Cần xử lý nghiêm doanh nghiệp xả thải gây ô nhiễm môi trường

Khắc phục theo kiểu nửa vời

Ngày 11/4, UBND tỉnh Đắk Nông có quyết định tạm đình chỉ hoạt động để khắc phục hậu quả ô nhiễm môi trường đối với Nhà máy Sản xuất cồn công nghiệp của Công ty TNHH Đại Việt (Công ty Đại Việt) vì đã có hành vi “xả thải vượt tiêu chuẩn nhiều lần so với mức cho phép xuống sông Sêrêpốk”.

Theo đó, trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày quyết định có hiệu lực, Công ty Đại Việt phải ngừng xả nước thải chưa xử lý ra môi trường; khắc phục triệt để mùi hôi do nước thải của Nhà máy Sản xuất cồn công nghiệp gây ra; không được tổ chức sản xuất lại khi chưa có quyết định đồng ý của UBND tỉnh.

Tuy nhiên, theo kết quả kiểm tra của Đoàn kiểm tra liên ngành vừa qua cho thấy, công ty này chỉ có những động thái khắc phục tạm thời, đối phó. Điển hình như chỉ tiến hành san lấp 2 hồ chứa tạm nước thải lỏng và thải rắn tại lô đất CN15; xây tường bao quanh bể chứa; xây dựng một số đoạn mương thoát nước mưa; chưa tách riêng hai loại nước thải đã qua sản xuất khiến hai loại nước thải này chảy vào hệ thống thu gom nước mưa để thoát ra môi trường.

Kết quả kiểm tra mẫu nước này cho thấy, chất COD lên đến 51.600/162 đơn vị (vượt khoảng 318 lần) và chất TSS là 4.900/108 đơn vị (vượt 45,3 lần) so với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp.

Táo tợn hơn, công ty đã tự ý đưa nhà máy đi vào hoạt động sản xuất trở lại khi chưa có quyết định cho phép của UBND tỉnh với công suất vận hành tối đa 1.500 tấn nguyên liệu/ngày.

Trước hành vi này, cơ quan chức năng đã tiến hành lập biên bản xử lý hành vi vi phạm về việc tự ý đưa nhà máy hoạt động trở lại và xả nước thải trực tiếp chưa qua xử lý ra môi trường theo đúng quy định…

Hồ chứa nước thải của Công ty Đại Việt được xây dựng sơ sài, sai với thiết kế ban đầu được phê duyệt.

Cơ quan chức năng còn thờ ơ

Để xảy ra tình trạng trên, ngoài việc không nghiêm túc chấp hành quy định của Công ty Đại Việt thì việc cơ quan chức năng có trách nhiệm còn có thái độ thờ ơ, thiếu quyết liệt trong công tác giám sát, kiểm tra và xử lý khiến cho Công ty Đại Việt được đà lấn tới.

Trong quyết định tạm đình chỉ của UBND tỉnh Đắk Nông đã nêu rõ: “Giao cho Công an tỉnh, Sở TN&MT, Ban quản lý các khu công nghiệp, UBND huyện Cư Jút, Công ty Phát triển hạ tầng Khu công nghiệp Tâm Thắng và các đơn vị liên quan phải tổ chức niêm phong xưởng, máy móc, trang thiết bị của Công ty Đại Việt…”.

Tuy nhiên, từ khi có quyết định đến nay, công ty này chưa hề bị niêm phong nhà xưởng, máy móc. Bên cạnh đó, kết quả khảo sát còn cho thấy, mặc dù báo cáo tác động môi trường của công ty đã được UBND tỉnh phê duyệt nhưng trong quá trình xây dựng, xử lý hệ thống nước thải, công ty đã tự ý thay đổi từ hệ thống xử lý hồ sinh học và thu hồi khí bioga như hồ sơ được duyệt ban đầu sang hệ thống xử lý kỵ khí, yếm khí, tái sử dụng 100% nước thải.

Ngoài ra, quá trình Công ty Đại Việt khắc phục hậu quả ô nhiễm môi trường, cơ quan chức năng chưa tham mưu cho tỉnh thực hiện đầy đủ các quy trình theo Luật Bảo vệ môi trường.

Đơn cử như cơ quan chức năng chưa có điều tra, xác định khu vực ô nhiễm, phạm vi, mức độ, trách nhiệm của các bên liên quan và cơ sở thiệt hại. Mặt khác, quy trình xử lý của công ty cũng chưa theo một quy chuẩn nào mà mới chỉ thực hiện theo kiểu thủ công, đối phó, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường từ những chất thải bị vùi lấp chưa được bóc tách, thu gom.

Khi Đoàn kiểm tra đến làm việc, công ty đã có những thái độ “bất hợp tác”.

Cần xử lý nghiêm

Tiếp xúc với một số hộ dân sống gần khu công nghiệp cho rằng, các cơ quan chức năng cần có phương án xử lý rõ ràng, quyết liệt hơn đối với Công ty Đại Việt. Trong khi việc xả thải của Công ty Đại Việt không chỉ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của hàng ngàn hộ dân mà còn gây ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, sức khỏe của hàng trăm công nhân đang lao động sản xuất trong khu công nghiệp.

Theo phản ánh của một số đơn vị đang hoạt động tại khu công nghiệp cho biết, Công ty Đại Việt không chỉ trực tiếp xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường, mà trong quá trình hoạt động, công ty đã sử dụng các chất đốt bằng củi, vỏ hạt điều đã làm tro bụi theo nước mưa chảy ra môi trường, đổ xuống sông Sêrêpốk, làm ảnh hưởng đến nguồn nước sản xuất chung của khu công nghiệp.

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề trên, ông Hoàng Duy Chuyển - Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đắk Nông lại cho rằng: “Công ty Đại Việt đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng là đã quá rõ ràng. Tuy nhiên, việc đình chỉ vĩnh viễn hay di dời nhà máy lại là vấn đề liên quan đến hệ thống các quy định cũng như an sinh xã hội trong lĩnh vực lao động, việc làm và nguồn nguyên liệu…”.

Thiết nghĩ, vấn đề an sinh xã hội rất đáng quan tâm, tuy nhiên, nếu cần thiết, chúng ta cũng có thể sẵn sàng chấp nhận bỏ đi một số lợi ích nhỏ để có được lợi ích lâu dài, to lớn hơn, đó là môi trường trong lành, sức khỏe, tính mạng của chính người dân. Đừng để Công ty Đại Việt trở thành một tiền lệ xấu trong hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của các các doanh nghiệp trong việc chấp hành Luật Bảo vệ môi trường