Truy bắt phạm nhân trốn trại - những câu chuyện không có trong hồ sơ
Gặp được CBCS Phòng Trinh sát, Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, Cơ sở giáo dục bắt buộc, Trường giáo dưỡng (QLTG, CSGDBB, TGD), Bộ Công an thật là khó bởi nếu không phải dự các cuộc họp quan trọng thì rất ít khi anh em ở nhà. Ngoài công tác bắt truy nã, các anh thường xuyên kiểm tra công tác đảm bảo an ninh, an toàn, nắm tình hình đối tượng tại các cơ sở giam giữ.
Đặc biệt, khi có phạm nhân trốn trại, từ Đại tá Phạm Văn Duyên, Trưởng phòng đến anh em, ai cũng phải ngược xuôi, ròng rã theo đối tượng cả tháng trời “ăn rừng, ngủ núi” cho đến khi bắt được mới thôi.
Chuyến lật xe trên đường đèo
Đại tá Vũ Trọng Chiến, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD cho biết, trong số các phạm nhân trốn trại, nhiều đối tượng rất nguy hiểm, chống đối quyết liệt, sẵn sàng sử dụng hung khí chống trả lại cơ quan Công an khi bị truy bắt. Nhiều đối tượng có mối quan hệ gia đình, xã hội phức tạp và rất am hiểu khoa học, kỹ thuật, có nhiều cách thức đối phó với lực lượng chức năng.
Bên cạnh đó, nhiều đối tượng là người dân tộc thiểu số, hiểu biết pháp luật hạn chế, chỉ vì những nguyên nhân rất nhỏ mà trốn khỏi nơi giam. Số đối tượng này rất thông thạo đường rừng, núi nên luôn ở trong rừng sâu, dễ dàng tẩu thoát khi bị truy bắt. Ngoài ra, một số thân nhân gia đình phạm nhân trốn không chịu hợp tác với cơ quan Công an trong việc vận động đối tượng đầu thú mà còn che giấu, hỗ trợ đồ dùng cá nhân, tiền bạc để phạm nhân bỏ trốn. Vì vậy, việc truy bắt phạm nhân trốn khỏi nơi giam giữ vô cùng khó khăn, vất vả và nguy hiểm.
Vụ bắt đối tượng Phan Trọng Thắng, SN 1994, trú ở đường Trần Nguyên Hãn, phường Thọ Xương, TP Bắc Giang là một trong những vụ gian khổ, nguy hiểm mà lực lượng truy bắt trải qua. Thắng là đối tượng ma tuý, rất am hiểu về công nghệ nên có nhiều cách đối phó với lực lượng truy bắt. Thời điểm Thắng trốn là giáp Tết Giáp Thìn, trời rất lạnh, mưa phùn, gió bấc, nhiệt độ chỉ khoảng 3 – 4 độ C, sương mù dày đặc không thấy đường.
2 tổ công tác của Phòng Trinh sát ngay trong đêm lên Vân Hồ, Sơn La, xuất phát lúc 23h đêm 21/1/2024. Đến khoảng 4h15 ngày 22/1, khi tổ công tác số 1 đi đến đoạn đường dốc giáp ranh giữa Hoà Bình và Sơn La, do sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn, đường trơn trượt nên xe bị tai nạn, trượt bánh rồi lộn nhiều vòng trên đường, anh em không ai nghĩ được nhiều, chỉ cố gắng giữ chặt dây an toàn để tránh va chạm cao nhất. Rất may, dù chiếc xe lộn nhiều vòng bẹp rúm ró nhưng cả 4 cán bộ đều an toàn, Thượng tá Khương Trung Thành, Phó trưởng Phòng Trinh sát bị thương ở chân được anh em đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Trực tiếp chỉ đạo công tác truy bắt, Đại tá Vũ Trọng Chiến cùng anh em bám trụ liên tiếp 6 ngày đêm ở bản Tà Dê, xã Lóng Luông, Vân Hồ để truy bắt đối tượng. Đây là địa bàn trọng điểm phức tạp về ANTT, ma tuý, có nhiều đối tượng cầm đầu các đường dây ma tuý lẩn trốn, chúng đều có vũ khí, sẵn sàng chống trả nếu bị truy bắt, trong khi thời tiết lại vô cùng khắc nghiệt, sương mù dày đặc nên rất khó tấn công. Chính vì vậy, lực lượng chức năng đã tính toán nhiều phương án, làm thế nào để bắt giữ đối tượng, không để hắn trốn thoát nhưng phải đảm bảo tuyệt đối an toàn cho lực lượng truy bắt và người dân trong vùng.
Hàng trăm CBCS của Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD, Công an huyện Vân Hồ, Trại giam Ngọc Lý, Trại giam Yên Hạ…vừa chốt chặn tại các khu vực trọng yếu vừa tính toán phương án bắt giữ. Sau khi tính toán, lực lượng chức năng đã báo cáo cấp trên thay đổi chiến thuật, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để đối tượng ra khỏi địa bàn Tà Dê. Bị vây ráp, biết không thể ở trong bản Tà Dê được nữa, ban đêm, Thắng đã rời Tà Dê về Bắc Giang. Như vậy, sau gần 6 ngày đêm “ăn rừng, ngủ núi”, bám sát từng gốc cây, ngọn cỏ ở xã Lóng Luông, lực lượng chức năng bước đầu đạt được kết quả khi đối tượng rời bản Tà Dê về Bắc Giang.
Lập tức, lực lượng truy bắt về Bắc Giang, phối hợp với Công an địa phương rà soát các đối tượng trên địa bàn và phát hiện Thắng đang ở nhà đối tượng Nguyễn Trọng Đức ở 401 tập thể Đồng Cửa. Lập tức, đêm 28/1, lực lượng chức năng bao vây toàn bộ khu vực, kiểm soát chặt chẽ các đối tượng ra vào, đồng thời chuẩn bị kỹ lưỡng để bắt giữ đối tượng vào sáng hôm sau. Theo đó, lực lượng chức năng đã chọn các cán bộ tinh thông nghiệp vụ, giỏi võ thuật thực hiện nhiệm vụ bắt giữ đối tượng Thắng và Đức, thu giữ 45,3 triệu đồng, 2 điện thoại di động là tang vật Thắng được người nhà, bạn bè chuẩn bị cho hành trang trốn đi.
4 tháng “ăn rừng, ngủ núi” bắt siêu trộm bỏ trốn
Trong giới trộm cắp thì Triệu Văn Tài, SN 1978, ở Sơn Thuỷ, Văn Bàn, Lào Cai được đánh giá là “siêu trộm” với khả năng 1 mình có thể vật được con trâu mộng để xẻ thịt đem bán. Tài vốn to khoẻ, cực kỳ thông thạo rừng núi, bơi khoẻ và có tài đi xe máy 1 tay bất chấp đường đèo dốc. Chính vì vậy, khi thi hành án ở Trại giam Hồng Ca, mặc dù chân gãy phải đóng nẹp đang sưng tấy nhưng được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Yên Bái để chữa bệnh, ngày 3/4/2021, Tài đã vượt tường rào trốn ra ngoài.
Ngay trong đêm, tổ công tác của Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD do Đại tá Nguyễn Văn Quyền, Phó Cục trưởng chỉ huy đã lên Yên Bái chỉ đạo lực lượng truy bắt. Lực lượng chức năng đã rà soát tất cả các địa bàn ở Yên Bái, các vùng lân cận, chốt chặn địa bàn Lào Cai, Lai Châu nhưng không phát hiện được tung tích của hắn. Thời điểm Tài trốn, dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp nên lực lượng chức năng vô cùng vất vả. Do đối tượng sống từ bé ở vùng rừng núi nên lực lượng chức năng xác định Tài đã trốn trong rừng sâu.
Suốt 4 tháng truy bắt Tài, Trung tá Nguyễn Hồng Phong, Phó Trưởng phòng Trinh sát và CBCS hầu như không ai được về nhà mà dày công nghiên cứu hồ sơ, lần theo dấu vết của đối tượng. Có lúc tưởng chừng như thấy manh mối khi phát hiện Tài ở khu vực bờ sông ở Lào Cai. Tuy nhiên, anh ta như cái bóng, chỉ thoáng qua xong lại biến mất tăm. Lần thứ 2 phát hiện Tài xuất hiện ở Lào Cai, lực lượng chức năng tổ chức truy bắt, anh ta đã dùng dao chống trả quyết liệt rồi nhảy xuống sông tẩu thoát.
Đến khoảng giữa tháng 5/2021, Tài di chuyển đến địa bàn tỉnh Lào Cai lẩn trốn tại huyện Bảo Thắng, Bát Xát, Sa Pa, TP Lào Cai của tỉnh Lào Cai và thực hiện một số vụ trộm cắp tài sản như xe máy, dê, gà của người dân tại địa bàn tỉnh Lào Cai. Nghiên cứu hồ sơ, lực lượng chức năng thấy nổi lên 1 người đang nợ tiền của Tài nên xác định anh ta sẽ đến để đòi. Chính vì vậy, lực lượng chức năng đã chốt chặn ở nhà người này 24/24h, dùng biện pháp vận động quần chúng, người dân cung cấp thông tin.
Từ đó, phát hiện đối tượng từng đội mũ bảo hiểm bịt kín đầu, đi xe máy đến gặp vợ của con nợ để đòi tiền. Từ manh mối này, lực lượng chức năng sử dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ, đến ngày 10/8/2021, xác định đối tượng đang có mặt tại lán của người dân tại khu vực thôn Thẩm Pha, xã Sơn Thủy, huyện Văn Bàn, lực lượng truy bắt do Ban Giám đốc Công an Lào Cai chủ trì cùng Phòng Trinh sát và Trại giam Hồng Ca, Công an huyện Văn Bàn và Công an xã đã tổ chức bắt giữ thành công đối tượng, đưa về Trại giam Hồng Ca để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Trung tá Phạm Khánh Toàn, cán bộ Phòng Trinh sát cho biết, bắt giữ đối tượng Tài vô cùng khó khăn vì anh ta không liên lạc với người nhà, cũng không về quê. Chính vì vậy, suốt hơn 4 tháng bám theo đối tượng, anh em vô cùng vất vả, có khi nhiều ngày không có nước tắm, phải mặc áo mưa ngủ ở lán trong rừng. Khi có thông tin nhỏ, như xảy ra vụ trộm ở địa bàn nào, lập tức, anh em đến ngay để nghiên cứu hồ sơ, lần theo dấu vết của đối tượng. Cho đến khi bắt giữ được Tài, anh em mới thở phào nhẹ nhõm.