Hệ mặt trời chỉ có 8 hành tinh

08:31 14/09/2006
Năm 2006 là năm vô cùng quan trọng với ngành thiên văn học khi mới đây bản đồ hệ mặt trời đã được Hiệp hội Thiên văn học quốc tế (IAU) vẽ lại.

Bản đồ hệ mặt trời được vẽ lại như sau: mặt trời, Thủy Tinh, Kim Tinh, trái đất, còn các  tiểu hành tinh là Hỏa Tinh, Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thiên Vương Tinh, Hải Vương Tinh, Vòng đai Kuiper, Diêm Vương Tinh.

Nguyên nhân chính đã được xác nhận là trong hệ mặt trời của chúng ta bây giờ chỉ còn 8 hành tinh. Một hành tinh trẻ tuổi nhất mang tên "Diêm Vương tinh-Pluto" đã bị "hạ cấp", theo đó hệ mặt trời hiện tại của chúng ta chỉ gồm 8 hành tinh lớn, sao Diêm Vương được xếp vào dạng "hành tinh lùn" cùng với Ceres, Charon và 2003 UB313.

Trước kia, sao Diêm Vương được coi là hành tinh thứ chín trong hệ mặt trời khi nhà thiên văn không chuyên Clyde Tombaugh phát hiện vào ngày 18/2/1930 tại Đài thiên văn Lowell. Tuy nhiên, ngay sau khi Tombaugh qua đời năm 1997, một số nhà thiên văn đề nghị Liên minh Thiên văn quốc tế gạt nó khỏi danh sách các hành tinh.

Cuối cùng nó cũng bị tước “danh hiệu” hành tinh tại Hội nghị Thiên văn học quốc tế tổ chức tại nước Cộng hòa Séc ngày 24/8, tại đây Hiệp hội Thiên văn học quốc tế (IAU) đã thông qua nghị quyết “Định nghĩa về hành tinh”. Theo định nghĩa này, tiêu chuẩn của một hành tinh phải là một “thiên thể bay trong quỹ đạo quanh mặt trời, có tỉ trọng đủ lớn để tự tạo lực hấp dẫn và quỹ đạo của nó phải tách bạch với các vật thể khác".

Theo những tiêu chuẩn mới này, sao Diêm Vương sẽ  chỉ  được gọi là “tiểu hành tinh”, chứ không còn được gọi là “hành tinh” nữa. Quyết định của IAU sẽ khiến hàng triệu sách giáo khoa cũng như các cuốn bách khoa toàn thư trên toàn thế giới có thể sẽ phải sửa lại rằng hệ mặt trời chỉ có 8 hành tinh. Sao Diêm Vương từng được coi là hành tinh thứ chín của hệ mặt trời và cũng là hành tinh nhỏ nhất trong Thái Dương hệ. Theo ngôn ngữ phương Tây (trong thần thoại La Mã) thì Pluto là vị thần cai quản, tiếp theo là Minh Vương Tinh có nghĩa là “ngôi sao của vị vua địa ngục” và vua địa ngục thường được người Việt Nam ta gọi là Diêm Vương.

Do quỹ đạo của sao Diêm Vương nằm chồng lên quỹ đạo của sao Hải Vương, cộng thêm đó là kích thước của nó cũng khá nhỏ so với 8 hành tinh còn lại trong hệ mặt trời (đường kính chỉ có 2.360km), đồng thời căn cứ vào các số liệu  trong những năm 90 của thế kỷ trước mà các nhà thiên văn phát hiện được về các thiên thể có kích thước còn lớn hơn cả sao Diêm Vương ở vành đai Kuiper, nhất là sau khi thiên thể 2003 UB313 với đường kính khoảng 3.000km được phát hiện cách đây 3 năm, chính những lý do trên đã đưa sao Diêm Vương phải nằm cùng danh sách các “hành tinh nhỏ”, đồng hạng với nó là thiên thể mới tìm thấy 2003 UB313 - tiểu hành tinh lớn nhất trong hệ mặt trời Ceres, và Charon - mặt trăng  lớn nhất của chính nó.

Đã 75 năm kể từ lần đầu ra mắt, sao Diêm Vương vẫn là một bí ẩn và gây nhiều tranh cãi trong giới thiên văn học. Nhưng có lẽ trong 10 năm tới, những bí ẩn cuối cùng về hành tinh này sẽ được khám phá khi tàu thăm dò được đưa tới đó quan sát và nghiên cứu. Từ trước tới nay sao Diêm Vương vẫn chưa được thăm viếng bởi một tàu vũ trụ nào của con người, mãi cho tới  tháng 1/2006 NASA mới cho phóng con tàu đầu tiên mang tên New Horizons. Tàu dự tính sẽ bay qua sao Diêm Vương vào tháng 7/2015 và thực hiện rất nhiều các nghiên cứu về ngôi sao này cũng như các vật thể trong vành đai Kuiper

Nguyễn Hòa (tổng hợp từ AP, BBC)

Từ nghi vấn dữ liệu quan trắc được truyền về trong nhiều trường hợp đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhưng thực tế tại nhiều khu vực đô thị lớn và khu công nghiệp tình trạng ô nhiễm vẫn diễn biến phức tạp, chỉ số ô nhiễm môi trường ở mức cao, không tương xứng với dữ liệu quan trắc được báo cáo. Từ đó, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an đã phối hợp các Công an đơn vị tập trung xác minh điều tra.

Bước vào mùa cao điểm trong năm giữa bối cảnh mới với không ít khó khăn, thách thức, du lịch hè năm nay được dự báo có nhiều thay đổi. Làm thế nào để thích ứng và duy trì được sự phát triển cần thiết đang là bài toán không dễ đối với “ngành công nghiệp không khói”.

Chiều 2/4, cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam, khám xét nơi ở đối với Diệp Văn Vĩnh (SN 1994, ngụ xã Long Phú, TP Cần Thơ) về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, với thủ đoạn vay tiền để đáo hạn ngân hàng, chiếm đoạt của các nạn nhân 20,4 tỷ đồng.

Trong những ngày qua, đông đảo tiểu thương đang kinh doanh tại các ki-ốt cố định ở chợ Hầm Nước tọa lạc bên đường Võ Thị Sáu, phường Phú Yên (Đắk Lắk), bày tỏ sự bức xúc khi nhận được thông báo thu tiền thuê mặt bằng từ nhà thầu là Công ty TNHH thương mại Ngân Tín với mức giá được cho là quá cao. PV Báo CAND đã vào cuộc tìm hiểu vụ việc từ các bên liên quan.

Sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung (xã Đông Giang, Đà Nẵng) vốn đầy ắp tiếng cười nay chỉ còn là đống đổ nát, hoang tàn khi quả đồi phía sau trường bị sạt lở, hàng ngàn mét khối đất, đá tràn xuống các phòng học. 52 đứa trẻ đồng bào Cơ Tu phải đi học nhờ trong sự chật vật, nhưng nỗi lo lớn hơn lại đang ập đến khi “hạn chót” cho việc mượn lớp đang cận kề.

Miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, cụm, khu công nghiệp sáng tạo về văn hóa; đầu tư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Hiện nay trên địa bàn TP Hà Nội, nhiều hạng mục, công trình xây dựng phục vụ Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, chống úng ngập cục bộ khu vực nội đô đang được triển khai, tập trung tại các tuyến phố có mật độ phương tiện lớn. Việc thi công đồng loạt trong khi lưu lượng giao thông lớn đã tạo áp lực không nhỏ lên hạ tầng giao thông vốn đã quá tải.

Hơn 300 tấn thịt lợn bệnh lọt ra thị trường, trong đó được tiêu thụ cả ở trường học đang gây phẫn nộ trong dư luận. Sự việc gây lo lắng, bất an cho người dân và các bậc phụ huynh khi bộc lộ lỗ hổng trong quy trình quản lý chăn nuôi, giết mổ, tiêu thụ và cung cấp đến bữa ăn của người tiêu dùng.

Ngày 2/4, Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) thông báo một tàu du lịch hoạt động tại Cát Bà, Hải Phòng trong quý I/2026 đã sử dụng thiết bị thu phát sóng vệ tinh (hay đài vệ tinh trái đất) Starlink để cung cấp Internet cho khách du lịch. Đáng chú ý, thiết bị  này chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định tại Việt Nam.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文