Hành trình đi tìm tác giả của Quốc huy Việt Nam

Viện Khoa học hình sự vào cuộc

11:38 18/03/2004

Từ kiến nghị của gia đình hoạ sĩ Bùi Trang Chước, các cơ quan của Bộ Văn hoá - Thông tin đã xem xét và cơ bản đánh giá cố hoạ sĩ Bùi Trang Chước là người đầu tư nhiều công sức, tìm tòi, sáng tạo ra các mẫu Quốc huy Việt Nam khác nhau. Tuy nhiên Bộ VH-TT vẫn đề nghị Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an hợp tác.

Nhiệm vụ của Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an là giám định lại để xác định rõ ràng ai là tác giả của mẫu Quốc huy.

Để thực hiện nhiệm vụ này, các cán bộ thuộc Viện KHHS đã cùng với Cục Bản quyền tác giả và các cơ quan chức năng đến tận gia đình 2 cố hoạ sĩ để thu thập tài liệu gốc, cũng như các tài liệu mà gia đình 2 bên cho rằng đáng tin cậy để đem về giám định, so sánh.

Thậm chí, để có mẫu so sánh, cán bộ Viện KHHS đã vào tận Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3 yêu cầu cho tiếp cận với bản mẫu vẽ Quốc huy ở thời điểm gần năm 1955 nhất, mà chúng ta có được. Bản mẫu này được coi như cơ sở để đem ra so sánh với 2 bản phác thảo mẫu Quốc huy Việt Nam mà phía gia đình của 2 cố hoạ sĩ đem đến cho cơ quan giám định.

Quốc huy nước CHXHCN Việt Nam.

Từng hoạ tiết giống và khác nhau giữa 2 bức phác thảo và mẫu Quốc huy đem ra so sánh, được phân tích kỹ càng. Ví dụ: Bông lúa nào dày hạt hơn, hình tròn nào lộ tâm nhiều hơn, gốc của hình bông lúa được vẽ ra sao, chân đế của hình mẫu Quốc huy ở mỗi bản phác thảo khác nhau như thế nào…

Công tác thu thập mẫu giám định đòi hỏi nhiều công phu. Có mẫu, Cục Bản quyền tác giả đưa ra bản photo nhưng các chuyên gia giám định đã không chấp nhận. Các chuyên gia phải trực tiếp tiến hành thu mẫu gốc để giám định.

Hai cố hoạ sĩ (Trần Văn Cẩn và Bùi Trang Chước) đều là những hoạ sĩ danh tiếng, có đóng góp rất lớn cho nền mỹ thuật Việt Nam nên tài liệu của họ để lại rất nhiều. Có mẫu, đoàn chuyên gia phải tìm kỹ càng trong cả 1 gian nhà toàn tài liệu, trước tác khổng lồ của gia đình để tìm mẫu có giá trị (riêng đề tài vẽ mẫu Quốc huy, hoạ sĩ Bùi Trang Chước có đến 94 phác thảo). Thế mới có chuyện: Khi đem nộp mẫu phác thảo Quốc huy của chồng mình cho Viện Khoa học hình sự (KHHS), bà vợ già của 1 cố hoạ sĩ vừa đi vừa thở mang theo 1 chồng tài liệu dày đến nửa sải tay do đứa cháu khoẻ mạnh vác đến.

Trở lại công việc của cán bộ Viện KHHS: Trước khi giám định và so sánh các mẫu phác thảo, 1 công việc hết sức quan trọng là giám định cơ bản các tài liệu bằng chữ viết, chữ đánh máy…phản ánh khá đầy đủ về suốt quá trình sáng tác, sửa chữa, công nhận và tranh chấp, kiến nghị liên quan đến bản quyền vẽ mẫu Quốc huy.

Tại Văn bản số 42/TB-VPCP ngày 27/2/2004, của Văn phòng Chính phủ thông báo ý kiến của Thủ tướng Phan Văn Khải: “Họa sĩ Bùi Trang Chước - người vẽ mẫu Quốc huy để làm cơ sở lựa chọn, hoàn thiện, và họa sĩ Trần Văn Cẩn - người đã chỉnh sửa hoàn thiện mẫu Quốc huy theo ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo để trình Quốc hội phê duyệt”.

Anh Phan Quốc Khanh, Phó phòng Giám định tài liệu, Viện KHHS cho biết, qua bản ảnh chứng minh đã khẳng định: Hai bản viết tay “Tôi vẽ mẫu Quốc huy” và “Chúng tôi làm Quốc huy” của 2 cố hoạ sĩ là do chính họ tự tay viết.

Đồng thời qua giám định và so sánh, các cán bộ Viện KHHS thấy rằng mẫu phác thảo Quốc huy số 18 (bản sửa cuối cùng) của cố họa sĩ Bùi Trang Chước có 4 chi tiết cơ bản có “những đặc điểm cùng một số thể hiện” giống với mẫu Quốc huy nước VNDCCH in trên trang bìa tài liệu có dòng chữ QH họp khoá V tháng 9/1955 (mẫu do Trung tâm Lưu trữ quốc gia cung cấp). Bốn chi tiết này gồm: Bông lúa, hình ngôi sao, dải băng và phần gốc bó lúa.

Trong khi đó, bản phác thảo mẫu Quốc huy mà hoạ sĩ Trần Văn Cẩn vẽ (do gia đình cung cấp) có 2 đặc điểm giống với mẫu Quốc huy được chọn để so sánh.

Với những bằng chứng do Viện KHHS đưa ra, đã có thể hoàn toàn khép lại những tranh luận ai là tác giả mẫu Quốc huy

Đỗ Hoàng Duy

Thực hiện kế hoạch cao điểm của Cục CSGT và chỉ đạo của Công an TP Hà Nội, lực lượng CSGT Thủ đô vẫn tiếp tục tăng cường các tổ công tác làm nhiệm vụ xuyên suốt kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, qua đó phát hiện xử lý nhiều trường hợp tài xế taxi và xe khách vi phạm nồng độ cồn.

Bước sang Mùng 5 Tết Bính Ngọ 2026, thị trường hàng hóa thiết yếu đã vận hành trở lại gần như ngày thường. Tại các đô thị lớn, hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và chợ dân sinh đồng loạt mở cửa, nguồn hàng dồi dào, giao dịch sôi động hơn so với những ngày đầu năm nhưng mặt bằng giá không ghi nhận biến động bất thường.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran “đã sẵn sàng cho hòa bình” và theo đuổi giải pháp ngoại giao với Mỹ, cho rằng một thỏa thuận giữa hai nước vẫn trong tầm tay bất chấp các cảnh báo cứng rắn từ Washington và sự gia tăng hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, Al Jazeera đưa tin. 

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Đợt nghỉ Tết Cổ truyền Bính Ngọ 2026 kéo dài 9 ngày đã tạo điều kiện thuận lợi để nhiều gia đình thực hiện những chuyến du xuân dài ngày. Các điểm đến nổi tiếng của tỉnh Lâm Đồng như Đà Lạt và Phan Thiết tiếp tục là lựa chọn hàng đầu của du khách nhờ khí hậu mát mẻ và cảnh quan đặc trưng.

Nếu ví Quảng trường Ba Đình là trái tim của cả nước, thì Hồ Gươm chính là trái tim của Hà Nội. Đa số du khách trong nước, quốc tế khi đến Hà Nội, Hồ Gươm luôn là địa điểm họ mong muốn ghé chơi nhất. Âm hưởng trong câu hát: “Mặt Hồ Gươm vẫn lung linh mây trời/ Càng tỏa ngát hương thơm hoa Thủ đô” của nhạc sĩ Phan Nhân phần nào nói lên vẻ đẹp và sứ mệnh hoà bình của Hồ Gươm.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文