Chống ô nhiễm tiếng ồn bằng công nghệ thông minh

Theo EEA, ước tính phơi nhiễm lâu dài với tiếng ồn dẫn đến 12.000 ca tử vong sớm mỗi năm trên khắp Liên minh châu Âu (EU). Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố, ô nhiễm tiếng ồn là “mối đe dọa bị đánh giá thấp có thể gây ra một số vấn đề sức khỏe ngắn hạn và dài hạn - chẳng hạn như rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng đến tim mạch, hiệu suất làm việc, học tập kém hơn, và khiếm thính”.

Ngoài loại nút bịt tai và tai nghe chống ồn, một số công ty công nghệ còn cố gắng tìm ra những cách mới để loại bỏ âm thanh không mong muốn ngày càng tăng. Doanh nghiệp Silentium của Israel giới thiệu hệ thống “Bong bóng yên tĩnh” của họ có thể giảm đáng kể âm thanh không mong muốn - ngay cả khi nó phát ra từ người chồng đang nằm cạnh bạn trên giường. Công nghệ này dựa trên loa và micro. 

Cách thức hoạt động của nó khá phức tạp, nhưng nói một cách dễ hiểu, micro sẽ lắng nghe âm thanh không mong muốn và sau đó loa phát ra tiếng ồn để loại bỏ âm thanh đó. Giải thích kỹ thuật hơn là thuật toán máy tính xử lý tiếng ồn không mong muốn và người nói phát ra cùng một sóng âm thanh, nhưng ở pha ngược lại. Điều này tạo ra nhiễu, loại bỏ phần lớn âm thanh của cả hai.

Được gọi là loại bỏ tiếng ồn chủ động, nó đã tồn tại trong tai nghe suốt nhiều năm, nhưng các công ty như Silentium phát triển công nghệ này để hoạt động mà không cần phải đeo một cặp loa lên tai của bạn. Giám đốc điều hành Yoel Naor của Silentium cho biết: “Bạn có thể lắp loa và cảm biến của chúng tôi vào đầu giường và âm thanh ngáy của đối tác sẽ giảm đáng kể”. Naor nói thêm rằng công nghệ cũng có thể được sử dụng trên ôtô. 

“Con của bạn có thể ở phía sau chơi game ồn ào, hoặc thậm chí tranh cãi, song bạn sẽ không thể nghe thấy nhiều ở phía trước”. Naor cho biết công nghệ cũng có thể tạo ra “vùng âm thanh riêng lẻ”, theo đó âm thanh từ một dãy loa được tập trung vào một vùng không gian rất cụ thể và được giảm thiểu bên ngoài vùng hoặc bong bóng đó. 

Ý tưởng là một người nào đó trên tàu, hoặc máy bay có thể nghe nhạc hoặc xem phim mà không cần tai nghe song vẫn không làm phiền những người ngồi gần đó. Trong phòng thí nghiệm của mình, Naor kê hai chiếc ghế cạnh nhau để chứng minh cách thức hoạt động của âm thanh định hướng này. Tùy thuộc vào bạn ngồi ở ghế nào, bạn sẽ nghe thấy một bài hát khác nhau được phát qua các loại loa. Và bạn không thể nghe thấy giai điệu khác.

Silentium hiện đang làm việc với nhà sản xuất ôtô Jaguar Land Rover và hy vọng sẽ thu hút sự quan tâm của các hãng ôtô khác, cùng với các công ty hàng không và tàu hỏa bằng công nghệ của mình. Trong một số tình huống, bạn muốn người khác nghe thấy tiếng ồn, chẳng hạn như âm thanh cảnh báo khi xe tải đang lùi. Nhưng lý tưởng nhất, bạn chỉ muốn những người gần xe nghe thấy âm thanh, chứ không phải khu vực lân cận xung quanh.

Brigade Electronics, có trụ sở tại Kent (Anh), thực hiện cảnh báo lùi xe như vậy - chúng chỉ nghe được đối với những người đi bộ và những người khác ở gần. Chúng hoạt động bằng cách phát ra âm thanh tan biến sau 10 mét. “Tiếng ồn trắng có thể được nghe thấy rõ ràng trong khu vực nguy hiểm, ngay cả khi đeo thiết bị bảo vệ tai, tai nghe hoặc đối với những người khiếm thính, nhưng nó không đánh thức toàn bộ khu vực xung quanh”. 

Emily Hardy, giám đốc tiếp thị tại Brigade cho biết. “Tiếng ồn trắng” là một loại tiếng ồn tập hợp nhiều âm thanh có tần số khác nhau nhưng cùng cường độ và lặp đi lặp lại liên tục. Ta có thể thường xuyên bắt gặp tiếng ồn trắng trong cuộc sống hằng ngày như tiếng cổ vũ của người hâm mộ trong sân vận động, tiếng xe cộ, tiếng mưa rơi... 

Sở dĩ người ta gọi tiếng ồn trắng là bởi vì cách tạo nên tiếng ồn trắng giống với nguyên lý tập hợp các màu sắc trong quang phổ tạo thành ánh sáng trắng. Hardy cho biết thêm rằng loa của công ty phát ra âm thanh đa tần số “nhẹ nhàng”, thay vì các tần số băng hẹp truyền qua không khí trong khoảng cách xa hơn nhiều. Hệ thống của nó đã được trang bị cho mọi thứ - từ xe đẩy sân bay, xe giao hàng trong siêu thị, máy đào và một số xe điện.

Szkiler cho biết một “cuộc cách mạng yên tĩnh” đang diễn ra, với nhu cầu giảm tiếng ồn không cần thiết đã “được đưa lên hàng đầu trong danh sách ưu tiên trong các chương trình nghị sự về môi trường và sức khỏe” trong 2 năm qua. Poppy Szkiler là đồng sáng lập và giám đốc điều hành của Quiet Mark có trụ sở tại Anh.

Talya Ressel là một nhà trị liệu tâm lý có trụ sở tại London, người làm việc với những người nhạy cảm với tiếng ồn. Đặc biệt, Ressel giúp mọi người đối phó với những thách thức của chứng suy nhược cơ thể - tình trạng mà một số tiếng ồn nhất định có thể kích hoạt phản ứng cảm xúc tiêu cực mạnh mẽ.