Bao giờ Việt Nam ăn Tết lệch với Trung Quốc?

08:30 28/01/2009
Theo nghiên cứu của học giả Hoàng Xuân Hãn, bắt đầu từ năm 1080, lịch ta đã khác hẳn lịch Trung Quốc (TQ). Có sự khác nhau này là do phép tính lịch khác nhau, và còn do cách làm tròn không giống nhau ở chỗ bắt đầu một ngày mới. Vào thời Lê Trung Hưng đã có 11 lần Việt Nam (VN) ăn tết khác TQ.

Sau năm 1945, có một thời gian ta không tính lịch âm nữa mà sử dụng một lịch ở vùng phía nam TQ. Đến năm 1967, ta bắt đầu tính một lịch riêng theo múi giờ 7 là múi giờ chứa hầu hết phần đất liền của nước ta.

Việc cải tiến lịch này đã khiến lịch ta so với lịch TQ càng lệch nhau nhiều, nhưng từ năm 1967 đến nay, ta và TQ đã ăn tết lệch nhau, vào các năm 1968, 1969, 1985 và năm 2007 là 4 lần. Điều này dễ hiểu, bởi vì hầu hết phần đất của VN nằm ở múi giờ 7, nếu lấy theo lịch Trung Quốc (múi giờ 8) thì sẽ bị lệch tới 1 giờ.

Nên cần phải tính một lịch riêng theo múi giờ 7 cho phù hợp với vị trí địa lý của nước mình. Trong các năm ăn tết lệch nhau thì năm 1985 VN ăn tết trước TQ cả tháng trời. Chính sự cách nhau 1 tháng này đã có một số ý kiến cho rằng ta làm lịch thiếu khoa học, gây ảnh hưởng đến nông nghiệp bởi lẽ 2 nước chỉ cách nhau 1 múi giờ mà lại có sự chênh lệch lớn như thế?

Nguyên nhân là do đặc điểm của lịch âm có nhuận cả 1 tháng. Trong những lần lịch VN và TQ lệch nhau thì đặc biệt có năm Giáp Tý (1984) theo lịch TQ, tháng nhuận rơi vào tháng 10, cho nên sau tháng 10 là tháng 10 nhuận, rồi mới tới tháng 11, tháng Chạp. Còn theo lịch VN thì tháng nhuận lại rơi vào tháng 2 của năm sau, tức năm  Ất Sửu 1985. Do đó ta ăn tết sớm hơn TQ.

Giải thích cho sự khác nhau này, Học giả Hoàng Xuân Hãn đã viết bài “Năm Ất Sửu con trâu hai đầu”. Ông đã tính thử theo 4 múi giờ của 4 địa điểm khác nhau trên thế giới thì kết quả là 2 cặp điểm có tết cách nhau 1 tháng, giữa từng cặp cách nhau 1 ngày. Theo đó, lịch theo múi giờ 8 của TQ và lịch theo múi giờ 7 của VN đều đúng cho từng nước.

Sự thật các lịch khác nhau một ngày hay cả tháng cũng không ảnh hưởng nhiều tới sản xuất nông nghiệp. Cuối cùng, bao giờ thì VN và TQ lại ăn tết khác nhau? Có khá nhiều năm lịch VN khác lịch TQ, song chỉ xét ngày tết thì tới năm Canh Tuất (2030) và Quý Dậu (2053) hai nước lại ăn tết không cùng ngày

Vũ Thuận Hóa

Ngày 10/1, liên quan đến đường dây mua bán, vận chuyển, chế biến 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh tả lợn châu Phi vừa bị Công an TP Hải Phòng triệt phá, Cơ quan CSĐT, Công an Hải Phòng cho biết đã bắt khẩn cấp Tổng giám đốc Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long cùng 3 nhân viên của công ty này.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương thành lập 7 đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc và hướng dẫn công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, đồng thời bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường tại nhiều tỉnh, thành phố trong dịp cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026.

Ngày 10/1, Công an tỉnh Đồng Nai đã phát đi thông báo thu hồi sản phẩm kem chống nắng Hanayuki Sunscreen Body để phục vụ điều tra vụ án hình sự: “Sản xuất, buôn bán hàng giả”, xảy ra tại Công ty CP Nhà máy y tế EBC Đồng Nai ở  KCN Giang Điền, xã Trảng Bom…

Càng cận Tết Nguyên đán, nhu cầu mua sắm, chuyển tiền, nhận quà tri ân của người dân tăng cao. Lợi dụng tâm lý háo hức và sự chủ quan trong những ngày cuối năm, các đối tượng lừa đảo đồng loạt tung ra hàng loạt chiêu trò tinh vi như “lì xì online”, khuyến mãi khủng, tri ân khách hàng... kèm đường link, mã QR giả mạo nhằm đánh cắp thông tin, chiếm đoạt tài sản.

Lễ xuất quân và diễn tập các phương án bảo vệ Đại hội XIV của Đảng tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình sáng 10/1 diễn ra sôi động, gây ấn tượng mạnh với hàng loạt tình huống giả định: từ xử lý đám đông gây rối, bạo loạn, trấn áp tội phạm đến kỹ thuật bắn súng, thực hành cài đặt chất nổ phá hủy mục tiêu... cùng các màn biểu diễn võ thuật đẹp mắt của lực lượng Cảnh sát cơ động (CSCĐ).

Từ những thử thách chưa từng có của đại dịch COVID-19 đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, hành trình triển khai Nghị quyết Đại hội XIII đã cho thấy một chuyển động sâu sắc: văn hóa không còn đứng bên lề phát triển, mà ngày càng được khẳng định là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文