Bảo vệ người lao động ở nước ngoài là danh dự quốc gia

11:48 19/12/2010
Trong thời đại toàn cầu hoá, việc sử dụng và phân bố lao động sống theo nhu cầu thị trường đã trở thành hiện tượng tự nhiên, mang tính toàn cầu và tuân thủ quy luật kinh tế - dòng lao động sống sẽ chuyển dịch tới bất kỳ nơi nào mà ở đó có mức thù lao cao hơn. Để đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ cho những người lao động làm việc ở nước ngoài, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã xây dựng quy tắc và hỗ trợ các thành viên hoàn thiện các văn bản pháp lý nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi người đi lao động ở nước ngoài.

Cần phải khẳng định rằng: Một nước chỉ xuất khẩu lao động (XKLĐ) giản đơn là một nước nghèo và biện pháp này được xem như là một giải pháp tình thế để có thể cóp nhặt từng đồng ngoại tệ ở nước ngoài đưa về phục hồi nền kinh tế trong một thời gian càng ngắn càng tốt.

Sau đó, chỉ có thể xuất khẩu chuyên gia, hay xuất khẩu theo hình thức vừa lao động vừa nâng cao tay nghề để quay trở lại phục vụ đất nước một cách tốt hơn. Trong lịch sử, đã có nhiều quốc gia trên thế giới buộc phải XKLĐ ra nước ngoài để làm bất cứ việc gì miễn là có ngoại tệ gửi về nước.

Sau chiến tranh, hàng nghìn người dân Hàn Quốc theo lời kêu gọi của chính phủ đã ra nước ngoài để lao vào những việc mà người bản xứ dù cho tiền lao công cao bao nhiêu cũng không chịu làm. Trong một lần gặp mặt những người như thế trên đất khách quê người, cựu Tổng thống Park Chung-hee đã khóc và xin họ tha thứ cho chính phủ, đồng thời cam kết chẳng bao lâu nữa cảnh khổ nhục này sẽ chấm dứt.

Người lao động Việt Nam đang rời sân bay Tân Sơn Nhất sang Malaysia làm việc.

Trong quá khứ, chúng ta đã đưa hàng vạn con em của mình sang lao động tại các công trường, xí nghiệp tại hầu hết các nước thuộc khối CNXH và đã thành công rất mỹ mãn. Trước hết, nhân phẩm người lao động (NLĐ) Việt Nam được tôn trọng. Số người chết do tai nạn lao động chỉ đếm trên đầu ngón tay. Sự lao động cần cù của anh chị em đã khiến bạn dốc lòng dốc sức dạy dỗ với hy vọng sau khi kết thúc những năm tháng ở nước ngoài, trở về nước họ sẽ trở thành con người XHCN để xây dựng thành công XHCN trên đất nước mình.

Lịch sử đã chứng minh sự đóng góp to lớn của "thế hệ XKLĐ đầu tiên" trong việc đóng góp cho sự phát triển của đất nước, sự ấm no cho gia đình họ và hơn nữa những người XKLĐ Việt Nam tại các nước trên là ngọn lửa nồng thổi ấm mối tình hữu nghị quốc tế giữa nước ta với các nước trên bất chấp thời thế có là bể dâu đi chăng nữa.

Hiện nay một số doanh nghiệp (DN) Việt Nam hoạt động theo giấy phép của cơ quan quản lý tối cao - Bộ LĐ-TB&XH. Tuy nhiên vẫn còn một số khác hoạt động chui - không có giấy phép - với vai trò đem "con bỏ chợ" hay lừa đảo một cách trắng trợn…

Theo báo cáo của Bộ Công an, trong 3 năm qua, đã điều tra, xử lý 137 vụ lừa đảo người có nhu cầu đi XKLĐ, khởi tố 186 bị can, xử lý hành chính 118 vụ với 133 đối tượng, đang tiếp tục điều tra 39 vụ với 88 đối tượng; tổng giá trị tài sản thiệt hại là 37,7 tỷ đồng và 1.450 USD với tổng số người bị hại trong các vụ án là 5.490 người.

Để siết chặt trách nhiệm của DN XKLĐ cho phù hợp với Điều 75 của Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam: "Nhà nước bảo hộ quyền lợi chính đáng của người Việt Nam định cư ở nước ngoài", theo đó, người Việt Nam định cư ở nước ngoài (cho dù bạn thuộc diện đi XKLĐ ở nước ngoài) sẽ được Nhà nước bảo hộ các quyền về sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm và các quyền lợi ích chính đáng khác khi sinh sống, lao động, học tập ở ngoại quốc - Hiệp hội XKLĐ đã xây dựng bộ quy tắc ứng xử bao gồm 12 nguyên tắc, trong đó tập trung bảo vệ quyền lợi của NLĐ đó là: DN không cho phép bố trí lao động vào các công việc nguy hiểm, rủi ro, hoặc có nguy cơ bị lạm dụng, bóc lột hoặc bị phân biệt đối xử dưới bất kỳ hình thức nào tại nơi làm việc; khi phát hiện thấy nguy hiểm, rủi ro, DN phải thông báo ngay cho NLĐ.

Tuy vậy cho tới nay, chỉ mới có 94 DN trong tổng số 167 DN ký cam kết này, NLĐ Việt Nam vẫn được đưa sang làm cả những công việc mà người nước sở tại từ chối làm việc và gọi chúng là 3K (ba không): nguy hiểm, môi trường làm việc không sạch sẽ và điều kiện lao động khắc nghiệt.

Báo cáo sơ bộ về tình hình lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài của Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội cho thấy rất nhiều khó khăn mà lao động Việt Nam phải thường xuyên đối mặt ở nước ngoài, như thiếu bảo đảm an toàn và vệ sinh lao động dẫn đến tình trạng bị tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp cao; không được chủ sử dụng lao động trả lương hoặc trả lương không đúng thỏa thuận; bị hành hạ và lạm dụng, kể cả lạm dụng tình dục, nhất là đối với lao động nữ; bị thu giữ hộ chiếu, giấy tờ tùy thân; bị bỏ rơi khiến các quyền lợi chính đáng không được bảo vệ hoặc bảo vệ không đầy đủ và không hiệu quả.

PGS-TS Đặng Nguyên Anh, Viện Khoa học xã hội Việt Nam, đưa ra bức tranh về số lao động Việt Nam bị phân biệt đối xử tại xứ Kim Chi như sau: 11,6% bị đánh, đá, phạt thể xác; 50% bị chửi bới, lăng mạ; 10,2% bị khám xét người; 17,9% không cho rời vị trí làm việc; 2,3% bị xâm hại tình dục, cưỡng bức…

Thống kê của LHQ cho thấy: Lao động trên biển là nghề nghiệp nặng nhọc nhất và nguy hiểm nhất bởi số người thiệt mạng hằng năm cao nhất trong các nghề. Vì vậy, những người làm nghề này phải có sức khỏe thật tốt và thu nhập rất cao cũng như bảo hiểm ở mức đặc biệt mới có thể lôi kéo nhân lực tham gia "trò chơi với tử thần đại dương".

Nghề thuyền viên là một trong 40 nghề mà Việt Nam có nhu cầu xuất khẩu và chủ yếu tập trung ở thị trường Hàn Quốc với trên 1.000 người tính đến tháng 6/2010 và gần 10.000 người khác, trước năm 2003, làm việc ở Đài Loan. Công việc của thuyền viên Việt Nam là hết sức nặng nhọc, vất vả, nguy hiểm, nhưng lương được trả rất bèo bọt và thấp hơn nhiều so với lao động làm việc ở các lĩnh vực khác. Theo hợp đồng đăng ký cung ứng thuyền viên đánh bắt cá của SOWATCO, LOD, TTLC... vừa được Cục Quản lý lao động ngoài nước cho phép thực hiện, lương cơ bản theo hợp đồng của một thuyền viên chỉ đạt 180 USD/tháng đối với người chưa có kinh nghiệm và 210 USD/tháng đối với người có kinh nghiệm. Nếu so với lao động nhà máy, mức thu nhập của thuyền viên thấp hơn 4-5 lần khiến ở Hàn Quốc có đến 206 thuyền viên người Việt Nam bỏ trốn, chiếm tỷ lệ rất cao: 19,4%.

Hiện tại, chúng ta đang có lao động làm việc tại 40 nước và lãnh thổ. Mỗi năm con cháu chúng ta đi xuất khẩu đổ mồ hôi, nước mắt và thậm chí cả máu để mang về hơn 1,5 tỷ USD cho Tổ quốc. Chúng ta cần làm rất nhiều việc để bảo vệ họ.

Hiện nay, có rất nhiều nước nghèo trên thế giới đưa công dân của mình ra nước ngoài như Lebanon, El Salvador, Columbia, Pakistan và Philippines… Trong đó, Philippines xuất khẩu tới 8 triệu người, bằng khoảng 10% dân số nước này. Hằng năm ngoại hối do lao động xuất khẩu gửi về qua đường chính thức khoảng 10 tỉ USD, xấp xỉ 10% GDP. Đối với Việt Nam, xuất khẩu được xem là một trong những biện pháp "xóa đói giảm nghèo" cho chính bản thân gia đình người lao động sau đó mới nói tới các vấn đề khác.

Nguyễn Trần Minh

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam, trên tinh thần “chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa”, cùng với Công an toàn quốc thời gian qua Công an tỉnh Sơn La đã ra quân đồng loạt, triển khai các phương án hiệp đồng tác chiến, quyết tâm giữ vững ANTT ngay từ cơ sở.

Tối 17/1, đối thủ của U23 Việt Nam tại trận bán kết vòng chung kết (VCK) U23 châu Á 2026 đã chính thức lộ diện. Đó là U23 Trung Quốc, đội bóng tạo dấu ấn đặc biệt tại giải năm nay bằng lối chơi phòng ngự chặt chẽ và hiệu quả, trái ngược với xu hướng tấn công phổ biến ở các giải đấu trẻ.

Tại Vòng chung kết (VCK) U23 châu Á 2026, trận tứ kết giữa U23 Việt Nam và U23 UAE diễn ra đêm 16/1 đã được đẩy lên cao trào cảm xúc, khi hậu vệ cánh Phạm Minh Phúc: một cầu thủ trưởng thành từ lò đào tạo Thể thao Công an nhân dân (CAND) đã tỏa sáng đúng lúc với bàn ấn định tỷ số 3-2. Pha lập công ấy trở thành điểm tựa quan trọng giúp U23 Việt Nam giành vé vào bán kết.

Liên quan đến vụ triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán trên 50 tấn thịt giả, bắt giữ 8 đối tượng thu lợi bất chính hàng tỷ đồng, công bố thông tin ngày 16/1, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh cho biết đã đồng loạt khám xét các địa điểm, qua đó làm rõ quy trình “phù phép” thịt heo thành thịt nhím, nai, đà điểu... để tuồn vào nhà hàng, siêu thị tiêu thụ…

Sáng 17/1, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng cho biết vừa triệt phá đường dây tội phạm “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng” có liên quan đến các đường dây hoạt động lừa đảo trực tuyến ở Campuchia, khởi tố, bắt giữ 35 đối tượng.

Những ngày này, Thủ đô Hà Nội ngập sắc cờ hoa, chuẩn bị cho sự kiện chính trị trọng đại của đất nước. Hoà trong không khí rộn ràng, hân hoan và phấn khởi, CBCS Công an TP Hà Nội đã và đang triển khai đồng bộ các nội dung trọng tâm về công tác bảo đảm ANTT, với quyết tâm đảm bảo tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đã trả lời phỏng vấn báo chí, làm rõ vai trò nòng cốt, trụ cột của ngành Công Thương trong phát triển kinh tế đất nước, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cũng như những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.

Đề án “Di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực 1 di tích Kinh thành Huế” được triển khai năm 2019, với khung chính sách đặc thù của Chính phủ. Qua đó, hoàn trả mặt bằng cho khu vực di tích Kinh thành Huế để bảo tồn, tu bổ và hướng đến phát huy giá trị di sản.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文