Đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính thúc đẩy đổi mới sáng tạo
Đó là một trong những nội dung quan trọng được nhấn mạnh trong Nghị quyết số 20/2026/NQ-CP về phân cấp, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ vừa được Chính phủ ban hành. Đây là một trong 8 nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính được Chính phủ ban hành nhằm cải thiện môi trường kinh doanh.
Nghị quyết tập trung đẩy mạnh phân cấp cho địa phương, tăng cường số hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Một điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết là đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính từ trung ương về địa phương. Các thủ tục như cấp mới, sửa đổi, bổ sung hay thu hồi "Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động xác nhận giá trị sử dụng, kiểm tra xác nhận" hiện đã được giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện.
Việc phân cấp này mang lại lợi ích kép như giảm tải cho trung ương: Tối ưu hóa bộ máy quản lý. Tăng tính chủ động cho địa phương, cụ thể là giúp xử lý hồ sơ sát với thực tiễn, rút ngắn thời gian chờ đợi cho người dân và doanh nghiệp. Nghị quyết cũng tập trung cắt giảm các điều kiện kinh doanh theo hướng minh bạch và dễ thực hiện nhằm giảm chi phí tuân thủ.
Đối với lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng, những cải cách này giúp các tổ chức đánh giá sự phù hợp, cơ sở thử nghiệm, kiểm định thuận lợi hơn trong sản xuất và cung cấp dịch vụ kỹ thuật. Doanh nghiệp có thể tiết kiệm nguồn lực để tập trung đầu tư đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường.
Trong lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân, Nghị quyết phân cấp và quy định rõ trình tự giải quyết các thủ tục cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ (sử dụng thiết bị phát tia X, thiết bị phát nơtron, electron...) cho UBND cấp tỉnh. Đơn giản hóa quy trình cấp chứng chỉ nhân viên bức xạ và các thủ tục khai báo nguồn phóng xạ, chất thải phóng xạ.
Với lĩnh vực Viễn thông và Công nghệ thông tin, mặc dù là lĩnh vực chuyên biệt, nhưng Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm phối hợp quản lý thông qua việc nhận bản sao các giấy phép kinh doanh dịch vụ viễn thông từ các cơ quan cấp phép để thực hiện chức năng quản lý nhà nước đồng bộ. Để xây dựng nền hành chính hiện đại, Nghị quyết yêu cầu đổi mới cơ chế một cửa, một cửa liên thông. Tối ưu hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Số hóa quy trình để nâng cao tính công khai, minh bạch và giúp người dân dễ dàng theo dõi tiến độ hồ sơ.
Việc triển khai hiệu quả Nghị quyết 20/2026/NQ-CP không chỉ tạo môi trường pháp lý thông thoáng mà còn là động lực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Trong thời gian tới, hệ thống tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật để bảo đảm việc phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính được thực hiện thống nhất, hiệu quả nhất.
Ngoài ra, Nghị quyết giao những nhiệm vụ cụ thể cho Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ để đảm bảo các phương án phân cấp, đơn giản hóa đi vào thực tiễn như trực tiếp chỉ đạo thực hiện các nội dung của Nghị quyết trong toàn ngành. Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản sửa đổi, bổ sung để thực thi phương án phân cấp, cắt giảm thủ tục, đảm bảo hoàn thành trước ngày 1/3/2027. Thực hiện công bố, niêm yết công khai các thủ tục hành chính sau khi đã được đơn giản hóa để tổ chức, cá nhân dễ dàng tiếp cận.