Kỷ nguyên công nghệ nano và những vấn đề đặt ra cho hoạt động tình báo, phản gián

Công nghệ nano là một công nghệ sản xuất các cơ cấu và thành phần rẻ tiền dựa theo cấu trúc của nguyên tử. Tiền tố “nano” biểu thị con số mười mũ trừ chín  (10-9), có nghĩa là chỉ có kích thước cỡ 1 phần tỉ mét - đã nói lên kích thước siêu nhỏ của các đối tượng loại này.

Vấn đề chính chúng ta quan tâm là các công nghệ nano sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các hoạt động tình báo và phản gián kinh tế, đang trở thành trọng tâm hàng đầu của các điệp viên trong thời đại mới. Những năm tới đây, các thành tựu khoa học kỹ thuật mới trong công nghệ nano sẽ tạo ra những mối đe dọa đáng gờm đối với việc bảo mật thông tin với việc xuất hiện hàng loạt những nguyên liệu, cảm biến, phương tiện tính toán và truyền thông... Mức độ quan trọng ngày càng tăng của các thông tin trong kinh doanh chắc chắn sẽ thúc đẩy những bước đột phá mới trong các công nghệ của chiến tranh thông tin, bắt buộc quan chức các tập đoàn kinh tế phải theo dõi sát sao và tính toán đến những nguy cơ có thể hình thành.

Ví dụ cụ thể nhất liên quan đến thử nghiệm thành công của người Mỹ trong những chiến dịch quân sự mới đây tại Afghanistan về loại cảm ứng nano có tên “Smart Dust” (Hạt bụi thông minh), có kích thước chẳng khác gì những sợi lông tơ vài milimet nhưng lại có hiệu quả đặc biệt. Những hạt bụi này được tung xuống những khu vực cần giám sát, ghi nhận mọi thay đổi, tiếng động để truyền về trung tâm cho máy tính xử lý. Nhờ vậy mà mọi hành động tập trung và chuyển quân của đối phương trong vùng sẽ được người Mỹ nắm được ngay lập tức.

Chiếm vị trí đáng kể trong tình báo thương mại và hình pháp học là thế hệ mới các kính hiển vi thăm dò ở mức độ nguyên tử, các cơ cấu này cho phép phân tích và xử lý trên máy tính cá nhân thông tin về cấu trúc nano của các bề mặt khác nhau, qua đó có thể dễ dàng phân tích thành phần và cấu trúc (dù là nhỏ nhất) trong sản phẩm của các đối thủ cạnh tranh. Đó sẽ là một thách thức không nhỏ của các công ty trong việc bảo vệ bí mật sản phẩm của mình. Còn phải kể đến xu hướng phát triển và ứng dụng rộng rãi của công nghệ RFID (Radio Frequency Identification). Đây là một dạng chip nano siêu nhỏ được nối qua hệ thống anten để truyền thông tin có thể được ghi nhận bởi một máy quét RFID. Công nghệ này đang được một số nhà sản xuất và cửa hàng lớn triển khai để theo dõi các sản phẩm của họ, cũng như để chống làm giả. Chắc chắn nó sẽ là một công cụ theo dõi hết sức hiệu quả và bí mật trong lĩnh vực tình báo.

Với bước phát triển của công nghệ nano, các thiết bị và phần mềm gián điệp có thể xâm nhập dễ dàng và kín đáo vào mọi ngóc ngách của các tổ chức, xí nghiệp. Việc phổ biến các loại điện thoại có trang bị camera, các máy tính bỏ túi có thể kết nối với hệ thống mạng văn phòng đang là một vấn đề hóc búa đặt ra với bộ phận an ninh của nhiều công ty.

Công nghệ nano còn có những nghiên cứu nhằm tác động lên chính con người. Cụ thể như một số dược phẩm đã được chế tạo dựa trên những thành tựu của hóa học nano và công nghệ sinh học nano, giúp các binh lính hay điệp viên có thể nâng cao được những khả năng về tâm sinh lý trong những khoảng thời gian dài. Cục Nghiên cứu khoa học của Lầu Năm Góc (DAPRA) hiện đang triển khai chế tạo một loại thuốc cho phép người lính có thể không ngủ hàng tuần liền mà vẫn có được sự tỉnh táo.

Sự xuất hiện của một thế hệ các phương tiện do thám dựa trên công nghệ nano mới tất nhiên sẽ dẫn tới nhu cầu về các phương tiện bảo vệ mới. Trong giai đoạn đầu của kỷ nguyên công nghệ nano, rõ ràng phe “tình báo” đang chiếm ưu thế đáng kể so với phe “phản gián”. Nói một cách khác, công nghệ nano hiện đang cho phép xây dựng được những phương tiện tấn công hiệu quả hơn nhiều so với các phương tiện bảo vệ có hiệu quả để chống lại chúng, cho dù nó chắc chắn sẽ giúp tạo ra những bước nhảy mới trong quá trình phát triển các kỹ chiến thuật hoạt động của cả tình báo và phản gián.

Một trong những xu hướng có triển vọng nhất trong việc bảo vệ thông tin đang thu hút được sự chú ý của các nhà khoa học chính là “công nghệ truyền dữ liệu foton đơn”, trong đó thông tin mật sẽ được mã hóa thành những hạt ánh sáng riêng biệt theo các trạng thái lượng tử khác nhau. Công nghệ này được đánh giá là “không thể bị phát hiện cũng như không thể bị thu giữ”. Các nhà khoa học từ Viện Quốc gia về tiêu chuẩn và công nghệ Mỹ (NIST - National Institute of Standards and Technology) đang tiến gần đến khả năng hiện thực hóa giải pháp này.

Rõ ràng là cuộc cách mạng công nghệ nano đã tạo ra những vấn đề mới về an ninh tổng hợp. Nó đòi hỏi mỗi quốc gia cũng như xí nghiệp đều phải có những chuyên gia thế hệ mới nắm vững những kiến thức sâu rộng về khoa học, về khả năng của các phương tiện kỹ thuật hiện đại, cập nhật các thông tin để có thể đương đầu với bất kỳ một nguy cơ mới nào