Hội chứng "Alice ở xứ sở thần tiên"

16:20 26/07/2015
Hội chứng "Alice ở xứ sở thần tiên" (AIWS) là một dạng rối loạn tâm thần khiến thị giác bệnh nhân nhận thức những hình ảnh quá lớn hay quá nhỏ kèm theo triệu chứng đau nửa đầu (hay còn gọi là đau tiền đình).

Tuy nhiên, một trường hợp bệnh nhân mới đây cho thấy sự xuất hiện của AIWS có phần phức tạp hơn nhiều. Hội chứng này được bác sĩ tâm thần John Todd, người Anh đặt tên theo cuốn tiểu thuyết phiêu lưu dành cho trẻ em (xuất bản năm 1865) của nhà văn Lewis Carroll.

Bệnh nhân trong nghiên cứu - một thanh niên 26 tuổi - tìm đến các bác sĩ tâm thần với tiền sử sử dụng rượu, cần sa và LSD (lysergic acid diethylamide, một loại chất gây ảo giác). Với sự kích thích của LSD, bệnh nhân thường nhìn thấy những đồ vật với kích thước kỳ dị - cụ thể là, mọi thứ bỗng nhiên quá to, quá nhỏ, quá xa hay quá gần so với thực tế.

Sheena Aurora.

Điều đó cho thấy bệnh nhân đã trải qua một số triệu chứng tương tự như cô bé trong cuốn tiểu thuyết "Alice ở xứ sở thần tiên" của nhà văn Lewis Carroll. Nhưng có một điều khác lạ trong trường hợp này là, bệnh nhân không còn sử dụng LSD khi gặp phải những triệu chứng giống ảo giác như thế. Nói cách khác, sau khi "tuyệt giao" với mọi loại ma túy mà các triệu chứng của AIWS vẫn cứ tiếp tục diễn ra!

Hai bác sĩ Arturo Lerner (ở Trung tâm Y khoa tâm thần Lev Hasharon Đại học Tel Aviv của Israel) và Shaul Lev-Ran (ở Trung tâm Y khoa Sheba, Israel) viết trên Tạp chí Journal of Psychiatry của Israel: "Theo kinh nghiệm của chúng tôi, đây là báo cáo đầu tiên về trường hợp AIWS vẫn tồn tại dai dẳng sau khi chấm dứt sử dụng LSD". Các bác sĩ không hiểu tại sao AIWS vẫn cứ tồn tại và bệnh nhân từ chối bất cứ sự điều trị nào bằng thuốc tâm thần.

Sau khoảng một năm, hiện tượng nhìn thấy những hình ảnh méo mó biến mất. Sheena Aurora - nhà thần kinh học và chuyên gia về đau tiền đình Đại học Stanford (Mỹ) - cho rằng có lẽ AIWS không phải bao giờ cũng liên quan đến ma túy mà đôi khi là một phần của chứng đau tiền đình có triệu chứng aura (triệu chứng thần kinh xảy ra trước khi đau đầu). Đây là hiện tượng hiếm gặp bởi vì các aura chỉ xảy đến cho khoảng 20% số bệnh nhân bị đau tiền đình.

Theo Aurora, AIWS sinh ra do sự quá nhạy cảm của não bộ. Hiện tượng quá nhạy cảm bắt đầu xuất hiện tại vùng thùy chẩm (occipital lobe), tức vùng thị giác nằm ở phía sau não bộ. Tuy nhiên, nó có thể lan đến thùy đỉnh (parietal lobe) nằm ngay phía trước thùy chẩm. Aurora giải thích: "Vùng thùy đỉnh có chức năng phân biệt các kích thước và hình dạng". Arturo Lerner và các đồng nghiệp của ông cho rằng LSD có thể gây tác động xấu tạm thời đến nhân thể gối ngoài (lateral geniculate nucleus), vùng não liên quan đến nhận thức thị giác. Sự suy yếu tạm thời của vùng não này gây ra các triệu chứng: nhìn thấy mọi vật quá to lớn (macropsia), hay quá nhỏ (micropsia), quá gần (pelopsia) hay quá xa (teleopsia).

Abigail Moss.

Abigail Moss, biên tập trang web Planetlvy.com, cho biết, chị bị những triệu chứng AIWS ở bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào và tình trạng này kéo dài khoảng 20 phút. Moss, có cha cũng bị những ảo giác, mô tả: "Bạn sẽ cảm thấy căn phòng như co rút lại và cơ thể phồng to lên. Hai tay và hai chân dường như dài ra. Mọi thứ trông xa hơn hoặc gần hơn. Các chuyển động cũng nhanh hơn. Tôi cảm thấy chính xác những gì mà cô bé Alice đã trải qua trong cuốn sách".

Moss được chẩn đoán mắc phải AIWS vào năm 2012. Sau khi khám phá chứng rối loạn, Moss bắt đầu bàn luận về những trải nghiệm của mình trên Internet và nhanh chóng nhận được rất nhiều ý kiến phản hồi từ các bệnh nhân AIWS trên khắp thế giới. Kể từ đó, tình trạng của Moss dần được cải thiện và hiện các triệu chứng trên chỉ xuất hiện khoảng 5 lần trong năm và thường chỉ xảy ra lúc chuẩn bị đi ngủ. Moss giãi bày: "Ngày càng có thêm nhiều nghiên cứu về AIWS cho nên tôi không nghĩ rằng hội chứng này hiếm gặp như các chuyên gia tâm lý học thường tin như thế. Tôi trò chuyện với những bệnh nhân trên thế giới và trong một số trường hợp hội chứng thật sự làm đảo lộn cuộc sống của họ".

Tiểu thuyết "Những cuộc phiêu lưu của Alice trong xứ sở thần tiên" của Lewis Carroll.

Một người phát ngôn cho Tổ chức AIWS Info cho biết: "Hiện thời vẫn chưa có phương pháp hiệu quả điều trị AIWS. Và hội chứng đôi khi trở nên không thể chịu đựng nổi cho bệnh nhân". Không có tài liệu nào ghi chép nhà văn Lewis Carroll có sử dụng thuốc tâm thần. Tuy nhiên, Carroll có ghi trong nhật ký về tình trạng đau của mình và từ đó dẫn đến mối nghi ngờ rằng chứng đau đầu này là khởi điểm ra đời của tiểu thuyết "Alice ở xứ sở thần tiên". Nhưng theo nghiên cứu của Aurora, AIWS có xu hướng biến mất khi bệnh nhân già đi cũng giống như nhân vật Alice trong tiểu thuyết của Carroll.

Thiên Minh (tổng hợp)

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

Trong tiết trời nắng nóng gay gắt trên dải đất khu Nam Trung bộ, “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB)” tại hai dự án lớn ở phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk đang được UBND xã Hòa Xuân cùng các đơn vị, cơ quan chức trách nỗ lực chạy đua với thời gian, triển khai quyết liệt bằng nhiều biện pháp.

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文