Ba nhà khoa học với công nghệ vaccine mRNA nhận giải thưởng VinFuture 3 triệu USD

Tham dự Lễ trao giải thưởng VinFuture có Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính. Cùng tham dự có lãnh đạo các bộ, ban ngành Trung ương, địa phương, quốc tê và sự hiện diện của GS Sir Richchard Henry Friend-Chủ tịch Hội đồng giải thưởng VinFuture, các nhà khoa học kiệt xuất, là chủ nhân của những giải thưởng khoa học danh giá thế giới như Nobel, Millennium Technology, Turing…

Tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhiệt liệt chào mừng các nhà khoa học và các đại biểu, khách quý từ khắp nơi trên thế giới đã đến với Việt Nam, đến với Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến, thành phố anh hùng, đất nước yêu chuộng hòa bình để tham dự Lễ trao giải thưởng Khoa học, Công nghệ toàn cầu VinFuture lần thứ nhất. Thủ tướng nhấn mạnh, hai năm qua, nhất là trong thời khắc khó khăn nhất của dịch bệnh, cả nhân loại đã đặt niềm tin, hy vọng và trông chờ vào các nhà khoa học để tìm ra vaccine, thuốc chữa, phòng chống COVID-19. Vaccine được ví như là lá chắn thép của nhân loại để vượt qua đại dịch COVID-19. Cả thế giới biết ơn, ngưỡng mộ các nhà khoa học - những người đã thực hiện sứ mệnh cao cả của mình.

“Chúng ta có mặt ở đây hôm nay bình yên, an toàn cũng chính nhờ các nhà khoa học, nhờ vaccine  và thuốc đặc trị. Trong lịch sử phát triển của loài người, phát minh của những nhà khoa học đã làm thay đổi thế giới”, Thủ tướng Phạm Minh Chính chia sẻ và bày tỏ: “Trong hành trình gian nan đam mê nghiên cứu, khát vọng cống hiến cho nhân loại, đã có nhiều nhà khoa học phải gánh chịu những hậu quả trong khi tiến hành các thử nghiệm khoa học. Điển hình như Galileo bị mù mắt do quan sát mặt trời quá nhiều để phát minh ra kính thiên văn; Marie Curie qua đời vì nghiên cứu phóng xạ; Michael Faraday bị nhiễm độc hóa chất do nghiên cứu điện phân... Tôi muốn nói điều này để chúng ta thấu hiểu sự gian nan, vất vả, hy sinh quên mình của các nhà khoa học và còn những khó khăn, thách thức khác không thể cân đong, đo đếm được. Hôm nay chúng ta tôn vinh những công trình đoạt giải thưởng là tôn vinh những giá trị khoa học đóng góp cho nhân loại, tôn vinh những nhà khoa học đã ngày đêm nghiên cứu bằng trí tuệ vượt trội, trái tim nhiệt huyết và khát vọng cống hiến cho loài người.”

Thủ tướng cũng chia sẻ thêm, tại Việt Nam, phát triển khoa học công nghệ được xác định là quốc sách hàng đầu, là đột phá chiến lược để phát triển kinh tế - xã hội. “Phát triển nhanh và bền vững dựa chủ yếu vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. Nhà nước đang đẩy mạnh thiết kế cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa đường lối của Đảng, thúc đẩy huy động nguồn lực đổi mới sáng tạo để doanh nghiệp, xã hội và nhân dân vào cuộc, đưa khoa học công nghệ thực sự trở thành mục tiêu, động lực quan trọng, góp phần phát triển đất nước hùng cường và thịnh vượng; xác định mỗi người dân là chủ thể, là người thực hiện và thụ hưởng chính sách đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, việc thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo còn là chủ trương lớn để thể hiện trách nhiệm của Việt Nam với cộng đồng quốc tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay. Việt Nam luôn trân quý, tôn vinh các nhà khoa học chân chính, đóng góp cho sự phát triển của nhân loại.

"Sứ mệnh của Giải VinFuture chính là cổ vũ và tôn vinh những nhà khoa học có công trình nghiên cứu xuất sắc mang tính ứng dụng cao, kiến tạo môi trường sống bền vững cho các thế hệ tương lai. Tôi rất vui mừng được biết, ngay trong mùa giải đầu tiên, VinFuture ghi nhận sự tham gia từ 60 quốc gia với gần 600 dự án tranh giải, trong đó gần 100 dự án đến từ top 2% các nhà khoa học được trích dẫn nhiều nhất thế giới và hơn 1/3 ứng viên là nhà khoa học nữ. Nhiều người trong số họ từng nhận được các giải thưởng khoa học cao quý của thế giới. Giải thưởng VinFuture được xét duyệt nghiêm túc, trách nhiệm bởi 2 Hội đồng độc lập với thành viên là các nhà khoa học, nhà phát minh, chuyên gia uy tín ở nhiều lĩnh vực trên thế giới. Đây thực sự là tín hiệu tích cực của một giải thưởng lớn và uy tín. Tôi mong muốn, truyền thống yêu chuộng hòa bình, nhân ái, trí tuệ của dân tộc Việt Nam được tỏa sáng trong mỗi doanh nhân Việt Nam để xây dựng đất nước phát triển và thực hiện trách nhiệm, lan tỏa giá trị tốt đẹp với cộng đồng quốc tế. Tôi hoan nghênh, đánh giá cao và ghi nhận tập đoàn Vingroup đã nỗ lực trong việc xây dựng và phát triển Quỹ VinFuture - Quỹ hoạt động phi lợi nhuận được sáng lập bởi Chủ tịch Tập đoàn Vingroup và phu nhân nhằm tôn vinh giá trị của khoa học công nghệ trên phạm vi toàn cầu”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Với vai trò là Chủ tịch Hội đồng giải thưởng VinFuture, Giáo sư Sir Richchard Henry Friend- cho biết, đội ngũ Hội đồng giải thưởng đã làm việc không mệt mỏi để liên hệ với chủ nhân các đề cử. Đặc biệt, các đề cử đã vượt xa mức đề cử của nhiều giải thưởng danh tiếng khác. "Hơn nữa, các sự kiện gần đây đã củng cố tầm quan trọng của khoa học. Các bệnh truyền nhiễm là mối đe doạ với toàn cầu, như chúng ta có vaccine rất nhanh là điều trước đây chưa từng có, hay biến đổi khí toàn cầu đòi hỏi các quốc gia cùng chung tay để giảm phát thải carbon vào 2050", ông nói và chia sẻ thêm: "Trong phiên toạ đàm về tương lai của năng lượng, chúng tôi đã thảo luận các năng lượng đổi mới để tạo ra những giải pháp mới. Việt Nam là quốc gia trẻ, sáng tạo, ở phương Tây thường có xu hướng phân biệt giữa khoa học nền tảng và khoa học thuần tuý. Tôi tin rằng khoa học và công nghệ có mối quan hệ cộng sinh. Và mặc dù thế giới phải đối mặt với các thách thức toàn cầu, nhưng chúng ta có nhiều cơ sở để lạc quan".

Tại buổi lễ, giải thưởng chính 3 triệu USD đã được trao cho 3 nhà khoa học gồm Tiến sĩ  Katalin Kariko, Drew Weissman (Mỹ) và Pieter Cullis (Canada) với công nghệ mRNA, mở đường tạo ra các loại vaccine ngừa COVID-19 hiệu quả. Theo đó, công nghệ sử dụng mRNA đã được sửa đổi, bao bọc trong các hạt nano lipid giúp ngăn hệ thống miễn dịch phản ứng với mRNA khi được đưa vào cơ thể và không gây ra các phản ứng cytokine, không gây độc tính hoặc tác dụng phụ. Dựa trên khám phá của Kariko và Weissman cùng với việc tạo ra hạt nano lipid của Cullis, các công ty dược phẩm như Pfizer-BioNtech, Moderna đã sản xuất được các loại vaccine ngừa COVID-19 hữu hiệu trong thời gian kỷ lục.

Cùng với giải thưởng chính, giải đặc biệt đầu tiên dành cho nhà khoa học nghiên cứu về lĩnh vực mới được trao cho Giáo sư Omar M.Yaghi - nhà khoa học người Mỹ gốc Jordan. Công trình nghiên cứu của ông mang đến câu trả lời cho câu hỏi về nước và những tiến bộ về khoa học vật liệu có thể đạt được gì. Nước có thể tạo ra từ không khí, có thể tách CO2 từ không khí và từ đó tạo ra nhiên liệu đốt.

Với nghiên cứu "Sự phát triển của thiết bị điện tử hữu cơ dẻo linh hoạt được ứng dụng trong các ứng dụng bề mặt sinh học và cảm biến", Giáo sư Zhenan Bao nhận giải thưởng đầu tiên dành cho phát minh mới.

Chủ nhân Giải Đặc biệt ở hạng mục dành cho “Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển” thuộc về vợ chồng Giáo sư Salim Abdool Karim và Quarraisha Abdool Karim.