Ukraine phát triển UAV chống nhiễu

UAV tấn công chống nhiễu hiện đang được thử nghiệm

Theo báo cáo đầu tiên được Bộ Chuyển đổi số và nhà phát triển Brave1 đưa ra trung tuần tháng 9/2025, bất chấp những hạn chế, Ukraine quyết tâm phát triển các loại  UAV mới để chống lại các hệ thống tác chiến điện tử. Thiết bị mới  hiện đã hoàn thành thử nghiệm cơ bản và sẽ sớm được triển khai cho các vùng chiến sự.

Điều lạ là không thấy có bất kỳ chi tiết dự án được công bố nhưng lại đi kèm với một số hình ảnh sản phẩm đi kèm. Theo giới quân sự Ukraine, họ thường gặp các vấn đề liên quan đến hệ thống EWS của Nga gây nhiễu định vị. Do vậy, Ukraine và các đối tác nước ngoài quyết tâm phát triển thiết bị mới để chống lại các cuộc tấn công kiểu này. UAV cánh cố định mới này có khả năng chống nhiễu. Nó có khả năng hoạt động trong các môi trường gây nhiễu phức tạp, và có thể tấn công hệ thống phòng thủ của đối phương "ở độ sâu hơn", tầm hoạt động được công bố ít nhất là 40 km. Tuy nhiên dư luận băn khoăn là làm thế nào để các UAV này mang được tải như mong muốn.

Thiết bị này được cho là miễn nhiễm với việc gây nhiễu hoặc giả mạo tín hiệu định vị vệ tinh và có thể tiếp tục bay ngay cả khi có nhiễu. Tuy nhiên, các nhà phát triển không tiết lộ cụ thể cách dẫn đường và liên lạc chống nhiễu của máy bay. Theo tuyên bố của Brave1, UAV đã được thử nghiệm tại trường bắn thử nghiệm hậu phương, đạt hiệu suất dự kiến. Các thử nghiệm tiếp theo, bao gồm cả trong khu vực chiến đấu, dự kiến sẽ sớm được thực hiện.

Công nghệ nào đã được Ukraine áp dụng?

Thông báo về dự án mới bao gồm một số hình ảnh thuộc nhiều loại UAV cánh cố định. Hiện chưa rõ mô hình nào được sản xuất. Điều đáng quan tâm không phải là bản thân máy bay hay nền tảng trên không, mà là thiết bị điện tử của nó.

Một hệ thống máy bay không người lái hiện đại điển hình phải bao gồm thiết bị liên lạc vô tuyến. Ngoài ra, các hệ thống vệ tinh như GPS hoặc GLONASS được sử dụng để cải thiện độ chính xác dẫn đường. Các kênh liên lạc vô tuyến và tín hiệu hệ thống dẫn đường dễ bị nhiễu từ bên ngoài. Các hệ thống tác chiến điện tử có khả năng phát hiện và gây nhiễu chúng. Hiện đã có công nghệ giả mạo tín hiệu dẫn đường để đánh lừa hệ thống của đối phương. 

Một số giải pháp và công nghệ được biết đến với khả năng tăng cường khả năng chống chịu của UAV trước chiến tranh điện tử. Các nhà phát triển UAV có thể lựa chọn các phương án tối ưu dựa trên nhu cầu của từng mẫu máy bay cụ thể. Tất cả các công nghệ này đều được sử dụng thường xuyên và mang lại kết quả mong muốn.

Công nghệ nhảy tần được sử dụng để bảo vệ các kênh liên lạc và điều khiển. Hệ thống liên lạc trên UAV và tại trạm điều khiển liên tục chuyển sang tần số mới. Điều này gây khó khăn cho việc tìm kiếm và sau đó gây nhiễu tần số hoạt động, do đó bảo vệ kênh liên lạc. Các hệ thống không người lái phức tạp nhất đều dựa vào thông tin vệ tinh.

 Một giải pháp triệt để là loại bỏ liên lạc vô tuyến. Trong trường hợp này, UAV và trạm điều khiển được kết nối thông qua cáp quang. Loại liên lạc này không thể bị phát hiện hoặc gây nhiễu bằng các phương tiện điện tử. Tuy nhiên, cáp quang lại hạn chế phạm vi và khả năng cơ động của UAV và dễ bị đứt. Hệ thống dẫn đường quán tính vốn miễn nhiễm với tác chiến điện tử và có thể hoạt động trong môi trường gây nhiễu phức tạp, nhưng các hệ thống như vậy thường kém chính xác hơn trong việc tính toán tọa độ.

 Các hệ thống và giải pháp được sử dụng trong dự án mới của Brave1 vẫn chưa được công bố. Thông tin được tiết lộ cho thấy chúng sử dụng liên lạc vô tuyến nhảy tần và có thể là định vị vệ tinh với khả năng chống nhiễu và giả mạo tín hiệu. Tuy nhiên, về mặt lý thuyết, phạm vi 40 km cho phép sử dụng liên lạc có dây, mặc dù có những hạn chế nhất định.

Mục tiêu chính là bảo vệ trước sự tấn công

Các nhà phát triển Ukraine kỳ vọng UAV tấn công mới sẽ miễn nhiễm với tác chiến điện tử, cho phép nó xâm nhập vào các mục tiêu dự định. Tuy nhiên, tiềm năng thực tế của một thiết bị như vậy có thể thấp hơn đáng kể so với dự kiến.

Ai cũng biết rằng hệ thống phòng không của Nga, cả trên bộ và trên cơ sở, không chỉ bao gồm vũ khí điện tử mà còn cả hỏa lực. Nó có khả năng chế áp hoặc tiêu diệt các mục tiêu trên không. Điều này có nghĩa là một UAV chống nhiễu nhưng không thể chế áp sẽ trở thành mục tiêu của vũ khí hoặc tên lửa. Vì những lý do hiển nhiên, Ukraine và những người ủng hộ đang tích cực phát triển máy bay UAV đa nhiệm mới. Họ đang cố gắng sử dụng những loại máy bay này trong các khu vực chiến đấu và để tấn công các mục tiêu từ xa và cố gắng sử dụng UAV để thay thế khả năng tấn công và hỏa lực của một số khí tài khác.

 Trong khi đó, quân đội Nga đang tích cực sử dụng nhiều biện pháp đối phó khác nhau chống lại UAV của đối phương. Hệ thống tác chiến điện tử đóng một vai trò quan trọng trong quá trình này. Ngoại trừ một vài trường hợp ngoại lệ, UAV của họ đang bị gây nhiễu hoặc bắn hạ khi đang bay. Dự kiến, nếu được đưa vào sản xuất hàng loạt, loại UAV mới nói trên hy vọng sẽ giúp Ukraine xâm nhập vào các mục tiêu đã định.