Vì sao vi khuẩn sống được hàng triệu năm?

18:40 31/03/2008
Sau khi phát hiện ra những loài vi khuẩn có thể sống được hàng triệu năm ở những môi trường vô cùng khắc nghiệt tại nhiều nơi trên thế giới. Các nhà khoa học đã lý giải được nguyên nhân.

Cách đây không lâu, các nhà khoa học Australia đã phát hiện ra những loài vi khuẩn sống được trong môi trường lạnh buốt hơn nửa triệu năm. Nhờ đâu mà chúng lại sống vô biên như vậy?

Chuyên gia về sinh học phân tử Mike Bunce ở Trường đại học Murdoch và những đồng nghiệp quốc tế giải thích: “Chúng tôi thấy đây là những loài vi khuẩn có khả năng thích nghi cao. Chúng không chết: chúng là những tế bào có thể tái sinh. Sở dĩ vi khuẩn có thể tồn tại “vĩnh cửu” như vậy là do chúng có khả năng làm chậm quá trình trao đổi chất trong cơ thể xuống mức mà chúng chỉ sản xuất vừa đủ năng lượng để phục hồi những ADN bị lão hóa. Điều này là cần thiết bởi vì nếu ADN không được phục hồi, vi khuẩn sẽ tích lũy rất nhiều hiểm họa đe dọa đến hệ gien, tế bào và như vậy là chúng sẽ không tồn tại được”.

Các nhà khoa học đã thu thập những mẫu đất bị đóng băng vĩnh cửu có chứa vi khuẩn từ miền Siberia của Nga và đặt vào chiếc hộp đóng kín, kết quả là họ đã phát hiện ra vi khuẩn đã thải ra cácbon điôxít.

“Bạn có thể thấy chúng thực sự đang hô hấp. Các mẫu đất băng này có tuổi đời 600.000 năm và nó cho thấy, những loài sinh vật này đã tồn tại được từng đó năm”, chuyên gia Brunce cho biết. Nhóm chuyên gia cũng rút ra được những mẫu ADN nguyên bản của chúng và đây cũng là bằng chứng củng cố nhận định chúng còn sống. Khi nghiên cứu các ADN có niên đại lâu nhất được biết đến của người chết thì thu được 1.000 cặp nhưng đối với mẫu vi khuẩn trong băng thì các nhà khoa học thu thập được 4.000 cặp.

Các nhà khoa học từ lâu đã khám phá ra rằng, vi khuẩn có khả năng tồn tại hàng triệu năm trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt bằng cách ngắt quá trình trao đổi chất và bảo vệ chúng bằng một “lớp áo” dẻo dai có tên gọi là endospore. Trường hợp điển hình là sự kiện các nhà khoa học ở Trường đại học Princeton (Mỹ) đã phát hiện ra một quần thể vi khuẩn sống cách sâu mặt đất hơn 3km nhờ năng lượng từ những tàn tích của đá phóng xạ thay vì sống nhờ vào ánh nắng mặt trời. Qua phân tích, các chuyên gia cũng biết được rằng, những loài sinh vật này đã tồn tại được khoảng 25 triệu năm.

Trở lại nghiên cứu của Bunce, trong suốt thời gian sống trong tình trạng như ngủ đông, ADN của vi khuẩn dần dần cũng bị tổn thương bởi bức xạ và nhiều nhân tố khác nhưng có điều chúng biết tự “vá lành vết thương”.

Thông thường, khi không sinh ra bất kỳ loại năng lượng nào, chúng không thể tái tạo ADN và sau một thời gian chúng sẽ chết. Vậy thì tại sao những vi khuẩn ở Siberia có thể tồn tại được hàng trăm ngàn năm?

Khi nghiên cứu kỹ hơn về ADN thì các chuyên gia thấy loài vi khuẩn sống ở đây đang biết tự tái tạo các ADN cho mình. Bunce cho hay: "Chúng tôi có thể thu thập được rất nhiều cặp ADN và chúng hoàn toàn không bị tổn thương. Điều này chỉ ra rằng, chúng có một lượng ADN không ngừng tự phục hồi diễn ra ở các tế bào.

Đó thực sự là vấn đề mấu chốt của cơ chế tồn tại qua hơn nửa triệu năm trong băng tuyết”. Nhà khoa học này cũng nói rằng, những phát hiện về khả năng hô hấp kỳ diệu của vi khuẩn trong băng tuyết sâu hàng trăm mét cho thấy nó rất hữu ích cho con người trong nỗ lực tìm ra cơ chế kéo dài sự sống đồng thời phát hiện sự sống ngoài hành tinh.

Eske Willerslev, người cũng nghiên cứu về vấn đề trên của loài vi khuẩn kỳ này, cho biết: “Do vi khuẩn có thể sống được nửa triệu năm trên trái đất nên rất có thể chúng cũng có thể tồn tại được trên sao Hỏa trong một thời gian dài. Chính tầng đất bị đóng băng vĩnh cửu là manh mối để tìm kiếm sự sống trên hỏa tinh”.

Nhiều năm qua, các nhà khoa học nói rằng, họ đã khám phá ra những ADN cổ đại nhưng họ thường bị chỉ trích là đã không đưa ra được những lý giải khoa học. Nhưng lần này, Brunce và các đồng nghiệp đã sử dụng một phương pháp khoa học đặc biệt để thu thập mẫu vật. Họ cũng xác nhận rằng phân tích ADN của họ là bằng phương pháp tái sinh nó trong phòng thí nghiệm và có độ chuẩn xác cao.

Chuyên gia Mike Dyall-Smith ở Trường đại học Melbourne nghiên cứu về sự tồn tại của các vi khuẩn ở những môi trường khắc nghiệt khác như hồ muối và ông rất ấn tượng với công trình nghiên cứu với Brunce.

Mike nói rằng, đây là thí nghiệm đầu tiên cho thấy những bằng chứng về sự hô hấp và sự tái tạo ADN ở những  sinh vật sống trong tầng đất bị đóng băng vĩnh cửu. Và điều này giúp con người tiến sâu hơn trong lĩnh vực tái tạo ADN nhằm giúp y học thế giới phát triển

Hữu Mạnh (theo ABC/BBC)

Là chị cả trong gia đình có 5 người con, mồ côi bố, cuộc sống khó khăn, vất vả nên dù học giỏi, 2 lần đạt học sinh giỏi quốc gia nhưng nữ sinh Nguyễn Thị Diễm Quỳnh vẫn chẳng dám mơ đến giảng đường Đại học. Dẫu vậy, với đam mê cháy bỏng được tiếp tục đến trường và trở thành nữ chiến sĩ CAND, em đã đăng ký tuyển thẳng vào Học viện Chính trị CAND.

Từ một tụ điểm bán ma túy núp bóng trong căn nhà trên đường Trần Huy Liệu (TP Huế), một gia đình gồm bà ngoại, con gái và cháu ngoại đã cùng nhau vướng vòng vào lao lý. Điều đáng nói, bà ngoại xúi giục cháu tham gia đường dây mua bán ma túy khi cháu chưa đủ 18 tuổi.

Những khoản vay ưu đãi không chỉ giúp người chấp hành xong án phạt tù có điều kiện phát triển kinh tế, mà còn tiếp thêm niềm tin, xóa bỏ mặc cảm, mở ra cơ hội tái hòa nhập cộng đồng bền vững. Từ chính sách nhân văn của Đảng, Nhà nước, nhiều người lầm lỗi đã vươn lên làm lại cuộc đời, trở thành những tấm gương lao động sản xuất tiêu biểu tại địa phương.

Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, Trung Quốc và Nga phối hợp đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao, kêu gọi ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz và khởi động đối thoại chính trị nhằm tạo đồng thuận quốc tế hướng tới chấm dứt xung đột.

Trái ngược với xu hướng đi lên của giá dầu thô và đồng USD, giá vàng và bạc lại quay đầu đi xuống.

Trên địa bàn TP Huế có 90 đường ngang tự mở trên tuyến đường sắt Bắc - Nam. Nhờ sự nỗ lực và quyết tâm của các ngành chức năng, đến nay, đã có 50 lối đi tự mở được đóng. Thực hiện mục tiêu xóa bỏ hoàn toàn các lối đi tự mở nguy hiểm, TP Huế đề xuất Trung ương xây dựng mới 5 hầm chui, 4 đường ngang và 20 tuyến đường gom dài gần 12km để nối vào các hầm chui, đường ngang có gác chắn hoặc đường ngang có cảnh báo tự động, cần chắn tự động…

Những đồng tiền cũ tưởng chừng chỉ mang giá trị sưu tầm đang trở thành “món hàng đầu cơ” trên mạng xã hội, nơi giá có thể bị đẩy lên gấp nhiều lần chỉ sau vài phút livestream. Khi câu chuyện thay thế giá trị thật và niềm tin lấn át kiểm chứng, một thị trường tiền cổ đầy sôi động cũng đồng thời lộ rõ những rủi ro và góc khuất khó lường.

Quân đội Iran xác nhận Mỹ đã dội hỏa lực để tự phá hủy những chiếc máy bay quân sự bị phòng không Iran bắn trúng và cho biết Washington đã mất 4 máy bay quân sự trong chiến dịch giải cứu phi công F-15.

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công nhằm vào Iran, các thành viên của “Trục kháng chiến” do Iran lãnh đạo ở Trung Đông - các lực lượng vũ trang phi nhà nước thân Iran - cũng đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel.

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Hãng tin Daily Sabah mới đây dẫn lời một quan chức cấp cao thuộc Văn phòng Tổng thống Iran cho biết, việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz sẽ chỉ được nối lại nếu một phần doanh thu được phân bổ để bồi thường thiệt hại do xung đột gây ra.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文