theo tập quán. Nay được cán bộ hướng dẫn, chúng tôi hiểu rõ pháp luật, biết cách vận động bà con làm đúng, tránh vi phạm”, già làng Nguyễn Hoài Nam chia sẻ.

Còn theo già làng Hồ Chính Bắc (trú tại xã A Lưới 3), người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ nói mà phải làm gương. Khi mình hiểu luật, giải thích cho bà con thì dễ thuyết phục hơn, nhiều mâu thuẫn nhỏ được giải quyết ngay từ cơ sở. Nhờ hiểu dân, gần dân, sát dân, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của dân nên vai trò của người có uy tín ngày càng được phát huy rõ nét – không chỉ dừng ở tuyên truyền mà còn trực tiếp tham gia giải quyết các vấn đề tại cơ sở, góp phần giữ ổn định tình hình ngay từ sớm.

Trung tá Võ Hữu Tài, Trưởng Công an xã Nam Đông cho biết, các già làng trên địa bàn không chỉ giữ vai trò thủ lĩnh tinh thần mà còn là “người gác cổng” cho an ninh thôn bản. Già làng Hồ Văn Dương được xem là “người hòa giải của bản”. Mỗi khi trong thôn có mâu thuẫn, già làng Dương lại lặng lẽ đến tận nhà bà con để tìm hiểu nguyên nhân, sau đó mời hai bên lên nhà Gươl để nói chuyện thẳng thắn. Nhờ uy tín của già làng Dương, nhiều vụ việc tưởng chừng kéo dài đã được hóa giải chỉ trong một buổi... Đặc biệt, trước tình trạng tàng trữ, sử dụng vũ khí tự chế ở vùng cao từng là nỗi lo lớn nhưng gần đây nhờ sự vào cuộc mạnh mẽ của các già làng và sự quyết liệt của lực lượng Công an cơ sở; nhiều súng tự chế, đạn đã được người dân đồng bào tự nguyện giao nộp.

Đại tá Võ Hữu Quốc, Trưởng Phòng An ninh nội địa Công an TP Huế cho rằng, người có uy tín là lực lượng nòng cốt trong thế trận an ninh nhân dân. Vì vậy, việc bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống cho lực lượng này là nhiệm vụ lâu dài, cần thực hiện thường xuyên, liên tục và sát thực tiễn. “Khi người có uy tín hiểu, làm đúng và tích cực vận động, nhân dân sẽ đồng thuận, tự giác chấp hành pháp luật và qua đó, góp phần giữ vững an ninh trật tự ngay từ cơ sở”, Đại tá Võ Hữu Quốc chia sẻ.

Với cách làm bài bản, kiên trì và gần dân, lực lượng An ninh nội địa Công an TP Huế đang từng bước khẳng định vai trò “bám cơ sở, bám nhân dân”, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định và tạo nền tảng cho phát triển bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.