Sớm đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghệ số toàn cầu
Ngày 27/6, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin cho biết, Luật Công nghiệp Công nghệ số (CNCNS), được Quốc hội khóa XV vừa thông qua và có hiệu lực từ 1/1/2026 (một số điều từ 1/7/2025), là cột mốc lịch sử, đánh dấu bước tiến chiến lược, từng bước đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghệ số toàn cầu.
Ưu tiên sử dụng sản phẩm công nghệ số Việt Nam trong các dự án ngân sách nhà nước
Theo ông Nguyễn Khắc Lịch cho biết, Luật CNCNS điều chỉnh toàn diện các lĩnh vực CNCNS, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và tài sản số, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ để phát triển các ngành công nghệ số mũi nhọn. Với việc quy định chi tiết về quản lý AI và tài sản số, Việt Nam trở thành quốc gia tiên phong trong việc xây dựng khung pháp lý về CNCNS minh bạch, đảm bảo an toàn, an ninh mạng và quyền lợi người dùng.
Để ngành CNCNS trở thành động lực kinh tế chủ đạo với tốc độ tăng trưởng gấp 2-3 lần GDP, Luật đưa ra các ưu đãi vượt trội cho các dự án trọng điểm trong lĩnh vực công nghệ số, bán dẫn, AI và trung tâm dữ liệu. Ví dụ: Các dự án có vốn từ 6.000 tỷ đồng trở lên được hưởng thuế suất 5% trong 37 năm, miễn thuế 6 năm, giảm 50% thuế trong 13 năm tiếp theo, cùng miễn giảm tiền thuê đất lên đến 22 năm và giảm 75% cho những năm còn lại. Doanh nghiệp được hỗ trợ tài chính từ ngân sách, quỹ đầu tư phát triển, và được tính chi phí R&D lên đến 200% chi phí thực tế để tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Các khu công nghệ số tập trung và dự án khởi nghiệp sáng tạo được hưởng ưu đãi tương tự các địa bàn đặc biệt khó khăn, tạo động lực mạnh mẽ cho doanh nghiệp công nghệ số.
Ông Nguyễn Khắc Lịch cho hay, luật này khẳng định rõ nguyên tắc “tự chủ, tự cường về công nghệ số, công nghệ số chiến lược” là nền tảng trong phát triển CNCNS, nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ công nghệ, thiết kế, sản xuất sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, công nghệ số chiến lược trong nước.
Luật quy phạm hóa chương trình “Make in Vietnam”, ưu tiên sử dụng sản phẩm công nghệ số Việt Nam trong các dự án ngân sách nhà nước, đảm bảo thị trường đầu ra ổn định. Doanh nghiệp khởi nghiệp được hỗ trợ kinh phí mua công nghệ, phát triển mẫu thử và xúc tiến thương mại quốc tế. Doanh nghiệp FDI được khuyến khích chuyển giao công nghệ, hợp tác với doanh nghiệp CNS Việt Nam, nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh toàn cầu.
Bên cạnh đó, Luật CNCNS xây dựng các cơ chế để Nhà nước đặt hàng doanh nghiệp nghiên cứu và phát triển các công nghệ số trọng điểm, thuộc các dự án quan trọng quốc gia, dự án có tính chất yêu cầu đặc biệt, đồng thời hỗ trợ tài chính và xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường quốc tế. Cùng với phát triển các doanh nghiệp công nghệ số (DNCNS) lớn, Luật CNCNS còn hướng tới xây dựng một hệ sinh thái DNCNS mạnh mẽ với mục tiêu đạt 150.000 doanh nghiệp vào năm 2035, Luật đưa ra các chính sách hỗ trợ toàn diện…
Ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh, Luật CNCNS đánh dấu bước ngoặt để Việt Nam vươn lên trong kỷ nguyên số, thiết lập khung pháp lý vững chắc cho CNCNS, bán dẫn, AI và tài sản số. Đây là cơ hội vàng để Việt Nam tạo lợi thế cạnh tranh, hỗ trợ DNCNS phát triển bền vững, hội nhập quốc tế và tiến tới khẳng định vị thế trung tâm công nghệ số toàn cầu.
Ban hành kế hoạch thu hút 100 chuyên gia AI giỏi
Cũng tại buổi họp báo của Bộ KH&CN chiều 27/6, lãnh đạo Bộ KHCN cũng cho hay, Luật Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (KH,CN và ĐMST) được Quốc hội thông qua sáng 27/6/2025 đã có nhiều quy định mới về thu hút, trọng dụng nhân tài khoa học và công nghệ, nhằm tháo gỡ một trong những điểm nghẽn lớn nhất trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ KH&CN vừa ban hành kế hoạch thu hút 100 chuyên gia giỏi trong và ngoài nước nhằm thúc đẩy sự phát triển đột phá của AI tại Việt Nam. Theo đó, các chuyên gia sẽ tham gia trực tiếp vào 15 nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm gồm thiết lập cơ sở dữ liệu chuyên gia AI quốc gia; tham vấn xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật CNCNS (nội dung liên quan đến AI); tham gia xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật và khung pháp lý liên quan đến AI; nghiên cứu, thực hiện xây dựng nền tảng dữ liệu sinh học quốc gia tích hợp trí tuệ nhân tạo phục vụ nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa sản phẩm công nghệ sinh học tại Việt Nam.
Một số nhiệm vụ khác là nghiên cứu, thực hiện ứng dụng trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật (IoT) trong giám sát sức khỏe vật nuôi, truy xuất dịch bệnh để tối ưu hóa chuỗi chăn nuôi - thủy sản tại Việt Nam; nghiên cứu, thực hiện nghiên cứu và phát triển nền tảng số AI, IoT trong công nghệ bảo quản giữ tươi lâu dài nông sản sau thu hoạch nhằm ổn định chất lượng nông sản đạt chuẩn xuất khẩu; nghiên cứu, thực hiện xây dựng trợ lý ảo hỗ trợ công chức, viên chức; nghiên cứu, phát triển các mô hình AI “Make in Vietnam” trong các lĩnh vực ngôn ngữ, hình ảnh, âm thanh, dữ liệu; nghiên cứu, thực hiện xây dựng bản sao số cho các thành phố và IoT.