Hồi sinh người chết?

• Độc đáo tục làm nhà cho người chết
• Sự sống được hồi sinh từ “quy trình máu thịt” của người thầy thuốc

Đây là hiện tượng tim bệnh nhân đã ngừng đập, não không có tín hiệu hoạt động, nhưng người đó lại chưa chết. Đó giống như một trạng thái khác của con người, bên cạnh sống và chết thông thường. 

Ở trạng thái chết lâm sàng, các tế bào trong cơ thể con người vẫn còn sống, nhưng chỉ sớm thôi người chết lâm sàng hoàn toàn có thể "lên trên", rơi vào trạng thái chết thật sự. Thế nhưng gần đây, một số nhà khoa học đã tìm ra giải pháp khả thi để giúp những người chết lâm sàng quay lại với sự sống. Điều này đặt ra câu hỏi: nên hay không hồi sinh người đã chết?

Đánh bại thần chết

Mới đây, trung tâm nghiên cứu thần kinh Reanima Advanced Biosciences (Mỹ) vừa đưa ra ý tưởng giúp cứu sống những người chết lâm sàng. Phương pháp này được thực hiện nhằm mục đích tái khởi động lại bộ não, kéo theo sự hoạt động của tim, trước khi các tế bào và cơ quan khác ngừng hoạt động vĩnh viễn. 

Theo dự kiến, các bác sĩ và chuyên gia sẽ sử dụng các tế bào gốc trong não của người bệnh, sau đó tiêm thêm một số peptide và dùng thêm các biện pháp khác để kích thích hệ thần kinh hoạt động trở lại. Dự án gây chấn động thế giới nhằm tìm hiểu xem liệu có thể hồi sinh bộ não của những người đã khuất hay không đã nhận được sự đồng ý từ các tổ chức giám sát y tế.

Những bệnh nhân tham gia vào dự án phải được chứng nhận là đã chết não, được nuôi sống thông qua các máy móc hỗ trợ sự sống. Họ sẽ được theo dõi qua nhiều tháng bằng các thiết bị ghi hình não bộ để tìm ra những dấu hiệu của sự hồi phục, đặc biệt là ở vùng tủy sống trên - khu vực thấp nhất của thân não có nhiệm vụ điều khiển hơi thở và nhịp tim. 

Các chuyên gia sẽ sử dụng trí thông minh nhân tạo cùng công nghệ nano để mã hóa và lưu trữ các thông tin đặc trưng của một người.

Nhóm nghiên cứu tin rằng những tế bào gốc não có thể giúp xóa sạch những tổn thương ở cấp độ tế bào và qua đó hồi sinh bộ não dựa trên các mô não xung quanh.

Đây là lần đầu loại thử nghiệm này được tiến hành, và là một bước tiến mới của loài người hướng đến việc đánh bại cái chết. Các chuyên gia sẽ kết hợp các công cụ tái tạo sinh học cùng các thiết bị y tế hiện đang được sử dụng để kích thích hệ thần kinh trung ương. 

Cùng lúc đó, các peptide sẽ được đưa vào tủy sống hàng ngày thông qua một máy bơm đặc biệt, trong khi tế bào gốc được đưa vào mỗi 2 tuần. Quá trình này diễn ra trong suốt 6 tuần liên tiếp. Họ muốn chứng minh rằng chết não có thể chữa trị được, và nếu thành công thì dự án này sẽ mở ra một cánh cửa mới trong tương lai giúp những bệnh nhân chết não có cơ hội để hồi phục hoàn toàn.

Trong khi cả thế giới hồi hộp chờ đợi những kết quả ban đầu của dự án Reanima Advanced Biosciences thì xuất hiện nhiều hứa hẹn mới về công nghệ hồi sinh. 

Trong khi nhiều công ty đang nghiên cứu cách kéo dài sự sống của con người thêm hàng chục hoặc hàng trăm năm, các chuyên gia công nghệ thuộc công ty Humai ở Los Angeles (Mỹ) đang ấp ủ ý định hồi sinh người chết dựa trên trí thông minh nhân tạo và công nghệ nano. Họ tự tin tuyên bố sẽ xây dựng được một hệ thống cho phép thực sự hồi sinh người chết chỉ trong vòng 30 năm tới.

Ý tưởng được đưa ra là I-human - một dạng cơ thể nhân tạo cho phép truyền tải toàn bộ ý thức của một người ngay tại thời điểm trước và sau khi chết. 

Theo các thông tin rò rỉ, các chuyên gia sẽ sử dụng trí thông minh nhân tạo cùng công nghệ nano để lưu trữ các thông tin đặc trưng của một người như phong cách nói chuyện, ngôn ngữ cử chỉ, quá trình tư duy, và thông tin về sự hoạt động của cơ thể từ trong ra ngoài. Các thông tin sẽ được mã hóa, rồi đưa vào trong cơ thể nhân tạo qua công nghệ đa cảm biến, và tích hợp vào một cơ thể nhân tạo cùng với bộ não của người chết.

Não bộ của con người là một chuỗi các thông tin, và công nghệ ngày nay đang dần đạt đến trình độ cho phép lưu trữ và xử lý các thông tin đó bằng máy móc. Theo đó, các chuyên gia sẽ đóng băng não bộ của người chết, sử dụng công nghệ nano để nhân bản não bộ, rồi cấy vào trong cơ thể nhân tạo. 

Các chức năng của cơ thể nhân tạo sẽ được kiểm soát bởi ý nghĩ của con người nhờ sóng não theo cách tương tự như những bộ phận giả cao cấp hiện nay. Và khi não bộ già đi, con người vẫn tiếp tục sử dụng công nghệ nhân bản để phục hồi, và như thế con người có thể thực sự hồi sinh.

Chặng đường còn dài

Chết đi sống lại được khoa học xác nhận là hiện tượng có thật 100% và xảy ra với xác suất 1/100.000 người. Hiện tượng này đến nay vẫn là một trong những bí ẩn của khoa học và đang được nghiên cứu lâu dài. Một trong những nguyên nhân là do việc chẩn đoán sai của bác sĩ. 

Theo quan điểm này, một số bác sĩ đã quá cẩu thả trong việc khám nghiệm và vội vàng kết luận nạn nhân đã chết. Các yếu tố như thiếu kiến thức, thiếu kinh nghiệm, ít thời gian, sự mệt mỏi, áp lực công việc và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến việc chẩn đoán người chết của một bác sĩ. 

Một dạng chết giả thường khiến các bác sĩ phạm sai lầm khi chẩn đoán là "chết băng". Những bệnh nhân kiểu này thường có nhiệt độ cơ thể thấp do dùng các loại thuốc như an thần hay giãn cơ, hoặc với những người bị rối loạn y tế làm thay đổi hóa chất trong máu.

Cả trung tâm nghiên cứu thần kinh Reanima Advanced Biosciences và công ty Humai đều giới thiệu những dự án được cho là khả thi liên quan đến công nghệ hồi sinh người chết.

Một giả thuyết khác về hiện tượng người chết sống lại là do nạn nhân chỉ mới chết lâm sàng - trạng thái tồn tại giữa sự sống và cái chết. "Cái chết" được các nhà khoa học định nghĩa là khi một người mất hoàn toàn chức năng thân não, đồng thời mất vĩnh viễn ý thức và khả năng tự thở. 

Tuy nhiên, dù cho những bệnh nhân chết não về mặt kĩ thuật là không còn sống nữa, cơ thể họ vẫn duy trì các hoạt động như tuần hoàn máu, tiêu hóa thức ăn, tạo ra chất thải, vẫn phát triển, duy trì sinh dục, tự lành vết thương hay thậm chí lên cơn sốt. 

Một nghiên cứu mới đây còn cho rằng, một vài hoạt động điện giải cũng như lưu thông máu vẫn tiếp diễn trong não sau khi tế bào não đã chết, dù không đủ để toàn cơ thể hoạt động.

Nhiều chuyên gia nhận định, não người bệnh sau khi được hồi sinh sẽ không còn nguyên vẹn và hoạt động bình thường như trước. Cần phải nhìn vào một thực tế rằng chuyện hồi sinh người chết lâm sàng là một phương pháp mang tính phụ thuộc lớn, chủ yếu dựa trên nguyên nhân gây ra cái chết của người bệnh. Nếu người bệnh chết vì phổi, tim ngừng hoạt động, luôn có những phương pháp có thể khiến cơ quan này trở lại hoạt động bình thường. 

Trong khi đó, bộ não của con người rất đặc biệt khi là cơ quan nội tạng không thể thực hiện cấy ghép. Có rất nhiều ý kiến cho rằng vẫn có những khả năng người chết lâm sàng sau khi được tái sinh não sẽ mắc phải những căn bệnh về hệ thần kinh.

Hệ thần kinh bị tổn hại sẽ rất có nguy cơ dẫn đến các bệnh như động kinh, tâm thần, hay thậm chí có thể chấm dứt mọi hoạt động của một số giác quan và bộ phận, dẫn đến tật nguyền, bại liệt, thậm chí sống thực vật cả đời. 

Một vấn đề nữa được đặt ra là những người được tái sinh não, kể cả khi họ có được một cơ thể và sức khỏe nguyên vẹn, thì liệu họ có còn giữ được 100% ký ức trong đầu hay sẽ biến thành người hoàn toàn mới? 

Ký ức nếu bị mất đi sẽ có thể sớm được thay thế bằng ký ức mới. Tuy nhiên có những thông tin trong não mà nếu bị mất đi sẽ rất khó để sớm được phục hồi, đó là kỹ năng trong cuộc sống được tích tụ trong cả cuộc đời.

Việc đưa một người đã chết lâm sàng trở lại với cuộc sống là một điều kỳ diệu trong ngành khoa học. Tuy nhiên, điều kỳ diệu này vẫn có thể gây ra những vấn đề vô cùng lớn và có thể đem lại rất nhiều rắc rối cho không chỉ người được tái sinh mà còn những người sống xung quanh. 

Dù đã có nhiều nghiên cứu trong các năm gần đây cho rằng bộ não người và hệ thần kinh không hẳn là không thể thay thế được, nhưng ý tưởng hồi sinh một bộ não đã chết xem ra còn quá xa vời bởi những hiểu biết cũng như năng lực còn khá hạn chế của con người trên lĩnh vực thần kinh học. Chính vì vậy, dù đã có ý tưởng rõ ràng, nhưng vẫn còn quá nhiều lý do khiến dự án tái sinh người chết chưa thể được hiện thực hóa. 

Hồi phục một số bộ phận riêng biệt có thể thực hiện được, nhưng vẫn còn một chặng đường rất dài để có thể hồi sinh hoàn toàn một bộ não người về trạng thái nguyên vẹn, như chưa từng bị tổn thương…