Taj Mahal ngày càng “xanh xao” do ô nhiễm

• Đền Taj Mahal nổi tiếng ở Ấn Độ chuyển màu bí ẩn
• Ô nhiễm môi trường đe dọa di tích – tượng đài tình yêu vĩnh cửu Taj Mahal

Theo thông tin từ tờ “The Times of India”, một nhóm các thẩm phán của Tòa án Tối cao Ấn Độ, dẫn đầu là Madan B Lokur và Deepak Gupta, đã bày tỏ sự phẫn nộ trước sự xuống cấp nghiêm trọng của Taj Mahal. Cụ thể, lăng mộ này trong thời gian qua đã chuyển dần sang màu vàng và hiện còn ngả sang màu nâu và xanh lá cây.

Sở dĩ một trong bảy kỳ quan của thế giới này bị xỉn vàng là do sương mù nhiều trong vùng. Bên cạnh đó, côn trùng thải ra chất thải màu xanh khiến những bức tường ở rìa lăng mộ bị đổi màu.

Chính phủ Ấn Độ và chính quyền bang Uttah Pradesh đã có nhiều biện pháp như đắp một “lớp mặt nạ” bằng loại đất đặc biệt rồi gỡ ra để loại bỏ vết bẩn, đóng cửa nhiều nhà máy gần đó hay hạn chế du khách nhưng không ngăn được tình trạng xuống cấp này.

Các thẩm phán nhấn mạnh: “Trước kia ngôi đền đã chuyển sang màu vàng và bây giờ là màu nâu và xanh lục. Đây là một việc vô cùng nghiêm trọng. Có vẻ như các vị (chính quyền địa phương - PV) không muốn giúp đỡ. Phải cứu sống ngôi đền”. Theo họ, chính phủ có thể tham khảo ý kiến đánh giá của các chuyên gia giỏi nhất trong nước cũng như nước ngoài về những thiệt hại để có thể đưa ra một kết hoạch bảo tồn di tích lịch sử này.

Luật sư MC Mehta, người đã tiến hành một cuộc chiến pháp lý để bảo tồn di tích trong 3 thập niên qua, nói rằng chính phủ và chính quyền bang Uttah Pradesh đã không tuân theo lệnh của Tòa án Tối cao Ấn Độ, gián tiếp gây ra sự xuống cấp nghiêm trọng của Taj Mahal.

Các thẩm phán kiến nghị Tòa án Tối cao Ấn Độ yêu cầu chính quyền Thủ tướng Narendra Modi và bang Uttah Pradesh trong một tuần phải có câu trả lời, đồng thời phải tìm chuyên gia trong và ngoài nước để tìm cách khắc phục. Tòa án Tối cao Ấn Độ đã theo dõi vụ việc này trong 31 năm qua, ngay sau khi có những bằng chứng cho thấy mức độ ô nhiễm ngày càng tăng ở Agra gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho Taj Mahal.

Trên thực tế, việc khai thác gỗ đã bị cấm tại Khu vực Taj Trapezium (TZZ), một khu vực hình thang có diện tích 10.400km2 bao gồm 5 quận và 40 di tích được bảo vệ, trong đó có lăng mộ Taj Mahal, pháo đài Agra và Fatehpur Sikri.

Lăng mộ được xây dựng bằng cẩm thạch trắng cùng nhiều vật liệu khác trên một thửa đất ở phía nam thành phố cổ Agra vào thế kỷ 17 dưới thời Quốc vương Shah Jahan của Mughal. Đây được xem là biểu tượng của tình yêu bất diệt giữa quốc vương và người vợ yêu quý là Hoàng hậu Mumtaz Mahal. Bà qua đời khi sinh đứa con thứ 14 của họ ở tuổi 39, sau 30 giờ lâm bồn.

Cái chết của hoàng hậu Mumtaz khiến Quốc vương Shah Jahan đau buồn vô hạn. Chỉ sau một đêm tóc của ông trở nên bạc trắng. Trước khi nhắm mắt, Hoàng hậu Mumtaz đề nghị hoàng đế xây cho mình một lăng mộ để kỷ niệm tình yêu của họ. Ngay sau đó, vì tình yêu dành cho hoàng hậu, Hoàng đế Shah Jahan đã tự mình theo dõi việc xây dựng Taj Mahal để có được một món quà tặng cho người vợ quá cố.

Công việc xây dựng bắt đầu năm 1631 và hoàn thành năm 1653. Khoảng 20.000 nhân công và thợ thủ công đã làm việc suốt ngày đêm trong 22 năm (1632-1653) để hoàn tất lăng mộ khổng lồ này. Hơn 1.000 con voi được sử dụng để vận chuyển các vật liệu nặng trong quá trình xây lăng. Chi phí xây dựng Taj Mahal lên tới 320 triệu rupee (tương đương 1 tỷ USD bây giờ).

Quần thể kiến trúc này bao gồm 5 hạng mục: cổng chính, vườn cây, nhà thờ Hồi giáo, khu nghỉ và lăng mộ chính. Các công trình phụ xung quanh Taj Mahal cùng vườn cây hoàn thành khoảng 5 năm sau đó tạo nên một quần thể kiến trúc hài hòa, làm tôn thêm vẻ đẹp tráng lệ của công trình chính.

Cho tới nay, vẫn có nhiều tranh cãi xung quanh câu hỏi ai là người thiết kế Taj Mahal, mặc dù một đội các nhà thiết kế và thợ thủ công đã chịu trách nhiệm thiết kế công trình và Ustad Ahmad Lahauri, không phải là người Ấn Độ mà là người Ba Tư, được coi là kiến trúc sư trưởng.

Trong khi đó, theo truyền thuyết, các nghệ sĩ và kiến trúc sư liên quan tới việc xây dựng lăng Taj Mahal đã bị giết để họ không bao giờ có thể “xây một công trình đẹp như thế nữa”. Nhưng các nhà sử học cho rằng, họ chỉ được yêu cầu ký giao kèo thôi.

Lăng mộ Taj Mahal được coi là hình mẫu tuyệt vời nhất của kiến trúc Mogul, một phong cách tổng hợp các yếu tố của các phong cách kiến trúc Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, và Hồi giáo. Tuy phần mái vòm bằng cẩm thạch trắng của lăng là phần nổi bật nhất, nhưng trên thực tế, Taj Mahal là một tổng hợp các phong cách kiến trúc.

Nó được liệt vào danh sách các Địa điểm Di sản Thế giới của UNESCO năm 1983 và được miêu tả là một “kiệt tác được cả thế giới chiêm ngưỡng trong số các di sản thế giới”. Là một trong những điểm du lịch hàng đầu thế giới, lăng mộ Taj Mahal hiện thu hút khoảng 70.000 lượt khách du lịch mỗi ngày.