Tin nhưng chưa chứng minh được

16:29 06/10/2011
Trong suốt 20 năm, kể từ năm 1991, nhà văn John Brockman, người sáng lập ra Quỹ Edge Foundation chuyên hỗ trợ cho các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học và kỹ nghệ, đã tìm các trí giả hàng đầu trên thế giới và đặt ra câu hỏi: "Những trí tuệ vĩ đại đôi khi đã tiên đoán được chân lý trước khi xuất hiện những sự vật và luận điểm minh chứng cho nó. Bạn tin vào điều gì mà bạn còn chưa chứng minh được?".

Và các nhà khoa học đã chia sẻ những giả thuyết của mình về nhiều chủ đề khác nhau, từ bí mật của tình yêu đến sự sống trong một cõi khác… Hóa ra là ngay cả những tên tuổi lớn vẫn không hề ngại tin vào cả những thứ mà mới thoạt nhìn thực sự hết sức vớ vẩn.

Tiến hóa trí tuệ sẽ làm xuất hiện Solaris

Giám đốc Viện Lão khoa, Viện sĩ Nga Vladimir Shabalin:

- Hiện nay quá trình tiến hóa trí tuệ đang dần thay thế tiến hóa về sinh học. Bộ não mới chính là thứ đang khiến thiên nhiên phải quan tâm. Thiên nhiên muốn phát triển và hoàn thiện nó. Để chúng ta có thể phát triển não, tiến hóa cho chúng ta cả một cơ hội độc nhất vô nhị để chậm già đi: theo phân loại tuổi tác của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một người ở độ tuổi 44 vẫn là một người trẻ, trong khi trước đây thì đấy đã là một người "đã toan về già".

Và số lượng thành viên của nhóm người ở độ tuổi cao từ 60 tới 90 đang không ngừng tăng lên nhanh gấp 4-5 lần so với trước. Và chính đó mới là những người có bộ não phát triển, có tri thức, có kinh nghiệm. Và bằng cách đó tiến hóa bày tỏ sự quan tâm tới sự phát triển chất lượng các tính năng trí tuệ  của nhân loại. Còn trong tương lai thì tôi nghĩ rằng, não người sẽ hòa nhập với computer và chúng ta sẽ trở thành những "máy tính sinh học".

Bằng cách này hay cách khác thì rốt cuộc dần dà với tiến hóa trí tuệ sẽ có những con người không hẳn là người hoặc hoàn toàn không còn là người nữa, đó là những sinh vật rất khác biệt so với những dạng sinh vật đang tồn tại hiện nay. Và trong tương lai xa có thể sẽ xuất hiện Solaris, một đại dương có tư duy của hành tinh, giống như những gì nhà văn khoa học viễn tưởng Ba Lan Stanislav Lem đã viết. Vật liệu trí tuệ sẽ hòa nhập với cơ quan điều hành thống nhất của môi trường sinh học. Tôi tin vào điều này, nhưng hiện tôi chưa thể chứng minh được.

Có tình yêu đích thực

GS David Buss, Khoa Tâm lý học thuộc Đại học Texas, chuyên gia về tiến hóa tâm lý các chiến lược hôn nhân của con người:

- Tôi tin vào tình yêu đích thực. Trong hơn 20 năm làm công tác khoa học, tôi đã nghiên cứu rất nhiều hiện tượng kỳ lạ khác nhau - từ những phương pháp bất ngờ nhất mà người đàn ông và người đàn bà sử dụng để chi phối lẫn nhau tới những hình thức phụ tình ma quỷ nhất. Nhưng tất cả những góc độ đen tối này của bản chất con người vẫn không làm tôi mất đi niềm tin vào một tình yêu đích thực. Nó rất hiếm gặp - chỉ có rất ít người may mắn được trải qua nó.

Ảnh minh họa của báo Komsomolskaya Pravda.

Những lối mòn của tình yêu "thông thường" đã được nghiên cứu kỹ lưỡng lắm rồi: nào là sự cuốn hút như bị thôi miên, nào là những mơ hình tưởng bóng ngày đêm, nào là khát khao thân xác bỏng cháy… Nhưng tình yêu đích thực vẫn có lối đi riêng của nó. Rất khó xác định nó một cách rành rẽ, rất khó đo lường nó bằng các phương pháp khoa học, nó lảng tránh mọi chuẩn mực có sẵn…

Chúa trời chơi trò xúc sắc 

GS vật lý lý thuyết Leonard Susskind ở Đại học Stanford, tác giả sách Dẫn luận vào lý thuyết hố đen:

- Nếu tôi ném đồng xu một triệu lần thì hoàn toàn chính xác là một triệu lần không lần nào được ngửa mặt trên. Tôi không có máu đỏ đen nhưng tôi tin tưởng điều này mạnh đến mức tôi sẵn sàng đặt cược cả một năm lương của tôi hoặc cả linh hồn tôi cho nó.

Tôi hoàn toàn tin tưởng chắc chắn rằng luật số lớn - tức là lý thuyết xác suất sẽ phát huy tác dụng và sẽ không để tôi bị thiệt hại. Và toàn bộ nền khoa học được xây dựng trên cơ sở luật này. Nhưng tôi không thể chứng minh được nó và thực sự là tôi không hề biết nó là cái gì. Có lẽ vì thế chăng nên Albert Einstein đã nói rằng, chúa trời không chơi trò súc sắc. Nhưng có lẽ, dẫu sao thì chúa trời vẫn chơi trò xúc sắc?

Đóng băng xác thân để trở thành vĩnh cửu

Nhà lý sinh học Igor Artyukhov, Giám đốc Nhà bảo quản người đông lạnh (cryonics) đầu tiên ở Nga:

- Một trong những biện pháp để trở thành bất tử là bảo quản xác người đông lạnh. Hiện nay trong các cryonics đang bảo quản đông lạnh gần 200 xác người, trong đó có 20 xác ở nước Nga. Điều quan trọng là chờ cho tới lúc có được một kỹ nghệ làm tan băng đúng kiểu để họ trở về cõi sống như những người khỏe mạnh. Trong câu chuyện này, chúng tôi hy vọng ở y học nano: những robot siêu nhỏ được đưa vào cơ thể sẽ có thể phục hồi hoàn toàn các tế bào thân xác và não.

Niềm tin ẩn trong não ta

TS Triết học Sam Harris ở Đại học Stanford kiêm TS Khoa học thần kinh ở Đại học California, tác giả cuốn sách Kết thúc niềm tin: tôn giáo, khủng bố và tương lai của trí tuệ:

- 44% số người Mỹ tin rằng trong 50 năm tới, Chúa Jesus sẽ quay trở về trái đất để phán xử cả người đang còn sống lẫn người đã khuất. Nhưng thế nào là niềm tin? Tôi nghĩ, niềm tin - đó là quá trình diễn ra không phụ thuộc vào nội dung của những điều mà chúng ta tin.

Tôi nghĩ, những hình dung của chúng ta về chúa trời không có gì khác những hình dung về các con số, về loài chim cánh cụt hay về món đậu phụ. Thế nhưng, tôi tin rằng, các quá trình thần kinh mà nhờ chúng một khẳng định này hay một khẳng định khác được thừa nhận là chân lý được dựa trên căn bản hơn liên quan tới những đền bù cho sự hoạt động tích cực của phần não phía trán  - có thể đó cũng là khu vực chịu trách nhiệm về việc mùi vị này hay mùi vị kia có dễ chịu với chúng ta hay không.

Thí dụ như: chân lý là cái đẹp và cái đẹp là chân lý, và không chỉ ở ý nghĩa trừu tượng của nó. Còn những khẳng định sai dối thì khiến chúng ta cảm thấy khó chịu ngay ở trong nghĩa đen của ngôn từ. Và chính vì thế nên chúng ta tin vào cái đẹp và không tin những cái xấu xí.

Không bao giờ có thể nhân bản thiên tài.

GS, TS y học Ali Asanov, Trưởng khoa Di truyền học ở Đại học Y khoa số 1 Moskva mang tên I.M. Sechenov:

- Chúng ta sẽ không bao giờ tạo ra những bản sao chính bản thân mình. Lý do là ở chỗ, con người là kết quả của một quá trình tác động tương hỗ nào đó giữa di truyền gien và vô số những yếu tố môi trường… Thí dụ, chúng ta có thể nhân bản Mozart giống về gien như đúc, nếu chúng ta tìm thấy di cốt của ông.

Nhưng chúng ta sẽ không thể lặp lại đường đời mà ông đã trải, từ lần viêm phổi đầu tiên khi còn nhỏ tới lần phải lòng phụ nữ đầu tiên. Mà chính những tiểu tiết khác nhau như thế đã trở thành nội dung góp nhặt dần nên thiên tài nghệ sĩ. Cũng như thế,  chúng ta sẽ không bao giờ nhân bản y như đúc bất cứ một con người nào khác. Vì thế nhân loại mới từ bỏ ý tưởng nhân bản chính mình. Chúng ta sẽ chỉ nhân bản động vật để lấy thịt và sữa mà thôi.

Cần phải sống không phải cho hiện tại mà cho tương lai và quá khứ

TS tâm lý học người Đức Kai Krause, nhạc sĩ, họa sĩ, người sáng lập Công ty Meta Creations, giải thưởng cao nhất của Hiệp hội Nhiếp ảnh Hoàng gia Anh:

- Tôi luôn luôn nghĩ nhưng không thể chứng minh được rằng, những khẩu hiệu như "ở đây và ngay bây giờ", "sống cho hiện tại" là những lầm lẫn. Sự thực phải ngược lại: tôi cho rằng, chính yếu nhất là những gì đã xảy ra trước đó và sẽ diễn ra sau đó. Quan trọng là tiên cảm được thời điểm và hồi tưởng về nó chứ không phải chính bản thân thời điểm đó.

Trong tiếng Đức có một từ rất đẹp là Vorfreude. Đó không chỉ là khoái lạc và cũng không hẳn đã là dự cảm. Đó là cái trước khoái lạc, khoảnh khắc trước khi vui sướng, một kiểu "tiền hạnh phúc". Cái từ này mô tả mối quan hệ với thời gian, niềm vui ngóng đợi khoảnh khắc tiếp theo tới sốt cả ruột. Và khi khoảnh khắc ấy qua đi trong chớp mắt thì chỉ còn lại ký ức về nó.

Bởi vậy hãy luôn sống trong chờ đợi về cái sắp tới, hãy nuôi hy vọng, hãy mơ ước tới những gì chưa có. Đồng thời, hãy làm sống động lại ký ức, hãy nâng niu nó, hãy chia sẻ nó.

Lương Hoành

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương cho biết, trên cương vị mới, trách nhiệm với Thủ đô của đồng chí không giảm đi mà còn được mở rộng hơn về phạm vi. Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc khẳng định sẽ luôn dõi theo, đồng hành và sẵn sàng phối hợp cùng thành phố mọi nhiệm vụ vì sự phát triển của Thủ đô.

Thuế TP Hồ Chí Minh vừa thông báo việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Võ Sỹ Nhân - người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH liên doanh Thành phố Đế Vương (chủ đầu tư dự án Empire City). Theo đó, doanh nghiệp này không hoàn thành nghĩa vụ thuế gần 7.000 tỷ đồng.

Ngày 8/4, TAND TP Hồ Chí Minh tiếp tục xét xử sơ thẩm 22 bị cáo trong vụ án liên quan đến sai phạm bán tài sản Nhà nước là khu đất 39 -39B Bến Vân Đồn, quận 4 cũ (nay là phường Xóm Chiếu) TP Hồ Chí Minh cho tư nhân gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng. HĐXX tiếp tục xét hỏi các bị cáo.

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong tháng 4/2026, nắng nóng sẽ còn gia tăng ở hầu khắp cả nước, cường độ được đánh giá gay gắt hơn so với cùng kỳ nhiều năm. 

Gắn với công việc tham mưu nhiều năm, Trung tá Đỗ Anh Vũ, cán bộ Phòng Tham mưu tổng hợp, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia đã quá quen với những ngày làm việc xuyên đêm, những dịp nghỉ lễ vẫn thường trực tại cơ quan để làm việc, góp phần trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt Đề án 06, dữ liệu chuyển đổi số. Anh là gương điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu CAND.

Sáng 8/4, tại Hà Nội, Trung tướng Đặng Hồng Đức, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì buổi làm việc với Công ty TNHH MTV 19-5 (Công ty 19-5), đơn vị trực thuộc Cục Công nghiệp an ninh về tổng thể các mặt công tác, hoạt động sản xuất kinh doanh và định hướng phát triển của công ty trong thời gian tới.

Sáng 8/4, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cho các cơ quan báo chí, xuất bản và đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức. Đồng chí Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương dự và phát biểu kết luận hội nghị; Báo CAND trân trọng giới thiệu bài phát biểu kết luận của đồng chí. Tít bài do Tòa soạn đặt.

Ngày 8/4, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, đang tạm giữ Nguyễn Công Tấn (SN 1998) và Nguyễn Minh Dư (SN 2003, cùng ngụ xã Bình Trưng) để điều tra, làm rõ hành vi tàng trữ, sử dụng, mua bán trái phép chất ma túy và tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文