Vì sao vi khuẩn sống được hàng triệu năm?

18:40 31/03/2008
Sau khi phát hiện ra những loài vi khuẩn có thể sống được hàng triệu năm ở những môi trường vô cùng khắc nghiệt tại nhiều nơi trên thế giới. Các nhà khoa học đã lý giải được nguyên nhân.

Cách đây không lâu, các nhà khoa học Australia đã phát hiện ra những loài vi khuẩn sống được trong môi trường lạnh buốt hơn nửa triệu năm. Nhờ đâu mà chúng lại sống vô biên như vậy?

Chuyên gia về sinh học phân tử Mike Bunce ở Trường đại học Murdoch và những đồng nghiệp quốc tế giải thích: “Chúng tôi thấy đây là những loài vi khuẩn có khả năng thích nghi cao. Chúng không chết: chúng là những tế bào có thể tái sinh. Sở dĩ vi khuẩn có thể tồn tại “vĩnh cửu” như vậy là do chúng có khả năng làm chậm quá trình trao đổi chất trong cơ thể xuống mức mà chúng chỉ sản xuất vừa đủ năng lượng để phục hồi những ADN bị lão hóa. Điều này là cần thiết bởi vì nếu ADN không được phục hồi, vi khuẩn sẽ tích lũy rất nhiều hiểm họa đe dọa đến hệ gien, tế bào và như vậy là chúng sẽ không tồn tại được”.

Các nhà khoa học đã thu thập những mẫu đất bị đóng băng vĩnh cửu có chứa vi khuẩn từ miền Siberia của Nga và đặt vào chiếc hộp đóng kín, kết quả là họ đã phát hiện ra vi khuẩn đã thải ra cácbon điôxít.

“Bạn có thể thấy chúng thực sự đang hô hấp. Các mẫu đất băng này có tuổi đời 600.000 năm và nó cho thấy, những loài sinh vật này đã tồn tại được từng đó năm”, chuyên gia Brunce cho biết. Nhóm chuyên gia cũng rút ra được những mẫu ADN nguyên bản của chúng và đây cũng là bằng chứng củng cố nhận định chúng còn sống. Khi nghiên cứu các ADN có niên đại lâu nhất được biết đến của người chết thì thu được 1.000 cặp nhưng đối với mẫu vi khuẩn trong băng thì các nhà khoa học thu thập được 4.000 cặp.

Các nhà khoa học từ lâu đã khám phá ra rằng, vi khuẩn có khả năng tồn tại hàng triệu năm trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt bằng cách ngắt quá trình trao đổi chất và bảo vệ chúng bằng một “lớp áo” dẻo dai có tên gọi là endospore. Trường hợp điển hình là sự kiện các nhà khoa học ở Trường đại học Princeton (Mỹ) đã phát hiện ra một quần thể vi khuẩn sống cách sâu mặt đất hơn 3km nhờ năng lượng từ những tàn tích của đá phóng xạ thay vì sống nhờ vào ánh nắng mặt trời. Qua phân tích, các chuyên gia cũng biết được rằng, những loài sinh vật này đã tồn tại được khoảng 25 triệu năm.

Trở lại nghiên cứu của Bunce, trong suốt thời gian sống trong tình trạng như ngủ đông, ADN của vi khuẩn dần dần cũng bị tổn thương bởi bức xạ và nhiều nhân tố khác nhưng có điều chúng biết tự “vá lành vết thương”.

Thông thường, khi không sinh ra bất kỳ loại năng lượng nào, chúng không thể tái tạo ADN và sau một thời gian chúng sẽ chết. Vậy thì tại sao những vi khuẩn ở Siberia có thể tồn tại được hàng trăm ngàn năm?

Khi nghiên cứu kỹ hơn về ADN thì các chuyên gia thấy loài vi khuẩn sống ở đây đang biết tự tái tạo các ADN cho mình. Bunce cho hay: "Chúng tôi có thể thu thập được rất nhiều cặp ADN và chúng hoàn toàn không bị tổn thương. Điều này chỉ ra rằng, chúng có một lượng ADN không ngừng tự phục hồi diễn ra ở các tế bào.

Đó thực sự là vấn đề mấu chốt của cơ chế tồn tại qua hơn nửa triệu năm trong băng tuyết”. Nhà khoa học này cũng nói rằng, những phát hiện về khả năng hô hấp kỳ diệu của vi khuẩn trong băng tuyết sâu hàng trăm mét cho thấy nó rất hữu ích cho con người trong nỗ lực tìm ra cơ chế kéo dài sự sống đồng thời phát hiện sự sống ngoài hành tinh.

Eske Willerslev, người cũng nghiên cứu về vấn đề trên của loài vi khuẩn kỳ này, cho biết: “Do vi khuẩn có thể sống được nửa triệu năm trên trái đất nên rất có thể chúng cũng có thể tồn tại được trên sao Hỏa trong một thời gian dài. Chính tầng đất bị đóng băng vĩnh cửu là manh mối để tìm kiếm sự sống trên hỏa tinh”.

Nhiều năm qua, các nhà khoa học nói rằng, họ đã khám phá ra những ADN cổ đại nhưng họ thường bị chỉ trích là đã không đưa ra được những lý giải khoa học. Nhưng lần này, Brunce và các đồng nghiệp đã sử dụng một phương pháp khoa học đặc biệt để thu thập mẫu vật. Họ cũng xác nhận rằng phân tích ADN của họ là bằng phương pháp tái sinh nó trong phòng thí nghiệm và có độ chuẩn xác cao.

Chuyên gia Mike Dyall-Smith ở Trường đại học Melbourne nghiên cứu về sự tồn tại của các vi khuẩn ở những môi trường khắc nghiệt khác như hồ muối và ông rất ấn tượng với công trình nghiên cứu với Brunce.

Mike nói rằng, đây là thí nghiệm đầu tiên cho thấy những bằng chứng về sự hô hấp và sự tái tạo ADN ở những  sinh vật sống trong tầng đất bị đóng băng vĩnh cửu. Và điều này giúp con người tiến sâu hơn trong lĩnh vực tái tạo ADN nhằm giúp y học thế giới phát triển

Hữu Mạnh (theo ABC/BBC)

Đêm giao thừa là thời khắc thiêng liêng để mọi người sum vầy, cùng đón năm mới bên gia đình, nhưng với các CBCS Công an Thủ đô, đây lại là thời gian họ làm nhiệm vụ, thầm lặng hy sinh hạnh phúc riêng, để đảm bảo an ninh, trật tự an toàn giao thông, góp phần mang cái Tết bình yên đến với mọi người, mọi nhà.

Năm 2025 khép lại không bằng một "khoảnh khắc bước ngoặt" kiểu ký một hiệp ước hòa bình lớn hay khai sinh một trật tự quốc tế mới, mà bằng những chuyển động âm ỉ kéo dài suốt 12 tháng. Toàn cầu hóa không biến mất, nhưng bị "khía cạnh an ninh" kéo lại; luật lệ quốc tế không sụp, nhưng ngày càng bị diễn giải theo lợi ích; cạnh tranh nước lớn không dừng, nhưng cũng không còn là một trục duy nhất chi phối mọi hồ sơ.

Tối 31/12, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh cho biết vừa ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc” xảy ra trên địa bàn thành phố, liên quan đến hoạt động cá cược bóng đá trái phép thông qua trang mạng bong88.com, với sự tham gia của 24 đối tượng.

Hội đồng xét xử kết luận, hành vi của bị cáo Lê Trung Khoa trong vụ án là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, gây hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Các cửa ngõ ở TP Hồ Chí Minh lượng phương tiện tăng đột biến khi dòng người là công nhân, học sinh, người dân về quê nghỉ Tết dương lịch. Người dân ở các tỉnh gần chọn phương tiện xe 2 bánh để về quê lỉnh kỉnh đồ đạc mang theo. Dòng phương tiện mỗi lúc mỗi đông dần. Có một vài tuyến đường các phương tiện đi chuyển rất chậm...

Hành vi phạm tội của Nguyễn Văn Đài đã xâm phạm đến an ninh quốc gia, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế nhằm chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam, cần phải xử lý nghiêm trước pháp luật.

Hưởng ứng “Chiến dịch Quang Trung” do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát động và các phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc”, “Ba nhất” của Bộ Công an, CBCS Trung tâm Huấn luyện, Bồi dưỡng nghiệp vụ và Giáo dục nghề nghiệp số 3 (TTHL3), Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã phát huy tinh thần trách nhiệm, xung kích, trực tiếp tham gia hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, xây dựng, sửa chữa nhà ở tại xã Thượng Đức, TP Đà Nẵng.

Chiều 31/12, tại Đình làng Xuân Mỹ (khối phố Nam Diêu, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng), UBND phường Hội An Tây long trọng tổ chức lễ đón nhận giải thưởng “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất năm 2025” đối với Làng gốm Thanh Hà do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng.

Mỗi lượng vàng tiếp tục giảm thêm gần 2 triệu đồng trong phiên chiều 31/12. Tổng cộng giá vàng đã giảm 7 triệu đồng kể từ khi lập đỉnh cao ở mức 159,8 triệu đồng/lượng.

Thời gian gần đây, hàng loạt động thái tố tụng liên tiếp của Bộ Công an cho thấy một thông điệp nhất quán và ngày càng rõ ràng: mọi hành vi lợi dụng không gian mạng, truyền thông và các chiêu bài “độc lập”, “nhân quyền”, “xã hội dân sự” để chống phá Nhà nước đều đang bị đưa ra ánh sáng, xử lý theo pháp luật, không có ngoại lệ.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文