Cây xăng di động: Nên có chế tài xử lý thống nhất
Nhiều điểm bán lẻ xăng dầu bằng thiết bị tự chế được gọi nôm na là cây xăng di động thiếu chuẩn xác về đơn vị đo lường dung tích, nhập nhèm về nguồn gốc nhiên liệu, giá thành...
Cuối tháng 6, đầu tháng 7/2005 vừa qua, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Thương mại vừa tăng cường kiểm soát các hoạt động kinh doanh xăng dầu, Thanh tra Sở KHCN và Chi cục QLTT Hải Phòng đã tiến hành đợt kiểm tra trọng điểm tại các huyện ngoại thành. Kết quả kiểm tra cho thấy, hàng trăm điểm bán lẻ xăng dầu đang mặc nhiên tồn tại mà không cần cơ quan, đơn vị nào cấp giấy phép. Trong đó huyện Thủy Nguyên 60 điểm, An Dương 42 điểm và An Lão 14 điểm.
Dấu hiệu vi phạm đầu tiên dễ thấy nhất là tất cả các điểm bán lẻ này đã được "nâng cấp" từ chai lọ sang cây xăng tự chế. Với kết cấu rất đơn giản: thùng phuy, bơm tay, bình chứa có vạch đo dung tích từ 1-5 lít. Điểm đáng nói là tất cả các cây xăng tự chế phát hiện được đều gắn mác chữ "P" - lôgô độc quyền của Tổng Công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex); "BP" - lôgô của đơn vị liên doanh nước ngoài.
Phần chỉ thị không in cố định mà là "đề can" in ấn rất đơn giản, lột ra, dán vào theo ý muốn của người bán hàng. Dung tích đo lường sai số rất lớn: vạch chỉ 5 lít nhưng thực tế kiểm tra chỉ là 4,25 lít. Mặt khác, loại xăng được bán tại các cây xăng tự chế này phức tạp đến mức cơ quan chức năng không thể xác định được nguồn gốc, chủng loại.
Truy tìm nguồn gốc của những cây xăng tự chế này, cơ quan chức năng đã phát hiện đối tượng Nguyễn Thị Hạnh tại 464 Tôn Đức Thắng - Lê Chân - Hải Phòng là một trong những đầu mối lớn cung cấp. Tại thời điểm kiểm tra có 8 cây xăng đang bày bán, Đoàn kiểm tra đã lột bỏ đề can in vạch đo dung tích, lôgô của Petrolimex và phạt hành chính 1,5 triệu đồng...
Phải thống nhất chế tài xử lý
Khi các đơn vị có chức năng kinh doanh hợp pháp chưa thể vươn tới các địa bàn khó khăn này thì người dân tự nghĩ ra cách giải quyết các nhu cầu đó. Chính vì vậy, người tiêu dùng mặc dù không tin tưởng độ chính xác, chất lượng hàng tại các điểm bán lẻ này vẫn phải nhắm mắt mà mua.
Biện pháp mà cơ quan QLTT, Thanh tra KHCN có thể áp dụng được đối với các điểm bán lẻ là loại bỏ đề can in vạch chỉ thị dung tích; yêu cầu các chủ hộ kéo cây xăng vào trong nhà và buộc chủ hộ ký cam kết không tái phạm. Với chừng ấy biện pháp, không cần nói thì cũng thấy ngay tính hiệu quả sau khi đoàn kiểm tra rút lui. Chính vì vậy, hiện tượng kinh doanh trái phép cả về thiết bị lẫn xăng dầu bán lẻ vẫn mặc nhiên tồn tại và bùng phát.
Để có chế tài thống nhất trong việc quản lý, xử lý, địa phương được coi là "điểm nóng" đã có văn bản đề nghị UBND TP, các ngành chức năng và các doanh nghiệp Nhà nước kinh doanh xăng dầu cần thống nhất quy hoạch mặt bằng để bố trí các điểm kinh doanh đúng phép, đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng cho địa phương vùng sâu, vùng xa.
Bên cạnh đó, đề nghị các cơ quan có chức năng như QLTT, Thanh tra Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, Cảnh sát PCCC cần phối hợp tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm đối tượng, phương tiện vi phạm với tinh thần ngăn chặn triệt để các hình thức kinh doanh vi phạm pháp luật, nguy cơ tiềm ẩn về cháy nổ, nhưng phải tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ có nhu cầu kinh doanh chính đáng, chấp hành các tiêu chí bắt buộc trong kinh doanh xăng dầu