Thái Lan: Người cười - voi khóc
Theo điều tra từ WAP, hơn ba phần tư trong số 3.000 con voi phục vụ du khách ở Thái Lan bị nuôi nhốt trong điều kiện “rất tồi tệ”. Nhiều con voi bị buộc sợi xích dài đến 3 mét và phải đứng trên sàn bê tông gần con đường đông đúc du khách. Ở Thái lan hiện có khoảng 160 công ty quảng bá loại hình du lịch đến Thái Lan giải trí với voi.
| Voi con bị xích phục vụ du khách. |
Năm 2016, công ty du lịch Mỹ TripAdvisor chào mời du khách trải nghiệm tương tác trực tiếp với động vật, bao gồm cưỡi voi. Jan Schmidt-Burbach, cố vấn đời sống hoang dã cho WAP, nhận định: “Chuyện cưỡi và giải trí với voi trong tour du lịch đang phổ biến. Xu hướng này chẳng mang lại viễn cảnh gì tốt đẹp cho loài voi. Chúng tôi muốn du khách biết rằng, nhiều voi con bị tách khỏi voi mẹ từ rất sớm, sau đó trải qua khóa huấn luyện khắc nghiệt và phải sống trong điều kiện tồi tệ đến suốt đời”.
Cuộc nghiên cứu điều tra được WAP tiến hành giữa tháng 11-2014 và tháng 5-2016 tại mỗi điểm du lịch ở Thái Lan, Lào, Campuchia, Sri Lanka, Nepal và nhiều khu vực ở Ấn Độ. Sau khi kiểm tra 220 điểm du lịch và 3.000 con voi, giới chức WAP phát hiện chỉ có 200 con được sống trong điều kiện “có thể chấp nhận được”. Đó là những nơi không có sự tương tác trực tiếp với con vật - nghĩa là không cưỡi, không đem voi ra làm trò xiếc nhưng chúng bị bỏ bê không cho ăn hay tắm rửa.
Theo báo cáo WAP, ngành du lịch Thái Lan sử dụng voi để thu hút du khách nhiều hơn hẳn các nước khác cộng lại. Trong 5 năm qua, lượng du khách đến Thái Lan tăng gấp đôi - hơn 30 triệu người. Cuộc điều tra của WAP cũng tìm thấy 40% số du khách quốc tế đến Thái Lan rất thích được cưỡi voi. Tuyệt đại đa số voi phục vụ du khách bị săn bắt từ thiên nhiên và chúng thường bị đánh đập dã man trong khi huấn luyện để sẵn sàng phục vụ chở du khách trên lưng. Những người quản tượng cũng vì kế sinh nhai mà sẵn sàng hành hạ voi.
| Voi được huấn luyện để diễn xiếc. |
| Du khách chụp hình với voi ở Thái Lan. |
Loài voi châu Á được tổ chức Liên minh Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đặt trụ sở tại Gland (Thụy Sĩ) - cũng như CITES (Công ước về buôn bán quốc tế các loài động và thực vật hoang dã nguy cấp) - xếp vào danh sách những loài đang gặp nguy cơ tuyệt chủng.
Theo báo cáo năm 2013 từ mạng giám sát buôn bán động thực vật hoang dã TRAFFIC, nhiều con voi được sử dụng trong ngành du lịch Thái Lan bị săn bắt từ nước Myanmar láng giềng với số tiền cần để nuôi dưỡng và huấn luyện mỗi con ước khoảng 60.000 USD. Nhiều du khách đến châu Á hay châu Phi xem thú cưỡi voi là “trải nghiệm lãng mạn và hết sức thú vị”, trong khi chỉ có số ít người đánh giá đó là trò tiêu khiển gây nguy hiểm cho bản thân đồng thời tác động tiêu cực đến hoạt động bảo vệ động vật hoang dã.
| Du Khách thích thú với tiết mục cưỡi voi ở Thái Lan. |
Theo báo cáo từ WAP, chỉ có một số nhỏ điểm đến du lịch thực sự chú trọng đến điều kiện sống tốt cho động vật - những nơi được giới bảo tồn thiên nhiên hoang dã đánh giá là những “trung tâm giải cứu”. Những điểm này thường tập trung phần lớn ở miền bắc Thái Lan, gần thành phố Chiang Mai.
Về phần mình, chính quyền Thái Lan cũng đang có động thái giúp cải thiện điều kiện sống của những con voi bắt từ thiên nhiên. Năm 2016, chính quyền nước này cho thành lập một cơ sở dữ liệu về loài voi đồng thời tăng cường giám sát vùng giáp giới với Myanmar.