Cấm kinh doanh tự do chứ không cấm người dân giữ vàng
>> Không được tạo ra "cú sốc" tâm lý trong quản lý ngoại tệ, vàng
Nói về việc Ngân hàng Nhà nước đang soạn dự thảo Nghị định cấm kinh doanh vàng miếng trên thị trường tự do (dự kiến trình Chính phủ vào tháng 4 tới), trao đổi với phóng viên Báo CAND chiều 22/3, Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội thừa nhận, đây là biện pháp cần thiết để quản lý thị trường vàng vốn bị buông lỏng lâu nay.
Theo Tiến sĩ, quy định mới sẽ không làm ảnh hưởng đến quyền nắm giữ vàng hợp pháp của người dân và hướng đến việc giải phóng năng lực sản xuất từ vàng, coi vàng là tài sản của nền kinh tế, cần đưa vào sản xuất để tạo ra của cải vật chất…
- Người dân băn khoăn việc cấm kinh doanh vàng miếng sẽ khiến họ bị hạn chế quyền sở hữu vàng, có đúng như vậy không?
Không. Trước hết phải khẳng định, việc cấm kinh doanh tự do là cần thiết, trong thời gian vừa qua chúng ta không thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về vấn đề này. Thứ hai, phải thấy rằng, việc cấm giao dịch tự do về vàng miếng không ảnh hưởng gì đến quyền sở hữu và buôn bán của người dân.
- Như vậy, người dân có gặp khó khăn gì khi muốn sở hữu vàng miếng?
Nói khó khăn trong buôn bán vàng miếng là không đúng, bởi người dân bán vàng miếng cho cửa hàng vàng thì cũng giống như khi bán cho ngân hàng, không có gì khác nhau. Nếu chúng ta nhìn ra các nước khác trên thế giới, nhiều nước họ cũng thực hiện như vậy. Cá nhân, tổ chức có thể đem vàng đến gửi ngân hàng. Luật chúng ta cho phép cá nhân, tổ chức sở hữu vàng miếng. Do vậy, quy định mới không có gì thay đổi, chỉ là sự thay đổi thói quen dùng vàng miếng vào mục đích gì, thay thói quen mua bán vàng miếng tại các giao dịch tự do bằng cách đến ngân hàng thực hiện giao dịch. Làm được việc này, chúng ta tránh được tình trạng "vàng hóa".
Ví dụ, bây giờ ta định giá một căn nhà, một cây vàng có giá trị khoảng 37 triệu đồng tiền Việt thì việc mua bán quy ra tiền Việt luôn mà không cần phải giao dịch bằng vàng. Không để vàng thành loại tiền tệ giao dịch song song với tiền đồng như lâu nay.
- Khi cấm, người dân muốn mua vàng miếng, họ tìm mua ở đâu?
Người dân muốn mua vàng thì họ có thể đến ngân hàng. Các ngân hàng vẫn giao dịch bình thường, không có gì cấm đoán cả. Tức là quyền sở hữu vàng của người dân không thay đổi, chỉ thay đổi về phương thức, trước là giao dịch mua bán giữa cá nhân với cá nhân, nay phải thông qua tổ chức pháp luật quy định.
- Nhưng nhiều ý kiến lo ngại xảy ra tình trạng giao dịch ngầm?
Quản lý được chứ sao không. Chiểu theo luật, nếu trường hợp nào vẫn giao dịch không đúng quy định thì xử phạt, mức phạt từ 3 đến 5 lần giá trị của phương tiện thanh toán.
- Các nước khác, họ thực hiện quản lý vàng như thế nào, thưa Tiến sĩ?
Học tập các nước khác là để thấy được xu thế phát triển của họ, từ đó ta định hướng tốt hơn chứ không phải là áp dụng máy móc. Như Trung Quốc, thử hỏi có ai giao dịch bằng vàng không?
- Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ thực hiện lộ trình vấn đề này, vậy lộ trình cần được hiểu thế nào, người dân vẫn tiếp tục được mua bán tự do theo lộ trình hay như thế nào?
Lộ trình ở đây phải được hiểu là đối với các cửa hàng buôn bán vàng bạc, lộ trình đối với việc nhập vàng miếng, vàng khối để bán cho người dân, tổ chức chứ không phải lộ trình đối với người dân. Chẳng hạn, người dân có chục cây vàng trong nhà thì họ vẫn có quyền giữ số vàng đó chứ có phải cấm rồi thì họ không được giữ vàng đâu, không ai cấm đoán việc giữ vàng đó cả.
Về vấn đề này, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu khẳng định, việc xóa bỏ sẽ được làm theo lộ trình chứ không đột ngột và theo hướng không gây bất lợi cho nền kinh tế, cũng như quyền lợi của người dân trên cơ sở cân nhắc hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam về lịch sử, tập quán và thói quen lưu giữ. Trước mắt, NHNN có thể sẽ không cấp số lượng, không cấp phép sản xuất vàng miếng hoặc cấp phép có giới hạn. Thời điểm cụ thể xóa bỏ kinh doanh vàng miếng cũng sẽ được lựa chọn và cách làm cũng sẽ được quy định cụ thể. NHNN lúc đó có thể đứng ra thu vàng và trả bằng Việt
Trong chỉ đạo tại phiên làm việc về thực hiện Nghị quyết 11 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã chỉ đạo, phải quyết liệt thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng, chống hiện tượng "đô la hóa", "vàng hóa" trong nền kinh tế; quản lý chặt chẽ thị trường vàng, ngoại hối; kiểm soát, xử lý nghiêm tình trạng kinh doanh USD trái pháp luật. Đồng thời, phải đảm bảo đủ nguồn ngoại tệ để bán cho người dân, doanh nghiệp khi có nhu cầu hợp lý cũng như đảm bảo đủ nguồn cung ngoại tệ đối với việc nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu. Dứt khoát thực hiện lộ trình xóa bỏ kinh doanh vàng miếng trên thị trường tự do…