Ứng dụng khoa học kỹ thuật, huy động nguồn lực trong phòng ngừa, đấu tranh vi phạm hành chính
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 .
Theo đó, Nghị định số 61/2026/NĐ-CP định quy định về:
- Việc quản lý, sử dụng, danh mục, đối tượng được trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ; danh mục phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ được sử dụng để phát hiện vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải, hàng không dân dụng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, phòng, chống ma túy, phòng, chống tác hại của rượu, bia, khai thác thủy sản, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nuôi trồng thủy sản, tần số vô tuyến điện và việc sử dụng, bảo quản kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.
- Quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính.
Đối tượng áp dụng của Nghị định số 61/2026/NĐ-CP gồm:
- Cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan trong việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để phát hiện vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, phòng, chống ma túy, phòng, chống tác hại của rượu, bia, khai thác thủy sản, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nuôi trồng thủy sản, tần số vô tuyến điện (sau đây viết chung là vi phạm hành chính).
- Cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc cung cấp, tiếp nhận, thu thập, sử dụng dữ liệu, kết quả thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật.
- Tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ hoặc dữ liệu, kết quả thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp.
Theo nghị định, đối tượng được trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ gồm:
- Cảnh sát giao thông; Cảnh sát cơ động; Cảnh sát trật tự; Cảnh sát phản ứng nhanh; Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường; Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Quản lý xuất nhập cảnh; Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội; Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy; Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu; Thanh tra Công an nhân dân;cVăn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra; Công an xã, phường, đặc khu.
- Thanh tra hàng hải Việt Nam; thanh tra hàng không Việt Nam; cảng vụ đường thủy nội địa; cảng vụ hàng hải, cảng vụ hàng không.
- Cục Đường sắt Việt Nam.
- Cục Đường bộ Việt Nam.
- Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam.
- Kiểm lâm, kiểm ngư.
- Hải quan.
- Quản lý thị trường.
- Cục Tần số vô tuyến điện, Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực.
- Chủ tịch UBND cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp xã.
Về cung cấp dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật, Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định, dữ liệu do cá nhân, tổ chức thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cung cấp cho cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính quy định tại Điều 18 của Nghị định số 61/2026/NĐ-CP thông qua một trong các hình thức sau:
- Trực tiếp đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền hoặc hiện trường xảy ra vụ việc để cung cấp hoặc địa điểm khác do người có thẩm quyền quyết định.
- Thư điện tử, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và ứng dụng khác trên thiết bị di động, số điện thoại đường dây nóng được công bố chính thức.
- Dịch vụ bưu chính.
- Kết nối, chia sẻ dữ liệu qua nền tảng số hoặc hệ thống tích hợp, chia sẻ dữ liệu theo quy định của pháp luật.
Cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có quyền:
- Cung cấp dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cho cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền thuộc các lực lượng quy định tại Điều 18 của Nghị định số 61/2026/NĐ-CP.
- Được bảo đảm bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin cá nhân khác theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Yêu cầu cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền thông báo kết quả xác minh, xử lý dữ liệu đã cung cấp bằng văn bản hoặc qua ứng dụng trên môi trường điện tử.
Cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có trách nhiệm:
- Cung cấp đầy đủ thông tin về họ tên, địa chỉ, phương thức liên lạc trong trường hợp cơ quan, đơn vị tiếp nhận, thu thập dữ liệu quy định tại Điều 18 của nghị định cần liên hệ.
- Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực, toàn vẹn của dữ liệu đã cung cấp.
- Phối hợp, hỗ trợ cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền trong quá trình giải quyết vụ việc khi được yêu cầu.
Trách nhiệm của cơ quan, đơn vị tiếp nhận, thu thập dữ liệu được quy định như sau:
- Công khai địa chỉ trụ sở cơ quan, đơn vị, địa chỉ bưu chính, thư điện tử, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và ứng dụng khác trên thiết bị di động, các ứng dụng khác trên môi trường điện tử, cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử, số điện thoại đường dây nóng của cơ quan, đơn vị mình để cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin, dữ liệu.
- Bố trí người thực hiện việc tiếp nhận, thu thập dữ liệu.
- Bảo đảm bí mật các thông tin của cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin, dữ liệu quy định và cá nhân, tổ chức khác có liên quan đến dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật.
- Thông báo kết quả xác minh, xử lý dữ liệu hoặc việc chuyển dữ liệu đến cơ quan, đơn vị có thẩm quyền giải quyết cho cá nhân, tổ chức đã cung cấp nếu cá nhân, tổ chức đó có yêu cầu bằng văn bản hoặc qua ứng dụng trên môi trường điện tử.