Đẩy nhanh chuyển đổi số tại đồng bằng sông Cửu Long
Sau một năm thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (KH-CN, ĐMST, CĐS), nhiều địa phương tại đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã bắt đầu hình thành những kết quả nổi bật trong xây dựng chính quyền số, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và công nghệ.
Tại TP Cần Thơ, việc triển khai Nghị quyết 57 được thực hiện đồng bộ trên nhiều lĩnh vực then chốt như công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, y tế, giáo dục và du lịch. Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành ủy, thành phố đang tập trung xây dựng nền tảng cho tương lai với các mục tiêu cụ thể: Đến năm 2030, bố trí trên 3% tổng chi ngân sách cho KH-CN, ĐMST và CĐS; phấn đấu hơn 80% người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến; 40% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo. Sự chuyển mình này không chỉ nằm trên văn bản mà đã thấm sâu vào đời sống.
Hình ảnh người nông dân dùng điện thoại thông minh để điều khiển hệ thống tưới tiêu tự động, hay việc thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ truyền thống, quán ăn đã trở nên quen thuộc. Chị Trần Thị Tuyết Hồng (ngụ phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ) chia sẻ: “Trước đây đi ăn ở quán tôi luôn phải chuẩn bị tiền, giờ chỉ cần quét mã hoặc chuyển khoản là xong, rất tiện lợi và nhanh chóng. Việc thanh toán không dùng tiền mặt giúp minh bạch hơn trong giao dịch, đây là bước tiến lớn, thể hiện sự chuyển mình mạnh mẽ trong đời sống. Công nghệ không còn xa vời mà đã gắn bó mật thiết với sinh hoạt hằng ngày”.
Tỉnh Vĩnh Long cũng có những bước tiến mạnh mẽ trong xây dựng chính quyền số. Theo ông Lữ Quang Ngời, Chủ tịch UBND tỉnh, địa phương đã hoàn thiện các phần mềm dùng chung, cấp hơn 31.000 tài khoản thư điện tử và hơn 11.000 chữ ký số cho 100% cơ quan từ cấp tỉnh đến cấp xã. Việc thiết lập hơn 81.000 tài khoản người dùng trên hệ thống quản lý văn bản và điều hành đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, tỉnh cũng tích cực thúc đẩy thương mại điện tử với hơn 2.000 sản phẩm trên các sàn, biến việc sử dụng mã QR và thanh toán số trở thành một thói quen mới của người dân.
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, quá trình thực hiện Nghị quyết 57 vẫn còn không ít khó khăn. Ông Nguyễn Hữu Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở KH-CN TP Cần Thơ chỉ ra những điểm nghẽn chính: số lượng doanh nghiệp KH-CN và công nghệ số còn ít, quy mô nhỏ và năng lực cạnh tranh hạn chế. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tuy có nhiều mô hình nhưng vẫn còn manh mún, phân tán và thiếu sự kết nối chặt chẽ. Nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển, đặc biệt là đội ngũ chuyên trách về chuyển đổi số ở cấp cơ sở (cấp xã) còn thiếu và yếu.
Để vượt qua những thách thức và tận dụng cơ hội, Phó Giám đốc Sở KH-CN TP Cần Thơ cho biết thành phố sẽ tập trung vào các giải pháp then chốt như lồng ghép nội dung Nghị quyết 57 vào các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cụ thể. Thành phố cũng nghiên cứu đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thu hút các dự án công nghệ cao như thiết kế, sản xuất chip bán dẫn và các sản phẩm công nghệ số trọng điểm. Viện Kinh tế - Xã hội TP Cần Thơ cũng đề xuất một loạt giải pháp toàn diện: hoàn thiện thể chế và chính sách thúc đẩy kinh tế số; đầu tư mạnh vào hạ tầng dữ liệu mở và trung tâm điều hành thông minh; đẩy nhanh quá trình số hóa doanh nghiệp và dịch vụ công; và phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao gắn liền với hệ thống giáo dục – đào tạo tại chỗ.
Về phía Vĩnh Long, ông Trần Văn Lâu, Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh tầm nhìn đến năm 2030 là xây dựng tỉnh trở thành trung tâm kinh tế biển, sản xuất năng lượng tái tạo, với hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Để đạt được mục tiêu này, phát triển KH-CN, ĐMST và CĐS được xác định là một đột phá chiến lược. Tỉnh sẽ tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, từ đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số đến khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), vạn vật kết nối (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data) vào sản xuất và dịch vụ.