Bản sao số và hành trình nâng tầm hạ tầng viễn thông Việt Nam của Viettel

Viettel vừa được xướng tên tại Giải thưởng Viễn thông Toàn cầu 2025 (Glotel Awards) ở hạng mục “Dự án chuyển đổi số xuất sắc nhất” với giải pháp Viettel BTS Digital Twin – nền tảng bản sao số do Viettel AI phát triển.

Đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp Việt Nam giành chiến thắng tại hạng mục này, trong bối cảnh Glotel được đánh giá là một trong những giải thưởng uy tín bậc nhất của ngành viễn thông thế giới, nơi quy tụ và vinh danh những sáng kiến công nghệ tiêu biểu đến từ các tập đoàn hàng đầu như Samsung, Huawei, NVIDIA hay Ericsson.

Việc Viettel được tôn vinh không chỉ là thành tựu của riêng doanh nghiệp, mà còn mang ý nghĩa khẳng định năng lực công nghệ và vị thế ngày càng rõ nét của Việt Nam trên bản đồ viễn thông – công nghệ toàn cầu.

Tiệm cận chuẩn mực cao nhất

Glotel Awards được tổ chức thường niên từ năm 2012, với hệ thống hạng mục bao trùm các xu hướng then chốt của ngành như chuyển đổi số, 5G, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, hạ tầng mạng và các giải pháp phát triển bền vững. Các dự án tham dự phải trải qua quy trình đánh giá nghiêm ngặt của hội đồng giám khảo độc lập, dựa trên những tiêu chí khắt khe về tính sáng tạo, hiệu quả vận hành, khả năng mở rộng và tác động thực tiễn.

Trong bối cảnh cạnh tranh đó, chiến thắng của Viettel với giải pháp BTS Digital Twin cho thấy các sản phẩm “Make in Vietnam” không chỉ theo kịp mà đã tiệm cận những chuẩn mực cao nhất của ngành công nghệ viễn thông thế giới.

Viettel BTS Digital Twin là ứng dụng tiêu biểu của công nghệ Digital Twin – hay bản sao số – trong quản trị hạ tầng viễn thông. Digital Twin là công nghệ tạo ra mô hình số của các đối tượng hoặc hệ thống vật lý, được cập nhật liên tục bằng dữ liệu thực tế, cho phép giám sát, phân tích, dự báo và tối ưu vận hành.

Với Viettel, bài toán đặt ra là quản lý, duy tu và bảo dưỡng một mạng lưới hàng chục nghìn trạm BTS trải rộng trên nhiều địa hình, trong đó có không ít trạm nằm ở vùng sâu, vùng xa, tiềm ẩn rủi ro về an toàn và tiêu tốn lớn nguồn lực nếu áp dụng các phương pháp thủ công truyền thống.

Giải pháp BTS Digital Twin do Viettel AI phát triển đã trực tiếp giải quyết thách thức này bằng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu hình ảnh từ drone và công nghệ mô hình hóa 3D để tạo nên bản sao số chính xác của từng trạm BTS. Từ cấu trúc cột, thiết bị vô tuyến cho đến hiện trạng địa hình xung quanh, mọi yếu tố đều được tái hiện trên môi trường số với sai số chỉ ở mức centimet so với trạm thực. Toàn bộ dữ liệu được hiển thị trực quan trên nền tảng số 4D, cho phép kỹ sư kiểm tra, đánh giá và phân tích từ xa với độ chính xác cao, rút ngắn đáng kể thời gian khảo sát và giảm sự phụ thuộc vào hiện trường.

Không dừng lại ở việc “số hóa hình ảnh”, Viettel BTS Digital Twin còn tích hợp các thuật toán AI để tự động nhận diện loại cột, thiết bị, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như gỉ sét, nứt gãy hay lệch trục anten. Hệ thống có khả năng tính toán sức chịu tải của cột theo điều kiện gió từng vùng, kiểm tra thiết kế vô tuyến, đánh giá phương án lắp đặt và mô phỏng các kịch bản thay đổi cấu hình như hoán đổi anten hoặc điều chỉnh thiết bị.

Nhờ đó, các phương án kỹ thuật được kiểm chứng và tối ưu ngay trên môi trường số trước khi triển khai thực tế, giúp hạn chế rủi ro, tiết kiệm chi phí và nâng cao mức độ an toàn trong vận hành.

Tiết kiệm hơn, ổn định hơn

Thực tế triển khai cho thấy nền tảng BTS Digital Twin có thể xử lý tới hàng trăm trạm BTS mỗi ngày với độ chính xác cao, đồng thời giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí vận hành. Quan trọng hơn, giải pháp này góp phần duy trì sự ổn định của mạng di động, giảm nguy cơ nghẽn mạng hoặc gián đoạn cục bộ, từ đó mang lại trải nghiệm liên lạc mượt mà, nhất quán cho người dùng.

Mỗi trạm BTS, từ một hạ tầng vật lý thuần túy, đã được chuyển hóa thành một “tài sản số” có thể theo dõi, phân tích và tối ưu liên tục.

Viettel BTS Digital Twin không phải là một kết quả ngẫu nhiên. Theo Giám đốc Viettel AI, Nguyễn Mạnh Quý, đây là “trái ngọt” từ chiến lược đầu tư dài hạn và bài bản vào nghiên cứu và phát triển (R&D) của Viettel: “Trong nhiều năm qua, chúng tôi không chọn con đường đi tắt bằng cách mua giải pháp có sẵn, mà kiên trì xây dựng đội ngũ chuyên gia trình độ cao để tự giải quyết các bài toán của chính mình. Đây là động lực để Viettel AI tiếp tục phát triển các nền tảng AI có chiều sâu, mang lại giá trị thực tiễn không chỉ cho Việt Nam mà còn trên phạm vi toàn cầu”.

Ở góc độ rộng hơn, việc Viettel được vinh danh tại một giải thưởng uy tín toàn cầu như Glotel góp phần củng cố hình ảnh Việt Nam là quốc gia đang từng bước hình thành những trung tâm R&D đủ sức cạnh tranh quốc tế, và năng lực làm chủ công nghệ của người Việt hoàn toàn có thể tiệm cận và cạnh tranh sòng phẳng với các chuẩn mực cao nhất của ngành viễn thông thế giới.

“Thành công của Viettel BTS Digital Twin củng cố thêm cho chúng tôi một định hướng xuyên suốt: Viettel AI tập trung vào các giải pháp thực chất nhằm nâng cao hiệu suất vận hành hệ thống và tăng năng suất lao động ở quy mô lớn, hướng tới tạo lập giá trị bền vững”, anh Quý nhấn mạnh.