Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral đã được biết đến như một phần trong nỗ lực triển khai các hệ thống phòng không mặt đất tự sản xuất, theo Andriy Hyrtseniuk của trung tâm ươm tạo công nghệ quốc phòng Brave1 của Ukraine. Koral được đề cập nằm trong một cuộc triển lãm các loại tên lửa, máy bay không người lái, hệ thống lai giữa tên lửa và máy bay không người lái, cùng những nền tảng không người lái khác do Ukraine phát triển.

Nhiều loại vũ khí khác được trưng bày trong triển lãm, được tổ chức để kỷ niệm ngày lễ của lực lượng lao động ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine - bao gồm tên lửa hành trình phóng từ mặt đất Neptune, máy bay không người lái mang tên lửa Areion được phát triển từ Palianytsia hiện có, và pháo phản lực dẫn đường Vilkha.

Ban đầu, Luch tuyên bố Koral sẽ có tầm bay từ 30 đến 50 km. Đến năm 2023, con số này dường như đã được điều chỉnh lên 100 km, đưa nó vào phân khúc máy bay không người lái tầm xa, mặc dù ở mức thấp hơn. Các thông số kỹ thuật khác mà Luch đã đề cập trước đó bao gồm trọng lượng 300 kg với đầu đạn 25 kg và tốc độ 3.600 km/giờ. “Koral phải hoạt động hiệu quả chống lại mục tiêu tên lửa đạn đạo. Tất nhiên, không phải tất cả các loại tên lửa, nhưng nó phải hoạt động được trên mục tiêu tên lửa đạn đạo” - Oleh Korostelev, người đứng đầu cục thiết kế Luch, phát biểu vào thời điểm đó. Tên lửa sẽ được trang bị đầu dò dẫn đường bằng radar chủ động Onyx của công ty Radionix của Ukraine. Korostelev cũng cho biết quá trình phát triển tên lửa mới đã “hoàn thành 70%”. Cuối năm 2023, Bộ Quốc phòng Ukraine xác định phòng không, bao gồm việc tiếp tục phát triển tên lửa đất đối không Koral, là một trong những ưu tiên chính cho năm 2024. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng lúc bấy giờ là Ivan Havryliuk nêu rõ yêu cầu về hệ thống tên lửa đất đối không di động có tầm bắn hơn 100km.

Tháng 3/2026, có thông tin cho rằng Ukraine ký một thỏa thuận hợp tác với Tây Ban Nha về năng lực phòng không, bao gồm cả tên lửa. Điều thú vị là cả Luch và Radionix đều được cho là tham gia vào nỗ lực này, hợp tác với Tập đoàn Sener của Tây Ban Nha, nhà sản xuất linh kiện cho tên lửa IRIS-T. Ngoài khả năng phóng từ máy bay, IRIS-T còn được sử dụng trong các hệ thống phòng không tầm ngắn và cũng đã được cung cấp cho Ukraine để sử dụng theo cách đó.

Người ta cho rằng nó sử dụng rộng rãi nhiều hệ thống con đã tồn tại từ trước, một số trong đó đã được chứng minh hiệu quả; có thể bao gồm động cơ, hệ thống dẫn đường quán tính và ngòi nổ tiệm cận bằng sóng vô tuyến và/hoặc laser. Dự kiến Koral sử dụng hệ thống điều khiển khí động học, với các bề mặt điều khiển thông thường kết hợp với bộ cánh lái định hướng lực đẩy trong vòi phun khí thải, để đảm bảo khả năng cơ động “giai đoạn cuối”. Điều này là cần thiết để đánh chặn những mục tiêu có tính cơ động cao và ở độ cao cực lớn. Tuy nhiên, trong khi mô hình Koral ban đầu có động cơ đẩy kiểu Patriot PAC-3 được gắn ở đầu phía trước thân máy bay để đạt được độ chính xác cực cao trong giai đoạn cuối của quá trình đánh chặn, thì chúng đã biến mất khỏi phiên bản mới nhất, phiên bản này cũng có bộ cánh dẫn hướng được sửa đổi với diện tích bề mặt lớn hơn.

Đối với tên lửa đất đối không tầm trung và tầm xa, Ukraine chủ yếu dựa vào hệ thống S 300P (SA-10 Grumble) thời Liên Xô, một số lượng nhỏ hơn là S-300V1 (SA-12 Gladiator/Giant) có khả năng chống tên lửa đạn đạo, và hệ thống tầm trung di động Buk M1 (SA-11 Gadfly). Ukraine cũng đã nhận được nhiều tên lửa đất đối không tiên tiến hơn của phương Tây thuộc lớp này, nổi bật nhất là tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất, cũng như tên lửa SAMP/T của Pháp và Italy. Tuy nhiên, những tên lửa này một lần nữa chỉ có số lượng hạn chế và giá thành của chúng khá cao. Trước đây, tên lửa Koral từng được đề xuất làm vũ khí phòng không chính cho hai tàu hộ vệ lớp Ada tương lai của Hải quân Ukraine đang được đóng tại Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Ukraine chọn một phương án thay thế của MBDA, và tương lai của những tàu này vẫn còn bỏ ngỏ. Để bù đắp phần thiếu hụt, Ukraine, với sự hỗ trợ của Mỹ, đã bắt đầu chương trình “FrankenSAM”, trong đó tận dụng mọi khả năng hiện có trong kho vũ khí của Lực lượng Vũ trang Ukraine để nhanh chóng cung cấp thêm hệ thống phòng không rất cần thiết.

Trong khi đó, ngày càng có nhiều hệ thống phòng không mặt đất sử dụng tên lửa không đối không R-73 thời Liên Xô được cải tiến để đánh chặn. Các nỗ lực khác đã kết hợp tên lửa R-73 với bệ phóng và cảm biến do phương Tây phát triển, chẳng hạn như hệ thống Gravehawk dạng container, được Anh và Đan Mạch phát triển cho Ukraine. Ukraine cũng đã đưa vào sử dụng xe phòng không bánh lốp 9K33 Osa (SA-8 Gecko) được cải tiến, trang bị tên lửa R-73 thay vì tên lửa đánh chặn 9M33 thông thường. Điều đáng chú ý đây là một sáng kiến trong nước kết hợp xe phòng không đất đối không thời Liên Xô với tên lửa không đối không thời Liên Xô. Quân đội Ukraine cũng đã đưa vào sử dụng tàu mặt nước không người lái (USV) trang bị tên lửa R-73, một ứng dụng được biết đến rộng rãi với tên gọi Rồng Biển.

Tuy nhiên, tên lửa Koral khác biệt ở chỗ nó được thiết kế để có tầm bắn xa hơn nhiều so với hầu hết hệ thống tên lửa phòng không “FrankenSAM” hiện đang được sử dụng, cũng như khả năng chống lại tên lửa đạn đạo. Nếu mọi việc diễn ra theo đúng kế hoạch, nó sẽ thay thế hệ thống tầm xa thời Liên Xô, cũng như bổ sung cho hệ thống Patriot và SAMP/T đắt tiền, mà việc cung cấp ổn định không thể được đảm bảo, đặc biệt là với số lượng mà Ukraine cần. Hiện tại, chương trình Koral vẫn còn được giữ bí mật rất kỹ.