Nhận diện người chết nhờ tái tạo mặt
Giữa phần mềm (các cơ) và hộp sọ có những chỉ số tương quan nhất định. Dựa vào đó, từ những năm 1940, nhà khoa học Gerasimov đã nghiên cứu được phương pháp tái tạo khuôn mặt con người theo xương sọ.
Năm 1940, một phụ nữ tên là Valentina, 22 tuổi, nguyên quán ở thành phố Stalingrat (nay là Volgagrat) tự nhiên bị mất tích. Khoảng 6 tháng sau, người ta tìm thấy trên hòn đảo nhỏ thuộc ngoại ô thành phố một bộ xương phụ nữ không thể nhận diện được. Liệu đấy có phải là Valentina? Dự thẩm viên Kirkina nhờ nhà khoa học Gerasimov giúp đỡ.
Gerasimov đã khôi phục được khuôn mặt tử thi. Hội đồng khoa học do tiến sĩ sử học Piotropski đứng đầu đã khẳng định người phụ nữ ấy chính là Valentina. Tuy nhiên, Tòa án tối cao Liên Xô lúc ấy đã không công nhận đó là chứng cứ giám định hình sự, mà chỉ coi là tác phẩm nghệ thuật. Lý do chủ yếu là vì Gerasimov đã được xem trước ảnh Valentina chụp khi còn sống.
Mặc dù vậy, Gerasimov không nản chí. Vào mùa xuân năm 1950, người ta lại tìm thấy xác một người đàn ông đã rữa gần hết, không sao nhận diện được, tại chân một đống rơm cạnh ngôi làng nhỏ ngoại vi Matxcơva. Dựa vào phương pháp của mình, Gerasimov đã đắp hoàn chỉnh tượng đầu người đàn ông này với khuôn mặt sinh động; và ông xác định đó là một thanh niên chừng 24-25 tuổi. Pho tượng được chụp ảnh từ 3 phía và gửi đi các vùng lân cận để nhận diện. Chẳng bao lâu sau, một bà mẹ đã nhận ra đó chính là ảnh con trai mình, sinh năm 1925 và bị mất tích từ năm 1949.
Từ sau vụ này, phương pháp phục dựng mặt người theo hộp sọ của Gerasimov được thừa nhận và khẳng định là một biện pháp kỹ thuật hình sự đáng tin cậy. Những năm sau đó, với phương pháp này, ông cũng đã giúp cho cơ quan an ninh phục dựng được nhiều khuôn mặt tử thi để điều tra nạn nhân và tìm ra kẻ thủ ác có hiệu quả.
Tái tạo dung nhan người cổ
Năm 1955, Gerasimov lại đề xướng áp dụng phương pháp của mình vào việc khôi phục mặt người xưa. Và ông đã khôi phục thành công dung nhan của nhiều nhân vật lịch sử như IU. Dongaruski Iaroslap Mudơrưi, Anđray Bololiusky...
Nhờ sự giúp đỡ của các chuyên viên khoa học hình sự, các nhà khảo cổ học Ba Lan năm 2006 cũng đã tuyên bố tái tạo thành công khuôn mặt của nhà thiên văn học Nicolas Copernic, được coi là người khai sáng ngành thiên văn học hiện đại. Và họ hy vọng khuôn mặt vừa phục dựng được sẽ trở thành dung nhan chính thức của Copernic trong các sách.
Ở Việt Nam, tiến sĩ Nguyễn Văn Việt, Giám đốc Trung tâm tiền sử Đông Nam Á, cũng cho biết: Trên cơ sở so sánh các chỉ số quốc tế và Việt Nam, ông đã phối hợp cách ghép phần mềm các cơ mặt của Gerasimov, vừa dùng các điểm chuẩn liên kết để phục dựng khuôn mặt một số hộp sọ người Việt cổ có độ tuổi hàng nghìn năm