Vì sao chết treo cổ hay bị nghi ngờ là án mạng?
Bài viết sau đây của các chuyên gia pháp y khoa học hình sự sẽ lý giải những bí ẩn về cái chết do treo cổ.
Khoảng 17h30' ngày 21/9/2009, nhận được tin chị Đặng Thị Hồng (27 tuổi) chết treo cổ tại nhà riêng ở thôn Tân Phú, xã Yên Phú, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên, Công an (CA) tỉnh Hưng Yên khẩn trương thành lập đoàn khám nghiệm đến hiện trường cùng CA huyện sở tại. Được biết, chị Hồng là người gốc thôn Khóa Nhu, xã Yên Hòa cùng huyện đã có một con riêng và lấy anh Vũ Văn Nhu 25 tuổi là đời chồng thứ ba... Tình cảm vợ chồng cơm không lành canh không ngọt nên cuộc xô xát giữa hai người trước bàn dân thiên hạ ngày hôm trước chính là giọt nước tràn ly.
Có điều, mẹ đẻ chị Hồng chính là người đề nghị Cơ quan CSĐT CA tỉnh Hưng Yên trưng cầu Viện Khoa học hình sự, Bộ CA tiến hành giám định pháp y để làm rõ nguyên nhân chết của con gái bà, khi mà trong Hội đồng khám nghiệm đã có cả một giám định viên pháp y (GĐVPY) nhiều kinh nghiệm của CA tỉnh Hưng Yên và với một trường hợp chết treo cổ thì các GĐV ở CA các tỉnh, thành phố hoàn toàn có thể xác định chính xác nguyên nhân chết mà không cần đến sự trợ giúp của các GĐVPY TW.
Tìm hiểu được biết mẹ đẻ chị Hồng nghi ngờ con gái bà không phải là tự vẫn mà bị giết, tuy không nói thẳng ra nhưng nghi can chính là anh Nhu vì những xích mích, xô xát giữa hai vợ chồng... Những dị nghị, nghi vấn này cùng với những bàn tính trong họ tộc nhà gái làm cho quan hệ giữa hai nhà trở nên “nóng”. Khi khâm liệm cho chị Hồng có người đằng nhà chị định “yểm” bằng những đồng tiền cổ, người họ nhà anh Nhu không cho, suýt nữa xảy ra xô xát may mà lực lượng CA huyện, xã bố trí đông, kịp thời giải tỏa.
Chưa hết, khi Hội đồng khám nghiệm còn đang thông qua biên bản khám nghiệm hiện trường và tử thi ở một nhà gần đó thì anh trai của Nhu xin được báo cáo là: Họ tộc nhà chị Hồng chuẩn bị dao, gậy để hành hung gia đình anh Nhu ở nơi mai táng chị Hồng. Ngay lập tức, đồng chí Nguyễn Văn Trại, Phó trưởng CA huyện Yên Mỹ đang có mặt tại nơi xảy ra sự việc ra lệnh triển khai phương án giải tỏa...
Ngày 30/9/2009, đồng chí Thiếu tướng Viện trưởng Viện KHHS,
Những tờ đơn này gửi đến tất cả các cơ quan chính quyền từ thị trấn Đồng Đăng nơi chị Tâm cư trú, phường Tam Thanh, TP Lạng Sơn nơi ông ở đến tỉnh, các cơ quan tư pháp như CA thị trấn Đồng Đăng, CA huyện Cao Lộc, Ban giám đốc CA tỉnh Lạng Sơn; Cơ quan CSĐT và Thanh tra Bộ CA; Viện KSND tỉnh Lạng Sơn; Viện KSNDTC; HĐND tỉnh Lạng Sơn và Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật Quốc hội. Những nơi gửi nói trên ít nhất là một lần, nhiều nhất là Viện KSNDTC cùng ông Viện trưởng là 7 lần.
Nội dung các đơn khiếu nại như nhau là ông Vân dẫn ra những chứng cứ và từ đó lập luận rằng chị Tâm không phải tự treo cổ chết mà bị giết. Lại còn có cả mấy bài của báo PNVN, CL, ĐS-PL.
Xin tóm lược vụ việc: Sáng sớm ngày 3/7/2008, cháu Nguyễn Ngọc Anh, con gái chị Tâm thức dậy không thấy mẹ. Sau khi vệ sinh cá nhân, cháu lên sân thượng - nơi hàng sáng mẹ tập thể dục không thấy. Xe của mẹ vẫn ở nhà, cửa vẫn khóa, cháu vội đánh thức em Phương Anh dậy cùng tìm thì phát hiện mẹ trong trạng thái treo ở mép cánh cửa dưới tầng hầm. Hai cháu hoảng hốt hạ mẹ xuống. Phương Anh gọi bố: “Bố ơi bố dậy đưa mẹ hộ con đi” thì anh Bằng “giật mình và ngóc đầu dậy” nói: “Tao không đưa”. Gọi lần thứ hai thì Bằng quát: “Mặc kệ, mày muốn gọi ai cứu thì gọi, tao không cứu, để cho nó chết luôn đi”. Chị Tâm được đưa đến BV Lạng Sơn nhưng đã tử vong.
CA tỉnh Lạng Sơn thành lập Hội đồng khám nghiệm, GĐPY tử thi và điều tra nguyên nhân chết của chị Tâm. Bản GĐPY số 165/2008/ GĐPT - TTH của Trung tâm GĐPY tỉnh Lạng Sơn kết luận nạn nhân chết ngạt cơ học với các dấu hiệu: Da vùng cổ ngang sụn nhẫn có rãnh hằn màu nâu đỏ rộng 0,5cm, sâu 0,3cm, đi từ gò má phải qua sau gáy đến vùng cổ trước, cổ sau, tới gò má trái... Vùng sau gáy có một vết hằn hình cánh cung rộng 0,8cm trùng một phần vào rãnh hằn nói trên. Ngoài vết sây sát bầm tím 0,5x0,3cm ở cằm dưới thì trên da không có dấu vết thương tích khác.
Giải phẫu tử thi thấy: Chảy máu dưới da, cơ vùng cổ tương ứng với đáy rãnh hằn; Dập vỡ xương móng; Gãy xương sườn 3,4 cung trước, ổ gãy có tụ máu; Khoang lồng ngực chứa khoảng 2 lít máu không đông; Có dấu hiệu xuất huyết vùng đáy tim; Mặt sau thùy phải gan có nhiều chấm xuất huyết. Xét nghiệm mô bệnh học thấy thượng bì của da bị ép dẹt, bong trợt tế bào, chảy máu trong mô kẽ của da; chảy máu mô phổi, mô tim; các phủ tạng xung huyết.
Kết luận xét nghiệm độc chất phủ tạng số 90/88/98/08HP của Viện GĐPY quốc gia Bộ Y tế: không tìm thấy các chất độc. Căn cứ kết quả GĐPY và tài liệu điều tra, Cơ quan
Nói chuyện qua điện thoại, ông Bùi Điển, Phó thủ trưởng thứ nhất Cơ quan CSĐT CA tỉnh Lạng sơn cho rằng, về tố tụng Viện KSNDTC đã ra quyết định là hết cấp và chúng tôi vẫn khẳng định là đã kết luận đúng. Ông cũng than phiền rằng các vụ làm đúng như thế nhưng chúng tôi bị mất quá nhiều thời gian và rất mệt mỏi vì “bị kiện” mà đằng sau người kiện có đến cả chục luật sư?! Vậy thì cơ sở của chẩn đoán pháp y trong vụ này là gì: Các dấu hiệu đại thể khi mổ tử thi, xét nghiệm mô bệnh học có đủ triệu chứng của ngạt treo cổ; nạn nhân không có biểu hiện của chấn thương ngoại lực đủ gây chết; trong cơ thể không có chất độc.
Tuy nhiên, dựa vào những hiểu biết và suy đoán không có căn cứ khoa học của mình ông Vân vẫn khăng khăng cho là con ông bị giết rồi treo lên và thủ phạm phải có hai tên. Ông dựa vào vết hằn hình cánh cung sau gáy, vết sây sát nhỏ ở cằm; vết xước ở ngón chân. Tuy nhiên trong kết luận của TTGĐPY tỉnh Lạng Sơn cũng có những điểm cần phải rút kinh nghiệm.
Chẳng hạn khi cắt đứt động mạch dưới đòn ở một người chết sau 6 giờ thì có thể chảy vào khoang lồng ngực khoảng dăm trăm mililít máu là cùng, mô tả máu không đông là đúng, nhưng chảy đến 2 lít máu thì không thể. Có thể khẳng định gãy xương sườn là do ép tim cấp cứu, nhưng mô tả tụ máu chung chung thì sẽ bị hiểu sai vì một người mới chết lâm sàng nếu gãy xương thì đầu xương gãy sẽ có chảy máu nhưng ít, dùng chữ tụ máu ở đây cũng rất thiếu chính xác vì tụ máu thì phải tạo thành cục, thành khối máu đông, vậy đầu xương sườn gãy có cục máu đông không? Mô tả sai sẽ dẫn đến thắc mắc, nghi ngờ. Tuy khẳng định vết hằn hình cánh cung sau gáy không phải nguyên nhân gây chết là đúng nhưng chưa xác định được do vật gì tạo nên.
Qua hai vụ việc trên phần nào thấy được những rắc rối đằng sau các vụ việc chết treo cổ. Các GĐVPY cho biết, chuyện muôn thuở là cũng giống như đột tử các trường hợp chết treo cổ rất hay bị nghi ngờ là án mạng, hoặc là giết rồi treo lên hoặc cưỡng bức đưa đầu vào thòng lọng, vì thế thường có kiện cáo dai dẳng. Không ít can phạm hay phạm nhân trong trại treo cổ thì ngờ rằng CA đánh chết rồi dựng hiện trường giả.
Vậy chết treo cổ có phải thực sự phức tạp do chính nguyên nhân gây chết của nó hay vì nguyên nhân khác? Hỏi các bác sĩ pháp y được biết: Hầu hết treo cổ là những trường hợp tự sát; tai nạn rủi ro và án mạng kể cả treo xác chết hay dùng vũ lực bức treo rất hiếm hoi. Những GĐVPY đã trên 30 năm hành nghề nói rằng cả cuộc đời làm GĐPY họ chỉ gặp vài trường hợp. Khổ nỗi thực tế lại có không ít trường hợp thân nhân người chết treo cổ kiên quyết đề nghị Cơ quan điều tra làm rõ nguyên nhân chết của con em họ, chấp nhận việc mổ xẻ trong khi tâm lý họ rất ngại đối mặt với việc này.
Phần lớn các trường hợp này xuất phát từ những mâu thuẫn cuộc sống dai dẳng trước đó mà thường thấy là mâu thuẫn vợ chồng như chuyện ngoại tình, cờ bạc, đề đóm, kinh tế quá khó khăn và không thể phủ nhận nhiều cái chết có nguyên nhân từ nạn bạo hành gia đình mà người chồng là kẻ “gieo gió”. Khi người vợ thấy quá bế tắc không còn lối thoát thì thường liều mình mà không suy nghĩ đến hậu quả hành vi của mình đối với con cái, gia đình, dòng họ. Có khi chẳng cần sang chấn tâm lý kéo dài mà chỉ sau lần xung đột đầu tiên.
Hai vợ chồng chị H, anh T ở Hà Tây mới cưới nhau được gần một năm chưa con cái gì. Chồng trẻ mải chơi, đang hứng chuyện bên hàng xóm, vợ réo mãi phải về. Lời qua tiếng lại anh chồng nóng mặt bốp cho một cái. Đang bực tức, anh chồng lại bỏ sang hàng xóm, lúc sau về nhà thấy cửa khóa trái. Tưởng là trò nhõng nhẽo của vợ nhưng gọi cửa mãi không được. Khi giật được cửa ra thì thấy vợ đã treo cổ lơ lửng giữa nhà!
Một bác sĩ pháp y lâu năm cho biết từ khi làm pháp y ông đã giải quyết 5, 6 trường hợp vợ trẻ mới có một con hoặc chưa có con treo cổ chỉ sau xung đột lần đầu. Nếu như họ uống thuốc ngủ, thuốc trừ sâu, trẫm mình thì hiếm khi bị nghi ngờ là án mạng, đằng này họ lại chọn cách treo cổ!? Những ca treo cổ điển hình nghĩa là treo lơ lửng chân không chạm đất đã rất hay bị nghi ngờ nên những ca treo không điển hình đương nhiên bị nghi ngờ gấp bội. Đó là những trường hợp treo mà chân chạm đất (cả khi ban đầu lơ lửng, lâu sau dây treo giãn ra làm chân chạm đất), treo ở tư thế quỳ, ngồi hay nằm.
Hôm 30/9 vừa qua, trên báo điện tử VTC News đưa tin về một vụ treo cổ ở xã Nghi Yên, Nghi Lộc, Nghệ An, chỉ có ảnh chụp phần cẳng chân nạn nhân đứng trên mặt đất và mô tả “đứng khom mình như đang đi tiểu”, “vị trí đứng của nạn nhân không hề có vết vùng vẫy dù chân chạm đất”, rồi kết luận: “Với hiện trường này mọi người phỏng đoán chết không phải do tự tử”...!?.
(Còn nữa)