Cảng Cái Lân - Quảng Ninh mất khách vì... hậu quả bão
Bắt đầu đi vào khai thác theo quy mô, mô hình mới từ tháng 4/2004, Cảng Cái Lân dù còn non trẻ nhưng đã được tiếng là hiện đại, năng động và là đối thủ đáng gờm nhất đối với các cảng lân cận khu vực miền Bắc. Nhưng sự cố lốc xoáy đã bất ngờ ập đến hồi năm ngoái để lại hậu quả rất nặng nề, 2 giàn cẩu thuộc loại hiện đại nhất Việt Nam đã bị hất văng xuống biển.
Sự cố này đã khiến cho sản lượng hàng hóa khai thác qua cảng bị sụt giảm nghiêm trọng, chủ hàng luôn than phiền vì tốc độ bốc xếp quá chậm chạp do thiếu thiết bị. Nếu tình hình này không được sớm khắc phục thì các khách hàng dù có thông cảm với sự cố bất khả kháng của Cảng Cái Lân cũng sẽ phải tìm con đường khác.
Niềm kiêu hãnh nay còn đâu?
Cảng Cái Lân được khởi công xây dựng từ tháng 10/1999, bằng nguồn vốn ODA của Chính phủ Nhật Bản và được Cảng Quảng Ninh tiếp nhận quản lý khai thác từ 20/4/2004 theo mô hình thí điểm Nhà nước cho thuê cơ sở hạ tầng khai thác giai đoạn đầu với thời gian 20 năm.
Giai đoạn l của dự án xây dựng mở rộng Cảng Cái Lân gồm 3 bến số 5,6 và 7 với tổng chiều dài cầu tàu 680m, độ sâu trước bến 12m đáp ứng cho tàu có trọng tải đến 40.000 DWT vào làm hàng. Trong đó, bến số 7 được đầu tư xây dựng thành cảng chuyên dùng cho việc xếp dỡ container.
Trụ cột chính và cũng là niềm hãnh diện của cảng Cái Lân là 2 cẩu giàn và 4 cẩu khung ôm bánh lốp, cẩu chân đế vào hàng tiên tiến nhất trên thế giới.
Với những ưu thế luồng, bến, và nhất là thiết bị, chỉ sau một thời gian ngắn đi vào hoạt động, Cảng Cái Lân đã nhanh chóng thu hút, gắn bó đối với nhiều khách hàng trong, ngoài nước. Đặc biệt, đã có trên 10 hãng tàu danh tiếng trên thế giới, các tập đoàn, Tổng công ty lớn trong nước thường xuyên ký hợp đồng ổn định làm hàng tại Cảng Cái Lân như Germadept, Marina, NYK, Eracase, Vosco...
Bên cạnh đó là sự nỗ lực lao động sáng tạo của CBNV cảng đã khiến cho uy tín của Cảng Cái Lân ngày càng nâng cao. Quá trình vừa đầu tư, vừa khai thác nhưng sản lượng bốc xếp hàng hóa tại đây có mức tăng trưởng rất đáng nể trên dưới 1 triệu tấn/năm.
Cứ theo chiều hướng này, nếu không có chuyện gì xảy ra, sản lượng hàng hóa qua cảng vào thời điểm năm 2007 ước đạt trên 4 triệu tấn. Và chẳng bao lâu nữa sẽ trở thành cảng có sản lượng bốc xếp hàng hóa lớn nhất khu vực.
Khắc phục hậu quả còn chậm
Nhưng cơn lốc xoáy cường độ mạnh vào tháng 11/2006 bất ngờ đổ bộ vào cảng. Chỉ có 20 phút hoành hành nhưng cơn lốc tai ác này đã làm 2 cẩu giàn hiện đại nhất Việt
Ngoài ra 2 cẩu chân đế 16 tấn tại bến số 1 bị ném văng xuống biển. Và như vậy, kể từ sau thời điểm đó, tại 3 bến 5, 6 và 7 chỉ còn duy nhất một cẩu bờ di động 60 tấn để phục vụ làm hàng. Vì chỉ có một giàn cẩu chạy qua, chạy lại giữa các bến, trong khi nhu cầu làm hàng vẫn không thay đổi đã là nguyên nhân khiến tốc độ làm hàng thường xuyên chậm trễ.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, sự thiệt hại do lốc xoáy nói trên đã làm tốc độ phát triển của Cảng Cái Lân phải kéo lùi ít nhất là 2 năm. Nếu như năm 2006 hàng hoá thông qua Cảng Cái Lân đạt 2,3 triệu tấn, thì trong năm nay chỉ có thể xây dựng kế hoạch trên dưới 1 triệu tấn. Tuy nhiên, nhìn vào thực tế năng lực làm hàng từ đầu năm đến nay, chỉ tiêu dù có giảm từ 60 - 70% so với năm ngoái cũng sẽ khó bề thực hiện được.
Điều đáng lo nhất là liệu khách hàng có đủ kiên nhẫn chờ đợi cảng khắc phục sự cố hay không. Cho dù không hỏi cũng có thể biết chắc câu trả lời là không. Trong thời đại chạy đua với thời gian, hàng hoá thương mại sẽ tự tìm đường đi khác chứ không thể để hàng hoá bị ách tắc do cảng thiếu năng lực thiết bị bốc xếp.
Theo nguồn tin riêng từ Cảng Quảng Ninh, trong tháng 3/2007 này sẽ tập trung đưa một cẩu bờ di động sức nâng 100 tấn của hãng Liebherr vào phục vụ bốc xếp hàng hoá tại Cảng Cái Lân. Tiếp đó, đến cuối năm có thể lắp đặt và đưa 2 cẩu chân đế sức nâng 40 tấn, tầm với 32m đưa vào hoạt động.
Tuy nhiên, trong xu hướng hiện nay, hàng hóa xuất nhập khẩu qua cảng thường ở dạng container, việc giải phóng tàu nhanh hay chậm là do tuyến cẩu tiền phương loại giàn cẩu QC quyết định. Trong khi đó, dù có cố gắng hết mức thì đến năm 2008, Cảng Cái Lân mới khôi phục trở lại được giàn cẩu QC.
Như vậy, biết bao cơ hội tốt để níu chân khách hàng sẽ tuột khỏi tay của Cảng Cái Lân. Tuy nhiên, chỉ có thể lấy lại những gì đã mất bằng cách đẩy mạnh tiến độ đầu tư khắc phục hậu quả. Đành rằng đây là điều mà khổ chủ đã và đang làm và... chậm.
Nhưng như đã nói, nếu chỉ một mình Cảng Quảng Ninh lo toan việc khắc phục, chắc chắn sẽ khó cải thiện được tiến độ. Cho dù ranh giới giữa chủ đầu tư, chủ sử dụng quản lý cảng đã được phân định ranh giới rõ ràng. Những thành quả hay thất bại từ đây bao giờ cũng ảnh hưởng chung đến toàn cục của cả tỉnh trên lĩnh vực phát triển kinh tế. Đề nghị tỉnh Quảng Ninh nên dành mối quan tâm đặc biệt hơn nữa về việc tập trung khắc phục hậu quả tại cảng Cái Lân