Lỗ đen “bộ máy” có hiệu suất cao nhất vũ trụ

09:00 02/01/2008
Khi các nhà khoa học NASA tiến hành nghiên cứu trường bức xạ tia X phát ra từ các lỗ đen, họ đã khám phá được một điều không như mong đợi nhưng lại có một ý nghĩa cực kỳ lớn trong việc tìm hiểu những bí ẩn của các ngôi sao. Theo đó, tất cả 9 lỗ đen ở trung tâm Ngân hà mà họ quan sát được chỉ giải phóng năng lượng chủ yếu dưới dạng các tia vật chất chứ không phải là các trường bức xạ tia X như mọi người đã nhầm lẫn từ trước tới nay.

Các lỗ đen mà họ quan sát đều có một năng lượng khủng khiếp, và bên trong chúng là một lượng vật chất nhiều hơn mặt trời tới 3 tỉ lần nhưng lượng bức xạ năng lượng thoát ra lại nhỏ hơn bất kỳ một vật thể nào tồn tại trong không gian - kể cả các chuẩn tinh (giống như một ngôi sao, nhưng ở rất xa và phát ra các nguồn bức xạ điện từ).

Một cách hình tượng, nếu coi nhiệt lượng phát ra từ một đống lửa đang cháy giống như các bức xạ phát ra từ một ngôi sao thì đống lửa càng lớn - tương ứng với ngôi sao có năng lượng càng cao.

Lúc đó, nhiệt lượng tỏa ra đáng lý phải nhiều hơn, nhưng với các lỗ đen mà họ quan sát được thì năng lượng thất thoát chỉ giống như mặt trời của chúng ta tỏa ra một nhiệt lượng của một cây đèn pin.

Và nếu bạn có một cái xe có thể tiết kiệm nhiên liệu như một lỗ đen thì bạn có thể đi được 1 triệu dặm hay 1.609.344 km (tương đương với việc đi 350 vòng xung quanh biên giới Việt Nam) chỉ với 1 gallon hay 3,8 lít xăng - khoảng 41.800 đồng Việt Nam theo thời giá hiện nay.

Và sau ngần ấy quãng đường, xe của bạn sẽ không nóng thêm một chút nào cả. Nếu coi các nhà máy hạt nhân hiện có trên trái đất là những cơ cấu có hiệu suất cao nhất thì các lỗ đen đó còn có hiệu suất hơn chúng tới 20 lần. Ở đây 20 không phải là một con số “bình thường” về mặt kỹ thuật vì muốn đạt tới giá trị này, tất cả các hệ thống phải tuyệt đối kín và tuyệt đối tinh khiết kể cả các con ốc vít cửa của nhà máy điện hạt nhân.

Một cách dễ hình dung, nếu chiếc xe máy của bạn đạt hiệu suất 30 % thì khi muốn nâng nó lên 32% bạn phải thay toàn bộ dàn máy sang chất liệu hợp kim nhôm chuyên dùng cho các bồn đốt nhiên liệu của tàu con thoi, và khi muốn có hiệu suất tăng 20 lần thì xe của bạn sẽ phải “đốt” được luôn cả khói xe. Đó là một điều được xem như không tưởng với trình độ kỹ thuật của chúng ta hiện nay.

Các tia vật chất thoát ra khỏi lỗ đen còn là một bí ẩn vì ngay cả ánh sáng cũng còn bị hút vào trong đó thì làm sao các tia vật chất này - với vận tốc chỉ bằng 95% tốc độ ánh sáng, khoảng 300 nghìn km/s - làm sao có thể thoát ra được.

Người ta đang đề nghị một giả thuyết là có một cơ cấu đẩy phản lực hoặc đẩy theo kiểu của lò xo giúp các tia vật chất này thoát khỏi lực hút khổng lồ của lỗ đen. Tuy nhiên, mọi thứ còn cần phải được kiểm chứng kỹ trước khi công bố cho báo giới.

Những tia này dài hàng trăm hay hàng ngàn năm ánh sáng và năng lượng trong chúng là hàng tỉ tỉ tỉ của tỉ tỉ tỉ Watt. Nguồn năng lượng này đủ lớn để giúp các lỗ đen tồn tại thêm hàng trăm tỉ năm nữa, gấp nhiều lần so với tuổi hiện nay của vũ trụ - 13,7 tỉ năm.

Khi các tia này di chuyển, nhiệt lượng của chúng sẽ nung nóng các khối khí xung quanh ngân hà - giống như các đám mây vật chất và làm cho vũ trụ ngày càng to ra, hiện tượng này gần giống như khi bạn đun làm cục bơ tan ra, thể tích tăng lên.

Nhưng vũ trụ của chúng ta khác ở chỗ là phồng lên thêm chứ không dẹt đi như cục bơ. Nếu không có nguồn nhiệt này, các khối khí sẽ nguội thành các ngôi sao. Và đây chính là cách để các ngôi sao hình thành 

Nguyễn Tử Vương (tổng hợp)

Ngày 10/5, Cơ quan An ninh điều tra (ANĐT) Bộ Công an kết thúc điều tra bổ sung vụ án hình sự "Vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ" xảy ra tại Công ty TNHH Cây xanh Công Minh và các tỉnh, thành phố và ra Bản kết luận điều tra bổ sung vụ án hình sự số 11/BKL-ANĐT-P4.

Chỉ trong vòng chưa đầy 3 tuần, Mai Hoàng đã liên tục đăng tải, chia sẻ nhiều bài viết và livestream với các nội dung như: cho rằng cán bộ “ăn cướp đất”, “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “bao che sai phạm”, xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo thành phố, cán bộ Tòa án, Thi hành án dân sự, Công an và các cơ quan chức năng liên quan….

Không chỉ là câu chuyện thiếu cát hay tăng giá đất san lấp, áp lực vật liệu xây dựng đang trở thành phép thử đối với năng lực quản trị đô thị của Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển mới. Trước nguy cơ chậm tiến độ các công trình trọng điểm, thành phố đồng loạt triển khai các biện pháp mạnh để vừa tăng nguồn cung, vừa ngăn chặn tình trạng “cát tặc”, đầu cơ và thao túng thị trường.

Ngày 12/5/2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Bí thư đã xem xét, quyết định thi hành kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng đối với ba đảng viên vi phạm nghiêm trọng trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.

Ngày 12/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ cho biết đang tiến hành điều tra vụ án Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp, xảy ra từ năm 2025 đến nay tại nhiều địa phương trên cả nước.

Hỏi: Năm 1988, tôi mua mảnh đất của gia đình hàng xóm. Việc mua bán có giấy viết tay nhưng hiện tại đã thất lạc, người bán cũng chuyển đi nơi khác. Nay tôi muốn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND cấp xã yêu cầu tôi cung cấp căn cứ chứng minh đất đã sử dụng ổn định. Xin hỏi, căn cứ nào để chứng minh sử dụng đất ổn định theo yêu cầu của UBND cấp xã? (Phạm Khôi, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An)

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文