Vũ khí mạch xung điện từ
Tháng 7/1962, trên không phận đảo
Cùng lúc đó, trên quần đảo Hawaii, cách trung tâm điểm nổ hạt nhân 1.300 km, hệ thống chỉ huy giám sát thông tin điện tử của quân đội Mỹ bị tắt lịm hoàn toàn.
Nguyên nhân gì đã dẫn tới tai họa đó? Một nhóm điều tra của quân đội Mỹ đã kết luận, "thủ phạm" chính là mạch xung điện từ (electromagetic pulse) năng lượng cao do vụ nổ thử hạt nhân sinh ra. Kết luận này đã kích thích quân đội Mỹ nghiên cứu ứng dụng vũ khí viba (microwave weapons) năng lượng cao vào chiến tranh thông thường.
Đặc biệt là trong hơn 20 năm trở lại đây, nhiều quốc gia cũng đổ xô vào chạy đua nghiên cứu chế tạo và ứng dụng vũ khí mạch xung điện từ.
Trong cuộc chiến vùng Vịnh, Hải quân Mỹ lần đầu tiên sử dụng đầu đạn viba gắn trên tên lửa hành trình “Tomahawk”, phá hủy hệ thống điện tử và hệ thống điều khiển chỉ huy tác chiến của Iraq, khiến các trận địa phòng không bị tê liệt.
Trong cuộc oanh kích Nam Tư ngày 24/3/1999, NATO đã sử dụng bom viba (microwave bomb), làm cho toàn bộ hệ thống thông tin liên lạc mặt đất của Nam Tư bị tê liệt liên tục trong 3 tiếng đồng hồ và phá hủy toàn bộ hệ thống cung cấp điện của thành phố Belgrade.
Ngày 26/3/2003, quân Mỹ sử dụng bom viba công suất cao không kích Đài Truyền hình Baghdah, khi nổ đã sản sinh ra năng lượng viba điện từ đạt tới mấy tỉ watt, khiến thành phố Baghdah mất điện trên diện rộng, thông tin radar, máy tính, điện thoại, phát thanh truyền hình... bị tê liệt, một số phương tiện giao thông cũng không thể hoạt động được.
Hiện nay, vũ khí mạch xung điện từ hiện tại chủ yếu gồm 2 loại: bom mạch xung điện từ hạt nhân và bom mạch xung điện từ phi hạt nhân.
Bom mạch xung điện từ hạt nhân là một loại vũ khí hạt nhân kiểu mới lấy tăng hiệu ứng mạch xung điện từ làm đặc trưng chủ yếu.
Bom mạch xung điện từ phi hạt nhân là loại vũ khí mạch xung điện từ lợi dụng phương pháp cho nổ thuốc nổ thường để nén chặt lượng từ thông sản sinh ra viba công suất cao. Vì bị khiến các linh kiện điện tử trong thiết bị hệ thống vũ khí, thông tin, báo động từ xa, radar v.v... bị trục trặc, hoặc cháy rụi, dẫn tới hệ thống cho ra những thông số sai, các thông tin lưu trữ trong bộ nhớ máy tính bị xóa sạch...
Bức xạ viba công suất cực mạnh có thể làm cho toàn bộ mạng thông tin không thể kiểm soát nổi. Thậm chí có thể kích nổ sớm bộ phận chiến đấu hoặc thuốc nổ trong tên lửa đạn đạo.
Vũ khí mạch xung điện từ còn có thể sát thương người, khi viba chiếu xạ công suất thấp, có thể làm cho nhân viên điều khiển tên lửa, radar, phi công điều khiển máy bay, kính lái xe tăng, tàu chiến... xuất hiện các triệu chứng bệnh lý như phiền muộn, bức xúc, đau đầu, trí nhớ suy giảm, rối loại tâm thần và suy kiệt chức năng tim v.v... Khi viba chiếu xạ công suất cao, da bị bỏng dộp, đục thủy tinh thể, tổ chức dưới da bị bỏng nặng, và có thể bị chết.
Các nhân viên nghiên cứu thời Liên Xô (cũ) từng làm thí nghiệm chiếu xạ viba năng lượng cao với sơn dương, kết quả là những con cách vị trí chiếu xạ ngoài 1km chết ngay lập tức, ngoài 2km mất khả năng hoạt động, loạng choạng, tê liệt và gục xuống.
Cùng với sự phát triển không ngừng về kỹ thuật và vật liệu mới, vũ khí mạch xung điện từ ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực quân sự.
Một khi loại vũ khí này được đưa vào sử dụng, thực tế chiến trường sẽ có sự thay đổi, dẫn đến việc phải nghiên cứu, chế tạo trang thiết bị đề phòng và cách tác chiến tương ứng để hạn chế sự phá hoại của chúng