ChatGPT: Lo ngại thông tin sai lệch khi phần lớn câu trả lời đều không dẫn nguồn

08:10 13/02/2023

Sự phát triển của các công cụ AI tổng quát như ChatGPT thể hiện sự tiến bộ của công nghệ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, ChatGPT như bất kỳ công nghệ mới nào, bên cạnh những ưu điểm mà nó mang lại, người dùng cũng cần phải xem xét đến cả những rủi ro và nhược điểm tiềm ẩn.

Một trong số đó là hầu hết các câu trả lời của ChatGPT đều không dẫn nguồn, dẫn đến việc thông tin mà AI này đưa ra có thể sai lệch, gây nguy hiểm cho người dùng trong việc đưa ra các quyết định quan trọng.

Chỉ sau một thời gian ngắn xuất hiện, ChatGPT đã tạo ra “cơn sốt” trên toàn cầu. Ảnh minh hoa.

Nhiều chuyên gia lo ngại, với khả năng tạo ra một lượng lớn văn bản một cách nhanh chóng và thuyết phục, các công cụ AI tổng quát như ChatGPT có thể được sử dụng để phổ biến tin tức không chính xác, thậm chí là tin giả mạo trên quy mô lớn.

Lo ngại này không phải là không có cơ sở khi tổ chức OpenAI, đơn vị sáng lập và vận hành ChatGPT cũng đã đưa ra cảnh báo rằng, ChatGPT đôi khi có thể tạo ra thông tin không chính xác hoặc gây hiểu lầm, vì vậy người dùng nên cẩn thận. Các câu trả lời nghe có vẻ hợp lý và thậm chí có căn cứ, nhưng chúng có thể hoàn toàn sai.

Trải nghiệm thực tế của người dùng tại Việt Nam cũng đã đưa ra nhiều ví dụ, cho thấy ChatGPT trả lời sai, thậm chí còn “gây cười”. Chẳng hạn như tác phẩm “Tắt đèn” của Nhà văn Ngô Tất Tố, qua câu trả lời của ChatGPT bỗng trở thành một truyện ngắn về chủ đề bảo vệ môi trường. Nhiều câu trả lời của ChatGPT đã bị người dùng “dẫn dắt” dẫn đến việc từ trả lời đúng, ChatGPT bị “lái” theo người dùng dẫn đến trả lời sai.

Từ những trải nghiệm trên, nhiều ý kiến cho rằng, ChatGPT dựa trên dữ liệu khổng lồ do chính các nhà phát triển cung cấp, kể cả từ những nguồn dữ liệu chưa được kiểm chứng tính xác thực, vì vậy không nên quá đặt niềm tin vào ứng dụng này mà hãy có những bước xác nhận cần thiết từ những nguồn chính thống.

Về vấn đề này, TS. Đặng Minh Tuấn, Viện trưởng Viện nghiên cứu ứng dụng CMC, Chủ tịch Liên minh Blockchain Việt Nam, “cha đẻ” của phần mềm Vietkey chia sẻ: Một trong những ưu điểm của ChatGPT là tương tác giữa người với máy thân thiện như người với người, được huấn luyện trên cơ sở dữ liệu lớn nên trả lời được nhiều câu hỏi chỉ trong một thời gian ngắn. Vì vậy, nó hữu ích cho tất cả các lĩnh vực, ngành nghề.

Tuy nhiên, ông Tuấn cho biết, cá nhân ông không sử dụng ChatGPT nhiều. Lý do là đối với công tác nghiên cứu khoa học rất cần sự chính xác, trong khi đó theo thống kê ban đầu chỉ khoảng 70-80% câu trả lời của ChatGPT là có thể chấp nhận được. Ngay chính nhà sáng lập của ChatGPT cũng đã đưa ra cảnh báo, câu trả lời mà ChatGPT đưa ra có thể không đúng; câu trả lời có thể bị thiên kiến, sai lệch do dữ liệu đầu vào chưa đầy đủ. Bên cạnh đó, dữ liệu chỉ mới cập nhật đến năm 2021, nên nếu hỏi những thông tin mới của năm 2023 thì câu trả lời chưa cập nhật.

Cũng theo TS Đặng Minh Tuấn, có một vấn đề cần lưu tâm là ChatGPT có thể kiểm soát tâm lý người dùng, định hướng dư luận hoặc một luồng dư luận. Đơn giản như thông qua việc sắp xếp thứ tự các thông tin, thông qua công nghệ để hiển thị tin tốt, tin xấu, sẽ khó phát hiện hơn.

“Chúng ta không nên cấm đoán sử dụng ChatGPT như một số trường ở Hoa Kỳ bởi với công cụ nào cũng có mặt trái. Tuy vậy, cũng không nên lạm dụng. Chúng ta có thể hỏi nó ở những vấn đề mà trong đầu mình chưa có sự hình dung để tiết kiệm thời gian, để có những dữ liệu ban đầu. Còn đối với những vấn đề cần thông tin chính xác, tra cứu bằng các công cụ khác như Google sẽ dễ kiểm chứng và đỡ mất thời gian hơn”, ông Tuấn chia sẻ.

Ths Triệu Anh Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu BlockchainQNET, giảng viên thỉnh giảng bộ môn An toàn thông tin, Học viện Bưu chính viễn thông Việt Nam cũng cho rằng, bản thân ông đã đồng hành với công cụ này trong phần lớn công việc của mình và có thể nói, ở một khía cạnh nào đó, ChatGPT đã trở thành đồng sự. Tuy vậy, ông Dũng cũng khuyến cáo không nên cho trẻ con dùng ChatGPT bởi ở độ tuổi của các cháu, chưa có thói quen kiểm chứng thông tin.

Trong khi đó, hầu hết các câu trả lời của ChatGPT đều không dẫn nguồn. Nếu trong trường hợp ChatGPT đưa ra câu trả lời sai và các cháu hành động theo câu trả lời thì sẽ rất nguy hiểm.

“Chúng ta hãy nhìn nhận ChatGPT đúng là chính nó, không cười cợt nó song cũng không thần thánh hoá nó. Từ những câu trả lời của ChatGPT sẽ giúp người dùng trích rút được tri thức, dữ liệu trở thành thông tin, có thể sử dụng nó làm dữ liệu tham khảo ban đầu. Tuyệt đối không sử dụng ChatGPT cho các quyết định quan trọng cho cả cá nhân và tổ chức, nhất là khi câu trả lời không có dẫn nguồn”, ông Dũng nêu quan điểm.

Huyền Thanh

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

Trong tiết trời nắng nóng gay gắt trên dải đất khu Nam Trung bộ, “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB)” tại hai dự án lớn ở phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk đang được UBND xã Hòa Xuân cùng các đơn vị, cơ quan chức trách nỗ lực chạy đua với thời gian, triển khai quyết liệt bằng nhiều biện pháp.

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文