Sân bay Đà Nẵng sẽ sạch dioxin vào năm 2016
Chiều 21/9, Ủy ban cố vấn hỗn hợp Hoa Kỳ – Việt Nam (JAC) đã tổ chức cuộc họp thường niên lần thứ 7, thảo luận về các chương trình tẩy độc dioxin, điều trị những nạn nhân bị phơi nhiễm dioxin nồng độ cao ở Việt Nam. Chính phủ Hoa Kỳ, thông qua Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) hiện đang giúp đỡ Việt Nam tẩy rửa dioxin tại sân bay Đà Nẵng. Theo kế hoạch, sân bay Đà Nẵng sẽ được làm sạch dioxin vào năm 2016.
Tại cuộc họp, bà KC Choe – Giám đốc Phát triển tổng hợp của USAID cho biết: “Dự án đã bắt đầu triển khai, đang đi vào giai đoạn mua sắm mời thầu. Phía Bộ Quốc phòng Việt Nam cũng đã tiến hành rà phá bom mìn, vật liệu nổ trong khu vực dự án. Tuy nhiên, vì lí do an toàn, sức khỏe, công việc chính sẽ chỉ được tiến hành vào đầu năm 2013. Trước mắt, trong năm 2012, ngay sau mùa mưa, USAID sẽ cùng phía Việt Nam chuẩn bị mặt bằng. Các chuyên gia của USAID sẽ khảo sát, quan trắc môi trường nhằm hạn chế thấp nhất tác động của dự án tới môi trường và con người xung quanh. Phía Hoa Kỳ cam kết có trách nhiệm tới cùng trong dự án. Theo kế hoạch, tới năm 2016, việc xử lí dioxin ở sân bay Đà Nẵng cơ bản hoàn tất”.
Theo TS Lê Kế Sơn – Tổng Giám đốc Văn phòng Ban chỉ đạo quốc gia 33 (Bộ Tài nguyên – Môi trường), ngoài sân bay Đà Nẵng, sân bay Biên Hòa và Phù Cát cũng là điểm nóng về dioxin. Sân bay Phù Cát được quân đội Mỹ sử dụng làm nơi tập kết máy bay đi phun rải chất diệt cỏ trong thời gian chiến tranh. Tại đây, có 4 khu vực bị nhiễm dioxin nặng là khu kho chứa (Z3), khu đệm, khu bể sa lắng và khu Z9. Quỹ Môi trường toàn cầu đã hỗ trợ Việt Nam xử lí dioxin tại sân bay Phù Cát, chôn lấp 5.400 m3 bùn đất. Dự kiến, công việc này sẽ hoàn thành trong năm 2012.
|
Với khoảng 80 triệu lít chất diệt cỏ, chứa ít nhất 366kg dioxin, cuộc chiến tranh do Mỹ thực hiện ở Việt Nam là cuộc chiến tranh hóa học lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Gần 1 triệu nạn nhân dioxin ở Việt Nam đã được Chính phủ trợ giúp. Chỉ tính riêng việc trợ cấp cho hơn 200.000 nạn nhân mỗi năm, Chính phủ Việt Nam đã phải chi khoảng 50 triệu USD. Tại một số vùng bị nhiễm nặng, chất da cam vẫn tiếp tục ảnh hưởng lớn đến môi trường và sức khỏe con người. |
Sân bay Biên Hòa cũng là căn cứ lưu giữ chất diệt cỏ chính của Mỹ trong chiến dịch Ranch Hand và Pacer Ivy (năm 1970). Lượng tồn lưu dioxin ở khu vực này hiện đang rất cao. Có nơi ở độ sâu 1,8m, nồng độ dioxin vẫn ở mức 185.000 ppt. Bộ Quốc phòng đã tiến hành xử lí 43.000m3 bùn đất, ở độ sâu 1,2 -1,4m, bằng phương pháp chôn lấp. Tuy nhiên, kết quả mới chỉ xử lí được một lượng dioxin nhất định, khả năng lan tỏa dioxin sang các vùng lân cận còn cao.
Tại cuộc họp lần này, bà Jenifer Zalaveta – đồng chủ tạo của JAC, đại diện cho Chính phủ Hoa Kỳ khẳng định: “Sau sân bay Đà Nẵng, Hoa Kỳ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam xử lí dioxin ở sân bay Biên Hòa”.
Bên cạnh việc hỗ trợ Việt Nam tẩy rửa dioxin ở sân bay Đà Nẵng, phía Hoa Kỳ còn triển khai các chương trình y tế công cộng, khắc phục hậu quả về sức khỏe đối với các nạn nhân khuyết tật, trong đó có các nạn nhân của dioxin. Chương trình này kéo dài 3 năm với chi phí 9 triệu USD, bao gồm hỗ trợ điều trị, đào tạo, tạo việc làm... USAID cũng hỗ trợ các bệnh viện quân y của Việt Nam nghiên cứu, điều trị về dioxin theo mô hình của Hoa Kỳ.