Nhà đầu tư cá nhân ồ ạt chuyển sang dầu mỏ

Dòng tiền từ các nhà đầu tư cá nhân đang tăng tốc đổ vào thị trường dầu mỏ thông qua các quỹ ETF và công cụ phái sinh, trong bối cảnh giá năng lượng biến động mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Xu hướng này không chỉ phản ánh khẩu vị rủi ro gia tăng mà còn làm dấy lên lo ngại về hiện tượng “meme hóa” trên một trong những thị trường hàng hóa quan trọng nhất thế giới.

Theo Financial Times dẫn số liệu từ Vanda Research, trong 5 phiên giao dịch gần nhất, các nhà đầu tư nhỏ lẻ đã rót tới 115 triệu USD vào United States Oil Fund (USO) - quỹ ETF theo dõi giá dầu tương lai lớn nhất tại Mỹ. Đây là mức cao kỷ lục, vượt qua cả giai đoạn biến động dữ dội của thị trường dầu trong năm 2020 khi đại dịch COVID-19 bùng phát.

Theo dữ liệu từ Bloomberg, không dừng lại ở dòng tiền, hoạt động giao dịch quyền chọn liên quan đến USO cũng tăng vọt, đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Đối với ProShares Ultra Bloomberg Crude Oil (UCO) - một quỹ ETF sử dụng đòn bẩy để khuếch đại lợi nhuận và rủi ro, khối lượng quyền chọn cũng đã lên mức cao nhất trong vòng 4 năm.

Những con số này cho thấy mức độ tham gia ngày càng sâu của nhà đầu tư cá nhân vào thị trường dầu mỏ, vốn trước đây chủ yếu do các tổ chức lớn chi phối. Theo giới phân tích, dầu thô đang dần trở thành một “tài sản trào lưu” mới, tương tự các cổ phiếu meme như GameStop hay các đợt sốt vàng, bạc từng diễn ra trước đó.

Ông Viraj Patel, chiến lược gia vĩ mô toàn cầu tại Vanda Research nhận định: “Dầu mỏ hiện chắc chắn là một ‘chủ đề meme’ của nhà đầu tư cá nhân”. Nhận định này phản ánh xu hướng dòng tiền đổ vào nhanh chóng dựa trên kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn, thay vì các yếu tố cung - cầu cơ bản. Động lực chính của làn sóng này đến từ biến động mạnh của giá dầu trong thời gian gần đây. Sau khi xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông, giá dầu đã có thời điểm tăng vọt lên gần 120 USD/thùng, từ mức khoảng 67 USD/thùng đối với dầu WTI và 72 USD/thùng đối với dầu Brent trước đó. Những phiên gần đây, giá dầu duy trì quanh ngưỡng 100 USD/thùng khi căng thẳng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Biến động giá mạnh luôn là “chất xúc tác” thu hút dòng tiền đầu cơ, đặc biệt là từ các nhà đầu tư cá nhân tìm kiếm lợi nhuận nhanh trong ngắn hạn. Quan điểm phổ biến của nhóm này là: Nơi nào biến động lớn, nơi đó có cơ hội sinh lời cao. Không chỉ trên các sàn truyền thống, hoạt động đầu cơ dầu mỏ còn lan sang các nền tảng mới. Khi thị trường chính đóng cửa vào cuối tuần, nhà đầu tư đã chuyển sang các sàn giao dịch tiền số như Hyperliquid để tiếp tục đặt cược vào giá dầu thông qua các hợp đồng tương lai được mã hóa. Chỉ trong hai tuần, khối lượng giao dịch một hợp đồng dầu phổ biến trên nền tảng này đã tăng từ khoảng 20 triệu USD lên gần 1 tỷ USD mỗi ngày.

Song song đó, các thị trường dự đoán như Polymarket hay Kalshi cũng ghi nhận dòng tiền lớn đổ vào các hợp đồng cá cược giá dầu. Một hợp đồng dự đoán mức giá dầu vào cuối tháng trên Polymarket đã thu hút tới 31 triệu USD tiền đặt cược, cho thấy mức độ quan tâm cao chưa từng có.

Các quỹ ETF như USO hay United States Brent Oil Fund (BNO) trở thành kênh tiếp cận phổ biến, giúp nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường mà không cần sở hữu dầu vật chất. USO - quỹ do USCF Investments quản lý, hoạt động bằng cách mua các hợp đồng tương lai dầu WTI. Hiện quỹ này có quy mô khoảng 2,7 tỷ USD và đã tăng 71% từ đầu năm, tương đương mức tăng của giá dầu giao ngay.

Tuy nhiên, chính cơ chế hoạt động dựa trên hợp đồng tương lai cũng là điểm khiến nhiều chuyên gia lo ngại. Không giống như việc nắm giữ tài sản cơ sở, các quỹ ETF dầu mỏ có thể chịu ảnh hưởng lớn từ chi phí “roll-over” khi chuyển đổi hợp đồng kỳ hạn, khiến hiệu suất đầu tư không hoàn toàn phản ánh biến động giá dầu thực tế.

Lịch sử cũng cho thấy những rủi ro không nhỏ. Trong năm 2020, khi đại dịch COVID-19 khiến nhu cầu năng lượng sụt giảm nghiêm trọng, giá dầu WTI đã lần đầu tiên trong lịch sử rơi xuống mức âm. Hệ quả là quỹ USO mất tới 68% giá trị, gây thiệt hại nặng nề cho các nhà đầu tư cá nhân và buộc cơ quan quản lý phải xem xét lại mức độ minh bạch rủi ro của sản phẩm.

Theo ông Tom Sosnoff, Giám đốc điều hành nền tảng fintech Lossdog, dầu thô đang trở thành tài sản đầu cơ theo trào lưu của năm 2026. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng giao dịch theo trào lưu giống như một “trò chơi ghế âm nhạc”, nơi người tham gia có thể chịu thua lỗ lớn khi dòng tiền đảo chiều đột ngột.

Đồng quan điểm, chuyên gia Thierry Wizman cho rằng trong bối cảnh hiện tại, giá dầu đang bị chi phối nhiều bởi yếu tố tâm lý và đầu cơ hơn là các yếu tố cơ bản. Theo ông, thị trường có thể tiếp tục mang tính “meme” cho đến khi có một giải pháp địa chính trị rõ ràng giúp hạ nhiệt căng thẳng.

Thực tế, lo ngại gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới đang khiến thị trường luôn trong trạng thái nhạy cảm cao. Bất kỳ thông tin nào liên quan đến xung đột cũng có thể kích hoạt các đợt biến động mạnh, tạo điều kiện cho hoạt động đầu cơ gia tăng.

Sự gia nhập ồ ạt của nhà đầu tư cá nhân, kết hợp với các công cụ tài chính ngày càng dễ tiếp cận như ETF đang làm thay đổi cấu trúc thị trường dầu mỏ. Nếu trước đây, biến động chủ yếu đến từ các yếu tố cung - cầu và chính sách, thì nay yếu tố tâm lý và dòng tiền đầu cơ đang đóng vai trò ngày càng lớn. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư thận trọng, đặc biệt với các sản phẩm sử dụng đòn bẩy hoặc ETF dựa trên hợp đồng tương lai, do rủi ro thua lỗ có thể đến nhanh không kém cơ hội sinh lời.