Công nghệ nào định hình ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam
Ngày 12/6, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) thuộc Bộ Tài chính, phối hợp cùng Đại học Quốc gia Hà Nội và TP Hồ Chí Minh cùng 2 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới là Lam Research (Hoa Kỳ) và Dassault Systemes (Cộng hoà Pháp), tổ chức Diễn đàn “Digital Twin – Công nghệ định hình tương lai ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam”.
Mục tiêu trọng tâm của diễn đàn là xây dựng nền tảng hợp tác giữa Nhà nước - Trường học - Doanh nghiệp để thúc đẩy hệ sinh thái nhân lực chất lượng cao ngành bán dẫn.
Tại các phiên thảo luận, các chuyên gia quốc tế và trong nước chia sẻ xu hướng toàn cầu, bài học thực tế đồng thời trình diễn công nghệ Digital Twin ứng dụng trong giáo dục, nghiên cứu và sản xuất chip. Cùng với đó, các diễn giả cùng nhấn mạnh tới giải pháp hợp tác 3 nhà trong phát triển nguồn nhân lực bán dẫn và hỗ trợ R&D, hỗ trợ phát triển startup trong bán dẫn.
Trong đó, Tập đoàn Lam Research giới thiệu về giải pháp “Semiverse Solutions” - một hệ sinh thái mô phỏng và đào tạo kỹ thuật chế tạo bán dẫn hoàn toàn số hóa, mô phỏng các bước (như etch, deposition, clean…). Theo ông Andrew Goh, Phó Chủ tịch Lam Research, Semiverse Solutions sẽ mở rộng cơ hội đào tạo ngành bán dẫn, giúp nhân lực toàn cầu dễ dàng tiếp cận các môi trường nhà máy ảo chân thực và trực quan, từ đó rút ngắn thời gian sẵn sàng cho lực lượng lao động.
Trong khi, Tập đoàn Dassault giới thiệu 3DExperience-hệ thống tích hợp môi trường mô phỏng toàn bộ quy trình thiết kế đến sản xuất chip, đã được triển khai thành công tại các đại học quốc tế như Purdue (Mỹ). Cụ thể, ông Lô Văn Ba, Giám đốc Quốc gia Dassault Systèmes tại Việt Nam cho hay công nghệ bản sao số (Virtual Twin) cho phép sinh viên và kỹ sư tiếp cận các mô phỏng đạt chuẩn phòng thí nghiệm từ xa, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn công nghiệp.”
Theo các chuyên gia, hệ sinh thái bán dẫn tại Việt Nam ghi nhận doanh thu bán dẫn đạt gần 17 tỷ USD trong năm 2023 và dự kiến tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 11% giai đoạn 2024–2027 và vươn lên 31 tỷ USD vào năm 2027. Bên cạnh đó, quy mô thị trường là 18,23–18,6 tỷ USD trong năm 2024, đồng thời duy trì mức tăng trưởng khoảng 11–11,5%/năm và dự báo thị trường sẽ đạt 16,64 tỷ USD vào 2033 với tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 9,3%.
Hiện nay, Việt Nam có khoảng 6.000 kỹ sư bán dẫn đang làm việc tại hơn 40 doanh nghiệp địa phương. Để đáp ứng nhu cầu phát triển, Chính phủ đặt mục tiêu đào tạo 30.000–50.000 kỹ sư đến năm 2030 theo Quyết định 1017. Tuy nhiên, nhu cầu về nhân lực công nghệ thông tin và kỹ thuật lên đến 150.000 người/năm, trong khi nguồn cung chỉ đáp ứng được 40-50%. Điều này đặt ra thách thức lớn về việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc NIC cho biết, thông qua Quyết định 1017, Chính phủ xác định mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030, tập trung vào thiết kế IC, đóng gói-kiểm thử và chế tạo. Bên cạnh đó, Quyết định 1018 mở rộng chiến lược với sự tham gia sâu rộng của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp nội địa vào chuỗi cung ứng toàn cầu, các trường đại học kỹ thuật trở thành trung tâm tạo nhân tài và phát triển hệ sinh thái đổi mới với startup, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu công nghệ cao.
“Chúng tôi hi vọng diễn đàn là bước đột phá trong mô hình đào tạo bán dẫn bằng công nghệ số. Nền tảng số hóa tiên tiến sẽ giúp Việt Nam phát triển nhân lực cạnh tranh quốc tế,” ông Vũ Quốc Huy nói.