“Cháy nhà ra mặt chuột”

Về nơi ở mới, người dân đối mặt với một vấn đề đáng ngại nhất là nước sạch. Mặc dù dự án đầu tư giếng khoan cùng máy bơm đã “ngốn” cả chục tỷ đồng, nhưng đằng sau đó lại là một sự thật phũ phàng khác…

Để thực hiện dự án hồ Ngàn Trươi - Cẩm Trang, toàn bộ diện tích hai xã Hương Quang, Hương Điền (huyện Vũ Quang) đã phải nhường “đất” cho khu vực lòng hồ; 100% dân cư thuộc diện phải di dời, bị thu hồi toàn bộ đất ở, đất nông nghiệp và tài sản trên đất. Ngoài ra, 60 hộ dân thuộc thị trấn Vũ Quang cũng nằm trong diện di dời để nhường đất xây dựng đập ngăn của hồ. Cái khó khăn nhất ở các khu TĐC này chính là thiếu nước ngọt trầm trọng.

Anh Lê Thanh Tuấn, một người dân ở Hói Trung chia sẻ: “Khi lên nơi ở mới, gia đình chúng tôi cũng như các hộ dân khác được khoan giếng và cho lắp máy bơm. Tuy nhiên do ở độ cao nên giếng của chúng tôi rất ít nước. Máy bơm phải cắm điện cả ngày cũng chưa đủ sinh hoạt, vì thế tiền điện chúng tôi phải trả mỗi tháng từ 250 ngàn đến 300 ngàn đồng. Đối với gia đình chúng tôi, việc trả tiền điện để sử dụng nước sinh hoạt là một gánh nặng”. Trong khi gia đình anh Tuấn cùng hàng trăm người dân không biết kêu ai thì đùng một cái, gần đây, Ban quản lý dự án đã đồng loạt đến các gia đình, xin thay toàn bộ số máy bơm đã được lắp đặt trước đó. Đến lúc này người dân mới ngã ngửa ra khi biết một sự thật, thì ra hơn một năm qua họ vẫn đang phải dùng máy bơm “đểu”, kém chất lượng mà không hề biết…

Lực lượng Công an đang kiểm tra số máy bơm kém chất lượng.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, công trình xây dựng hệ thống cấp nước tại Khu TĐC Khe Ná - Khe Gỗ và Hói Trung thuộc dự án: Hợp đồng bồi thường hỗ trợ tái định cư công trình thủy lợi Ngàn Trươi - Cẩm Trang, do Ban chuyên trách bồi thường hỗ trợ tái định cư công trình thủy lợi Ngàn Trươi - Cẩm Trang, huyện Vũ Quang làm chủ đầu tư. Ngày 2/5/2013, Ban chuyên trách đã ký Hợp đồng thi công xây dựng công trình số 61/2013 với Liên danh Công ty cổ phần xây dựng và thương mại Hoàng Lâm (Công ty Hoàng Lâm) và Công ty cổ phần Tài nguyên môi trường T&T (Công ty T&T) về việc  thi công xây lắp hệ thống cấp nước khu tái định cư Khe Ná – Khe Gỗ và Hói Trung, giá trị hợp đồng là 10,03 tỷ đồng (làm tròn). Trong đó Công ty Hoàng Lâm thi công các giếng khoan tại khu tái định cư Hói Trung với giá trị là 6,3 tỷ đồng; Công ty T&T thi công  các giếng khoan thuộc khu tái định cư Khe Ná - Khe Gỗ với giá trị là 3,7 tỷ đồng. Các nhà thầu này sẽ lắp đặt máy bơm nước nhập khẩu Hàn Quốc, mỗi máy trị giá khoảng 3,8 triệu đồng.

Khoảng tháng 8/2013, với lý do trên thị trường không có máy bơm nước như hồ sơ thiết kế nên nhà thầu đã xin thay máy bơm nước mang nhãn hiệu PENTAX CAM 100, xuất xứ Italia có tổng trị giá 3,2 tỷ và được chủ đầu tư đồng ý. Tuy nhiên, trái với những gì cam kết, là lắp đặt các máy bơm có xuất xứ từ Italia thì Công ty T&T đã ký hợp đồng mua bán với Công ty TNHH Sản xuất và thương mại dịch vụ Thiên Phúc ở phường Đức Giang, quận Long Biên, TP Hà Nội cung cấp máy 130 bơm nước, giá trị mỗi máy 3,2 triệu đồng, nhưng ngoài thị trường, giá mỗi máy có giá trị 1.150.000đ!?. Thông qua Công ty T&T, Công ty Hoàng Lâm cũng đã mua 150 máy bơm nước của Công ty Thiên Phúc.

Mặc dù lắp đặt không đúng yêu cầu, chủng loại, chất lượng, máy bơm không có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhưng chủ đầu tư đã nghiệm thu thanh toán cho Công ty Hoàng Lâm với tổng số tiền 4,74 tỷ đồng và 2,81 tỷ đồng cho Công ty T&T. Ngay sau khi bị cơ quan Công an phát hiện hành vi sai phạm, 2 công ty này đã vội vàng “sắm” một loạt máy bơm mới (của Italia như dự trù được duyệt ban đầu) để lắp đặt lại cho hàng trăm hộ dân TĐC.

Đem câu chuyện về chiếc máy bơm ở khu TĐC Khe Ná – Khe Gỗ và Hói Trung tới Phó Chủ tịch huyện Vũ Quang kiêm trưởng ban chuyên trách hỗ trợ tái định cư công trình thủy lợi Ngàn Trươi, Cẩm Trang, ông Nguyễn Đình Đức cho biết: “Thời điểm đó, mục tiêu có nước cho dân là cấp bách, nên chúng tôi không cần biết và không cần quan tâm đó là máy bơm gì, máy bơm từ đâu, miễn sao có nước cho dân!?”. Đành rằng, lý giải việc cần có nước là cấp bách, nhưng không thể mang cái cấp bách để đổi lấy sự tắc trách, gây thất thoát, lãng phí cho nhà nước...

Ông Trần Ngọc Hùng, Phạm Thanh Bình – Phó Ban chuyên trách hỗ trợ tái định cư công trình thuỷ lợi Ngàn Trươi, Cẩm Trang cũng thừa nhận, trong quá trình nhà thầu thi công hệ thống cấp nước và lắp đặt máy bơm nước cho các hộ dân, bản thân ông Bình và Hùng không kiểm tra các hồ sơ đầu vào của máy bơm nước sản xuất ở đâu và cũng không chỉ đạo cán bộ kỹ thuật thực hiện công tác kiểm tra các thiết bị đưa vào thi công.

“Cháy nhà ra mặt chuột”, hiện tại các kỹ thuật viên của Ban chuyên trách là Phan Anh Tuấn và Nguyễn Đức Bình, kể cả 2 ông Trương Văn Điều, Giám đốc Công ty Hoàng Lâm và ông Phạm Đức Long, Giám đốc Công ty T&T cũng thừa nhận đã mua máy bơm của Công ty Thiên Phúc để lắp đặt cho các hộ dân ở khu tái định cư Khe Ná – Khe Gỗ và Hói Trung.