Để những “kỳ lân Việt” vươn ra biển lớn…

Nghị quyết như “luồng gió mới” đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên số, trở thành bệ phóng chiến lược đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vươn lên vị trí trung tâm của phát triển.

Bản lĩnh của một “kỳ lân” công nghệ

Trao đổi với Báo CAND, ông Nguyễn Bá Diệp, người đồng sáng lập, Phó Chủ tịch Tập đoàn tài chính công nghệ MoMo bày tỏ: “Từ thực tiễn hơn 15 năm phát triển của MoMo, chúng tôi nhận thấy rằng, Nghị quyết 57 là một cú hích chính sách quan trọng khi đặt công nghệ và đổi mới sáng tạo vào trung tâm của việc giải quyết các bài toán lớn về giao thông, y tế, giáo dục, năng lượng và dịch vụ công.

Quan trọng hơn, Nghị quyết 57 thể hiện quyết tâm rõ ràng của Đảng và Nhà nước trong việc kiến tạo một không gian phát triển dài hạn, giúp doanh nghiệp hiểu rõ phạm vi được làm, yêu cầu tuân thủ và chủ động xây dựng kế hoạch phát triển dài hạn, từ đó họ có thể yên tâm đầu tư vào hạ tầng, con người và công nghệ lõi, những yếu tố cần thời gian để phát huy hiệu quả”.

Thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy, hiện Việt Nam có hơn 75.000 doanh nghiệp công nghệ số hoạt động ổn định, 940 doanh nghiệp khoa học công nghệ và khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Mặc dù quy mô và số lượng startup tăng trưởng ấn tượng trong 10 năm qua nhưng Việt Nam đến nay mới chỉ ghi nhận có 2 “kỳ lân” (là MoMo và Doanh nghiệp Sky mavis – những doanh nghiệp có thể được định giá “tỷ đô”).

Nếu câu chuyện của MoMo là nguồn cảm hứng tự thân, thì Nghị quyết 57 (và các chương trình hành động chiến lược của Đảng, Nhà nước trong giai đoạn mới) chính là lời giải mang tính thời đại cho bài toán phát triển đất nước. Nghị quyết 57 ra đời với tư duy đổi mới mạnh mẽ, xác định "cơ chế thử nghiệm có kiểm soát" (Sandbox) chính là chìa khóa để giải quyết nghịch lý này. Nghị quyết thúc đẩy việc cho phép các mô hình kinh doanh mới, công nghệ mới (Fintech, EdTech, AI, Blockchain) được vận hành thí điểm trong môi trường kiểm soát. Điều này giúp các startup như MoMo của 15 năm trước không còn phải "vừa chạy vừa run" vì chưa có luật.

Việt Nam sẽ xuất khẩu “trí tuệ số”

Nhắc đến Nghị quyết 57, ai cũng thấy rõ “luồng gió mới” không chỉ đóng khung khát vọng của Việt Nam trong biên giới hình chữ S. Tầm nhìn của Nghị quyết là đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Nghị quyết khuyến khích các doanh nghiệp tận dụng các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA) để xuất khẩu giải pháp phần mềm, dịch vụ số. Việt Nam sẽ không chỉ xuất khẩu gạo, cà phê mà sẽ xuất khẩu "trí tuệ số". Câu chuyện của những doanh nghiệp như FPT vươn ra toàn cầu, hay VinFast đặt chân vào Mỹ, là những minh chứng sống động nhất cho thấy: Khi có một hậu phương chính sách vững chắc, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có đủ bản lĩnh để cạnh tranh sòng phẳng với các tập đoàn đa quốc gia. Nghị quyết 57 cũng mở đường cho việc kết nối mạng lưới trí thức, chuyên gia Việt kiều tại các "thung lũng công nghệ" lớn trên thế giới. Đây là nguồn lực vô tận về kinh nghiệm và vốn.

Không chỉ là những con số khô khan, theo báo cáo thường niên Kinh tế Số khu vực Đông Nam Á (e-Conomy SEA 2025), nền kinh tế số Việt Nam chính thức chạm mốc 39 tỷ USD tổng giá trị hàng hoá vào cuối năm 2025. Với mức tăng trưởng 17% so với cùng kỳ năm trước, Việt Nam trở thành nền kinh tế số với tốc độ phát triển nhanh thứ hai trong khu vực Đông Nam Á.

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, sau một năm triển khai Nghị quyết 57, một số thể chế của Việt Nam đã thuộc nhóm đi đầu thế giới, như lần đầu tiên Việt Nam có Luật Chuyển đổi số - một đạo luật chuyên biệt điều chỉnh toàn diện hoạt động chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo của Việt Nam thuộc nhóm 4 nước, Luật Công nghiệp Công nghệ số thuộc nhóm 5 nước.

Dấu ấn đột phá khoa học công nghệ trong CAND

Tại Hội nghị sơ kết 1 năm triển khai chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, 5 năm thực hiện chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước, 4 năm triển khai Đề án 06, Thượng tướng Nguyễn Văn Long (nay là Ủy viên Trung ương Đảng), Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, Đề án 06 đã khẳng định vai trò đầu tàu trong công cuộc chuyển đổi số, thúc đẩy sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy và nhận thức, từ việc xem chuyển đổi số là "nhiệm vụ của ngành công nghệ thông tin" sang coi đây là "trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị", gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, người dân vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu, vừa là động lực, đồng thời là nguồn lực của quá trình chuyển đổi số.

Đề án 06 đã xây dựng được các công cụ chiến lược, giúp chuyển đổi từ nền hành chính truyền thống, dựa trên giấy tờ và tiếp xúc trực tiếp, sang quản trị số hiện đại, dựa trên dữ liệu và kết nối thông suốt. Cụ thể, bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy thủ công kéo dài nhiều thập kỷ, chuyển sang quản lý dân cư bằng phương thức điện tử và dữ liệu số, từ "người dân chạy theo thủ tục" sang "dữ liệu chạy thay cho người dân". Tiếp đến là phát triển thành công ứng dụng định danh quốc gia VNeID là công cụ trung tâm kết nối giữa Nhà nước với người dân và doanh nghiệp; tích hợp ngày càng nhiều giấy tờ và dịch vụ thiết yếu, là "điểm truy cập số" để người dân thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công, tiếp cận các tiện ích trong y tế, giáo dục, an sinh xã hội, tài chính - ngân hàng và nhiều lĩnh vực khác.

Cùng đó là hình thành cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về dân cư là "trái tim" của chuyển đổi số, cung cấp cơ sở thực tiễn cho chiến lược phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. CSDL quốc gia về dân cư đã cung cấp nguồn dữ liệu đúng, đủ, sạch sống cho các bộ, ngành, địa phương khai thác, thực hiện hơn 4.000 dịch vụ công trực tuyến, trong đó có hơn 2.000 dịch vụ công trực tuyến toàn trình.