Xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên số - nhìn từ dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Thời gian qua, tình hình thế giới và khu vực xuất hiện những diễn biến phức tạp, khó lường. Các yếu tố an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn đã mở ra không gian phát triển mới, đồng thời cũng đặt ra nhiều nguy cơ, thách thức đối với an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.

Trước bối cảnh đó, dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định rõ phương hướng “Xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; giữ vững bản chất cách mạng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; chủ động thích ứng, làm chủ khoa học – công nghệ, nhất là trong chuyển đổi số và bảo vệ chủ quyền không gian mạng quốc gia”.

Như vậy, tại dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, Đảng ta đã tiếp nối mục tiêu từ Nghị quyết Đại hội XIII về xây dựng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số lực lượng tiến thẳng lên hiện đại; tiếp tục phát triển bổ sung yếu tố hiện đại hóa gắn với chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực số và làm chủ không gian mạng. Đây là bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng, thể hiện rõ tầm nhìn dài hạn về công tác bảo đảm an ninh, trật tự trong kỷ nguyên số.

Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, mà thường xuyên là của Bộ Chính trị, công tác xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại gắn với chuyển đổi số đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, trong đó đổi mới từ công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đào tạo cán bộ, bước đầu hình thành đội ngũ “chiến sĩ số” được ưu tiên quan tâm, chú trọng.   

Công tác giáo dục chính trị tư tưởng đã chuyển trọng tâm từ “truyền đạt nghị quyết” sang “chuyển hóa nhận thức thành hành động thực tiễn”. Chú trọng triển khai thực hiện các nội dung giáo dục chính trị tư tưởng gắn với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng; đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, xây dựng và thực hiện đạo đức công vụ trong thời đại số. Tăng cường giáo dục kỹ năng tư duy phản biện, năng lực truyền thông, văn hóa ứng xử trên không gian mạng.

Về phương pháp giáo dục chính trị tư tưởng đã căn bản chuyển từ truyền thống - thụ động sang trải nghiệm - tương tác - ứng dụng công nghệ. Triển khai các lớp học chính trị - tư tưởng trực tuyến, hệ thống bài giảng điện tử, mô phỏng tình huống chính trị. Chú trọng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản lý, đánh giá kết quả học tập và thái độ chính trị của học viên. Đưa hoạt động giáo dục tư tưởng vào thực tiễn huấn luyện, công tác, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp của học viên.

Bên cạnh đó, Đảng uỷ Công an Trung ương, Bộ Công an đã lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới, xây dựng môi trường văn hóa - chính trị lành mạnh, từng bước hình thành “không gian văn hóa số CAND”. Tăng cường các hoạt động phòng, chống tác động tiêu cực của mạng xã hội. Đưa phong trào thi đua vào đời sống số; học, chia sẻ, lan tỏa bằng nền tảng trực tuyến.

Về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ CAND trong thời đại số được Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an quan tâm chỉ đạo thúc đẩy mạnh mẽ. Đã kết hợp giữa đào tạo nghiệp vụ công an với kiến thức công nghệ, phân tích dữ liệu, an ninh mạng, điều tra số.

Mỗi học viên được trang bị kiến thức cơ bản về trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, dữ liệu lớn, phân tích số liệu, nhận diện tội phạm công nghệ cao. Nghiên cứu, đưa “giáo dục số” và “kỹ năng số” thành một trụ cột trong chuẩn đầu ra của các nhà trường CAND. Chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên, giáo viên các trường CAND có am hiểu công nghệ, nghiệp vụ số; quan tâm xây dựng “trường học thông minh”.

Từ năm 2022–2024, Bộ Công an đã đầu tư 20 trung tâm học liệu số, 15 phòng lab an ninh mạng, thiết kế các kết nối các trường CAND với Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư; hằng năm, khoảng 300 lượt cán bộ trẻ CAND được cử đi đào tạo, tập huấn ở nước ngoài về công nghệ và quản trị an ninh số.

Học viện An ninh nhân dân, Học viện Cảnh sát nhân dân, Đại học Kỹ thuật, Hậu cần CAND đã mở mới hơn 30 chuyên đề, môn học về chuyển đổi số, an ninh mạng, tội phạm học số… Qua đó đã tạo nguồn nhân lực số đáp ứng kịp thời các yêu cầu công tác công an, đồng thời phục vụ hiệu quả công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên số, nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự diễn ra trong môi trường liên kết chặt chẽ giữa thế giới thực và không gian mạng; tội phạm sử dụng công nghệ cao, chiến tranh thông tin, an ninh mạng, khủng bố phi truyền thống… ngày càng tinh vi, có yếu tố xuyên quốc gia. Từ đó cần xác định những mục tiêu, yêu cầu, nội dung phù hợp trong xây dựng lực lượng CAND.

Thống nhất với phương hướng xây dựng lực lượng CAND tại dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, trong nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng uỷ Công an Trung ương, Bộ Công an tiếp tục xác định tiến hành đổi mới toàn diện công tác công an theo hướng “Công an phải đi bước trước”, chuyển đổi phương thức làm việc từ truyền thống sang hiện đại, từ thủ công sang ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Đồng thời, xác định nhiệm vụ mang tính đột phá từ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nâng cao tiềm lực hậu cần, kỹ thuật CAND; xây dựng, phát triển công nghiệp an ninh tự chủ, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại.

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên số theo tinh thần dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, mỗi chủ thể theo chức trách được giao, cần chủ động quan tâm chủ trì hoặc phối hợp thực hiện các nhiệm vụ về công tác lãnh đạo, chỉ đạo để biến chuyển đổi số thành nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt của các cấp uỷ, tổ chức đảng; hoàn thiện thể chế, hành lang pháp lý về quản lý và bảo mật dữ liệu; xây dựng chuẩn năng lực số cho cán bộ, chiến sĩ CAND; tập trung cơ cấu lại tổ chức theo mô hình số hóa, linh hoạt, gọn nhẹ; đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, an ninh mạng, dữ liệu quốc gia; đẩy mạnh hợp tác quốc tế, liên ngành, chủ động hội nhập an ninh số; xây dựng văn hóa, đạo đức, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm số.

Các nhóm nhiệm vụ trên vừa là trụ cột chiến lược, vừa là giải pháp tổng thể để đưa lực lượng CAND từ chính quy, tinh nhuệ sang hiện đại thực chất. Khi chuyển đổi số được hiểu là một cuộc cách mạng chính trị - tổ chức - công nghệ, lấy con người làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng, an ninh mạng làm trọng yếu, lực lượng CAND sẽ thật sự vững mạnh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự và bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống, từ không gian thực đến không gian mạng.

Như vậy có thể thấy rằng, chủ trương xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên số được thể hiện rõ trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, là bước đi chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới. Việc cụ thể hóa chủ trương này đòi hỏi quyết tâm chính trị cao, nguồn lực đầu tư đồng bộ, cùng sự phối hợp của toàn hệ thống chính trị và nhân dân.

Với truyền thống anh hùng, tinh thần đổi mới và năng lực thích ứng nhanh, lực lượng CAND Việt Nam sẽ tiên phong vững bước tiến lên hiện đại, xứng đáng là “lá chắn thép” bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân trong kỷ nguyên số.