Khi cơn sốt AI lan khắp châu Á

Cơn sốt mang tên “AI”

Từ đầu năm đến nay, nhóm cổ phiếu ngành công nghệ vốn hóa lớn đã đóng góp khoảng 50% mức tăng trưởng của các chỉ số chứng khoán chủ chốt tại châu Á, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ “bong bóng” khi cơn sốt cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) lan từ Mỹ sang khu vực này.

Theo Financial Times, chỉ riêng 6 cổ phiếu hưởng lợi từ cơn sốt AI bao gồm Alibaba, Xiaomi, Kuaishou... đã chiếm tới một nửa mức tăng của chỉ số Hang Seng (Hong Kong) từ đầu năm.

Tại Hàn Quốc, 2 cổ phiếu lớn đóng góp 40% mức tăng của chỉ số KOSPI, trong khi tại Đài Loan, cổ phiếu nhà sản xuất chip TSMC chiếm hơn 50% đà tăng chỉ số TAIEX.

Việc thị trường phụ thuộc quá lớn vào một nhóm cổ phiếu ít ỏi với mức định giá cao khiến giới đầu tư lo ngại, chỉ cần nhóm cổ phiếu AI tại Mỹ điều chỉnh mạnh cũng có thể kéo tụt toàn bộ khu vực. “Những gì đang xảy ra ở Mỹ không chỉ dừng lại ở Mỹ. Nếu ở Mỹ đang có bong bóng, thì châu Á cũng vậy”, ông Frank Benzimra, Giám đốc chiến lược cổ phiếu châu Á tại Société Générale nhận định.

Tại Mỹ, nhóm công nghệ Magnificent Seven gồm Apple, Microsoft, Alphabet (Google), Amazon, Nvidia, Meta và Tesla đã đóng góp tới 42% mức tăng của chỉ số S&P 500 trong 3 quý đầu năm 2025.

Ở châu Á, dòng vốn đang đổ mạnh vào chuỗi cung ứng bán dẫn, từ thiết kế đến gia công chip phục vụ đào tạo và vận hành các mô hình AI tiên tiến, với các tên tuổi lớn như TSMC (Đài Loan) và Tokyo Electron (Nhật Bản).

Đặc biệt, cổ phiếu chip Trung Quốc tăng nóng chưa từng có. Cambricon Technologies - công ty thiết kế chip AI niêm yết tại Thượng Hải hiện có hệ số P/E lên tới 506,2 lần, trong khi SMIC đạt 221,3 lần, cao hơn nhiều so với Nvidia (57,7 lần). Ngược lại, P/E của TSMC chỉ ở mức 24,7 lần.

“Nếu cổ phiếu công nghệ Mỹ lao dốc, nhóm cổ phiếu công nghệ châu Á, trừ Trung Quốc, cũng khó tránh khỏi tác động. Về bản chất, đây là mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau”, bà Alicia García-Herrero, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Natixis nhận xét.

Tuy vậy, nhiều nhà đầu tư cho rằng việc định giá các doanh nghiệp AI non trẻ chỉ dựa trên P/E là chưa đủ.

“Rất khó để đánh giá các công ty mới nổi trong lĩnh vực này nếu chỉ dựa vào định giá. Lợi nhuận của Cambricon hiện tăng trưởng theo cấp số nhân”, ông Hao Hong, Giám đốc đầu tư tại Lotus Asset Management chia sẻ.

Dù ngành bán dẫn vốn mang tính chu kỳ nhưng nhiều cổ phiếu trong lĩnh vực này vẫn tăng mạnh trong năm nay. Cổ phiếu Samsung Electronics đã tăng gấp đôi, còn SK Hynix tăng tới 250% nhờ kỳ vọng bùng nổ nhu cầu chip nhớ và lưu trữ dữ liệu. 2 mã này chiếm lần lượt 18,2% và 11,7% tỷ trọng của chỉ số KOSPI.

“Chúng ta đang bước vào một chu kỳ ‘làm mới’ siêu lớn về cách lưu trữ dữ liệu - một siêu chu kỳ thực sự”, ông Stephen Yiu, nhà sáng lập kiêm Giám đốc đầu tư quỹ Blue Whale Capital dự báo.

Thị trường chao đảo khi cơn sốt hạ nhiệt

So với Mỹ, mặt bằng định giá cổ phiếu công nghệ châu Á vẫn thấp hơn. Chỉ số Nasdaq 100 bao gồm 100 cổ phiếu công nghệ lớn nhất Mỹ hiện có hệ số P/E dự phóng 12 tháng là 35 lần, trong khi chỉ số Hang Seng Tech của Hong Kong chỉ khoảng 20 lần.

“Định giá công nghệ Mỹ cao hơn nhiều, phản ánh kỳ vọng lớn vào thương mại hóa AI. Tại châu Á, dù cổ phiếu bán dẫn đắt đỏ, song đa số doanh nghiệp công nghệ khác vẫn giao dịch ở mức hợp lý, với bảng cân đối tài chính lành mạnh”, ông Charlie Linton, Giám đốc danh mục đầu tư khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Ninety One cho biết.

Các tập đoàn như Alibaba và Tencent hiện vẫn có P/E thấp hơn nhiều so với Amazon hay Apple, một phần do sự bất ổn pháp lý sau giai đoạn Bắc Kinh siết chặt quản lý lĩnh vực công nghệ. Một số chuyên gia cho rằng đà tăng gần đây của cổ phiếu công nghệ châu Á chủ yếu là quá trình tái định giá để “bắt kịp” Phố Wall.

“Đây là sự tái định giá của những doanh nghiệp đổi mới sáng tạo nhất Trung Quốc”, ông Jerry Wu, Quản lý quỹ thị trường mới nổi tại Polar Capital nhận định.

Chiều 5/11, cổ phiếu công nghệ dẫn đầu đợt bán tháo trên toàn châu Á khi tâm lý lo ngại về “bong bóng AI” tăng cao sau chuỗi tăng kéo dài. Chỉ số Nikkei 225 tại Tokyo giảm 2,5%, xuống 50.212,27 điểm; trong đó cổ phiếu SoftBank mất 10% và Sony giảm hơn 1%. KOSPI của Hàn Quốc mất 2,85%, xuống 4.004,42 điểm, có lúc rơi xuống mức thấp 3.867,81 điểm chỉ 2 ngày sau khi vượt ngưỡng 4.200 điểm.

Tại Hong Kong, Hang Seng giảm 0,7%, còn 25.935,41 điểm, trong khi Shanghai Composite tại Thượng Hải tăng nhẹ 0,2%, lên 3.969,25 điểm. Chứng khoán Đài Bắc giảm hơn 1%, khi cổ phiếu TSMC mất 3%. Các thị trường Singapore, Sydney, Manila và Jakarta cũng giảm, trong khi Wellington và Bangkok nhích nhẹ.

Giới đầu tư toàn cầu trước đó đã mạnh tay rót vốn vào các cổ phiếu liên quan đến AI từ những “gã khổng lồ” công nghệ Mỹ như Nvidia, Amazon, Apple cho tới các tập đoàn châu Á như Samsung và Alibaba nhờ kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục hạ lãi suất và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung dần hạ nhiệt.

Đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán trong năm nay phần lớn được hỗ trợ bởi dòng tiền khổng lồ chảy vào lĩnh vực AI, cùng kỳ vọng Fed sẽ duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng trong năm tới. Tuy nhiên, cảnh báo gần đây của Fed rằng chưa chắc sẽ cắt giảm lãi suất trong tháng 12 đã khiến tâm lý thị trường lung lay.

Dù lợi nhuận của nhiều tập đoàn công nghệ vẫn duy trì ở mức tích cực trong các quý gần đây, giới đầu tư ngày càng đặt câu hỏi liệu việc tiếp tục theo đuổi “cơn sốt AI” có còn hợp lý, khi phần lớn dòng tiền vẫn tập trung vào một số ít doanh nghiệp lớn.