Thu hẹp “bán kính lửa”, giữ vững “thời gian vàng” trong cứu nạn, cứu hộ

Đây được xem là bước điều chỉnh mang tính chiến lược, góp phần thu hẹp “khoảng trống” bảo vệ, tăng khả năng tiếp cận hiện trường, hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản.

Với diện tích hơn 3.358km², dân số trên 10 triệu người, mỗi phút chậm trễ trong tiếp cận hiện trường cháy, nổ tại Thủ đô đều có thể dẫn tới những hậu quả khôn lường. Nhận diện rõ những bất cập trong mạng lưới bảo vệ, Công an TP Hà Nội đã chủ động tái bố trí hệ thống trụ sở các đơn vị Cảnh sát PCCC và CNCH theo hướng tinh gọn, khoa học, bám sát thực tiễn. Những kết quả bước đầu sau gần một năm triển khai cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc thu hẹp “bán kính lửa”, giữ vững “thời gian vàng” cứu nạn.

Trước thời điểm 1/3/2025, khi mô hình tổ chức bộ máy mới chưa được triển khai, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH toàn thành phố có 37 đơn vị đầu mối, bố trí tại 39 vị trí làm trụ sở. Tuy nhiên, thực tế cho thấy bán kính phục vụ chữa cháy tại nhiều khu vực chưa đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Ở nội thành, thay vì 3km theo quy định, bán kính trung bình lên tới 5–7km; tại ngoại thành, con số này phổ biến ở mức 13–15km, thậm chí có nơi lên tới 25km. Cá biệt, một số đơn vị phải đảm nhiệm địa bàn có bán kính bảo vệ lớn gấp 3–5 lần tiêu chuẩn.

Đáng chú ý, có thời điểm 12 xã nằm hoàn toàn ngoài bán kính bảo vệ, gồm: Bất Bạt, Suối Hai, Ba Vì, Yên Bài, Xuân Mai, Trần Phú, Phú Cát, Yên Xuân, Hồng Vân, Chương Dương, Thượng Phúc, Ứng Hòa. Đây đều là những địa bàn ngoại thành rộng, có khu dân cư xen kẽ sản xuất, du lịch sinh thái hoặc cụm công nghiệp nhỏ, tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ cao, trong khi khoảng cách tiếp cận của lực lượng chuyên nghiệp còn xa.

Bên cạnh đó, việc bố trí trụ sở tại một số khu vực chưa thực sự hợp lý: có nơi hai đơn vị cùng chung trụ sở, hai đơn vị đặt sát nhau, trong khi nhiều địa bàn trọng điểm lại “trắng” điểm thường trực. Sự bất cập này đòi hỏi phải tái cấu trúc mạng lưới theo hướng đồng bộ, khoa học hơn.

Ngay sau khi triển khai mô hình tổ chức mới, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH đã chủ động rà soát toàn bộ quỹ trụ sở dôi dư trong Công an TP Hà Nội cũng như trụ sở của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn, tham mưu lãnh đạo Công an TP bố trí thêm các điểm thường trực phù hợp. Từ đầu năm 2025 đến nay, 22 phân đội chữa cháy và CNCH mới đã được thành lập, nâng tổng số vị trí thường trực lên 59, tăng 20 điểm so với trước.

Việc “cắm chốt” thêm các phân đội tại khu vực xa trung tâm, địa bàn giáp ranh hoặc nơi đô thị hóa nhanh đã góp phần tái phân bổ lực lượng một cách khoa học, sát thực tiễn. Đây không chỉ là sự gia tăng về số lượng mà là bước điều chỉnh mang tính cấu trúc, hướng tới mục tiêu rút ngắn cự ly tiếp cận và nâng cao khả năng cơ động khi xử lý sự cố.

Đáng nói, việc mở rộng mạng lưới được triển khai trong điều kiện lực lượng, phương tiện, cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn. Vẫn là những cán bộ, chiến sĩ ngày đêm trực chiến, vẫn là các trang thiết bị hiện có, song với tinh thần trách nhiệm cao, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Thủ đô đã nỗ lực khắc phục mọi trở ngại, tổ chức lại thế trận, mở rộng các điểm thường trực, bảo đảm duy trì hiệu quả công tác thường xuyên.

Theo tính toán, bán kính bảo vệ hiện nay tại khu vực nội thành đã rút xuống còn 3–3,5km; khu vực ngoại thành còn 7–8km. Diện tích được bảo vệ tăng lên khoảng 1.999,5km², đạt tỷ lệ bao phủ 59,54% diện tích tự nhiên toàn thành phố – tăng gần 500km² so với trước. Phần diện tích tăng thêm tập trung chủ yếu tại khu vực lõi đô thị, trung tâm kinh tế – xã hội, khu dân cư đông đúc, khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các địa bàn trọng điểm.

Thực tế theo dõi các vụ cháy, nổ thời gian gần đây cho thấy hiệu quả rõ rệt. Nhiều sự cố xảy ra cách trụ sở phân đội mới dưới 1km, lực lượng nhanh chóng có mặt, triển khai đội hình, khống chế và dập tắt đám cháy ngay từ ban đầu, hạn chế tối đa thiệt hại. “Thời gian vàng” – yếu tố then chốt quyết định hiệu quả cứu nạn – được rút ngắn đáng kể.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Thủ đô tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý địa bàn, xây dựng bản đồ số về bán kính bảo vệ

Dù vậy, hiện vẫn còn khoảng 40,46% diện tích tự nhiên của thành phố, tương đương 1.358km², nằm ngoài bán kính bảo vệ theo quy chuẩn, chủ yếu tập trung tại các xã ngoại thành có địa bàn rộng, dân cư phân tán. Có 19 xã, phường có tỷ lệ bao phủ thấp, trong đó một số địa bàn có mật độ dân cư cao như An Khánh, Tây Mỗ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy, nổ. Hiện còn 6 xã nằm hoàn toàn ngoài bán kính bảo vệ là: Bất Bạt, Suối Hai, Ba Vì, Yên Bài, Xuân Mai, Trần Phú.

Thực hiện Chỉ thị số 02 ngày 31/1 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCCC và CNCH trong tình hình mới, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH xác định phát triển mạng lưới trụ sở là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục tham mưu Công an thành phố rà soát, bổ sung thêm các vị trí trụ sở, ưu tiên địa bàn rộng, địa hình phức tạp hoặc khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh.

Song song với đó, lực lượng tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý địa bàn, xây dựng bản đồ số về bán kính bảo vệ, tối ưu hóa lộ trình di chuyển; phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở phát triển các mô hình PCCC tại chỗ, tổ liên gia an toàn, điểm chữa cháy công cộng… tạo “vòng bảo vệ nhiều lớp”.

Từ 39 lên 59 vị trí thường trực chỉ trong một năm, diện tích bao phủ tăng thêm gần 500km² – đó là những con số thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Thủ đô trong hành trình thu hẹp “điểm trống”, giữ vững bình yên cho nhân dân. Với lộ trình tiếp tục mở rộng mạng lưới theo đúng quy chuẩn, mục tiêu bảo đảm lực lượng tiếp cận nhanh hiện trường trong “thời gian vàng”, giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản đang từng bước trở thành hiện thực trên từng địa bàn của Hà Nội.