Công ty mượn "sổ đỏ" của công nhân để thế chấp ngân hàng
Công ty cổ phần XNK nông sản 722 (Agrexco) tiền thân là Công ty 722 (thuộc Tổng Công ty Cà phê Việt Nam) đóng trên địa bàn huyện Ea Kar (Đắk Lắk). Năm 2005, Công ty 722 được cổ phần hóa với tổng giá trị tài sản hơn 6 tỷ đồng.
Ông Lê Mai Quỳnh giữ chức Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty. Cuối năm 2006, Agrexco lâm vào tình cảnh nợ nần và không được các ngân hàng tiếp tục cho vay, ông Lê Mai Quỳnh đã nghĩ ra "độc chiêu" mượn "sổ đỏ" của cán bộ công nhân viên trong công ty để cầm cố.
Theo "tinh thần" cuộc họp ngày 30/10/2006 của Agrexco, đã có 9 hộ nhân viên công ty cho mượn “sổ đỏ” với thời hạn 6 tháng. Ngay sau đó, ông Quỳnh đem 9 “sổ đỏ” mượn được đến Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Chi nhánh Đông Đắk Lắk cầm cố và vay được hơn 2 tỷ đồng. Để hợp thức hóa số tiền vay, ông Quỳnh chỉ đạo cho lập các hợp đồng kinh tế, kèm theo biên bản giao nhận "sổ đỏ".
Nhưng hết thời hạn 6 tháng cho mượn "sổ đỏ" như theo cam kết, ông Tổng Giám đốc không thực hiện lời hứa trả lại "sổ đỏ" cho các khổ chủ. Và cho đến nay, những cuốn "sổ đỏ" của các nhân viên vẫn nằm tại ngân hàng.
Đầu tháng 5/2009, khi số nợ từ thế chấp "sổ đỏ" của Agrexco đã quá hạn tới hơn 2 năm, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Chi nhánh Đông Đắk Lắk đã khởi kiện các hộ cho mượn "sổ đỏ" ra TAND huyện Ea Kar. Theo phán quyết của tòa án, nếu đến hết tháng 5/2009, các hộ không trả đủ cả gốc lẫn lãi (quá hạn) thì phía ngân hàng có quyền yêu cầu kê biên phát mại tài sản thế chấp.
Bà Nguyễn Thị Hiền, Giám đốc Ngân hàng ĐT&PT Chi nhánh Đông Đắk Lắk khẳng định: "Giao dịch giữa chúng tôi với các hộ này không liên quan đến Agrexco. Ngân hàng cho họ mượn tiền để họ chăn nuôi (bò) và chính các hộ đến tại ngân hàng để lĩnh tiền, còn sau khi rời ngân hàng họ cho ai mượn là quyền của họ".
Trả lời câu hỏi: Phía ngân hàng có thực hiện giám sát phương án sản xuất của các hộ không? Bà Hiền cho biết: Chúng tôi có giám sát, nhưng khi phát hiện vốn bị sử dụng sai mục đích thì đã trở thành nợ quá hạn.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi trong sự việc này có nhiều dấu hiệu cho thấy đã có sự thỏa thuận ngầm giữa ngân hàng và Agrexco, chính ngân hàng đã "bật đèn xanh" để Agrexco thực hiện việc vay vốn nói trên.
Các "khổ chủ": Đinh Thanh Sơn, Lê Viết Thảo, Hoàng Hữu Cầu, Phạm Hữu Sáng, Trương Đình Long đại diện 9 hộ cho mượn "sổ đỏ" đều khẳng định: Mọi thủ tục vay vốn đều do lãnh đạo công ty và ngân hàng tự thỏa thuận với nhau trước, chúng tôi hoàn toàn không được biết. Theo tìm hiểu của chúng tôi, toàn bộ số tiền vay này là do ông Đặng Xuân Lới, kế toán phụ trách mảng ngân hàng của Agrexco đến nhận tại ngân hàng sau đó mang về nhập quỹ của công ty. Bản thân ông Lới cũng là nạn nhân của ông Tổng Giám đốc khi cả tin cho công ty mượn "sổ đỏ" để thế chấp vay 200 triệu đồng.
Một điều không bình thường khác: Tất cả hợp đồng đều ghi vay vốn để "chăn nuôi bò", nhưng không hiểu sao phía ngân hàng lại dễ dãi cho hộ vay một khoản tiền lớn từ 100 đến 700 triệu đồng trong khi giá trị tài sản thế chấp thực tế không thể vay số tiền đó. Thêm vào đó, Agrexco đã từng thực hiện trả lãi suất cho khoản vay này từ ngày 17/10/2006 đến ngày 30/11/2007.
Trước nguy cơ mất nhà vì món nợ "trời ơi", cuối tháng 5/2009, 3 hộ: Phạm Hữu Sáng, Lê Viết Thảo và Trần Đình Long đã khởi kiện Agrexco ra TAND huyện Ea Kar. Theo phán quyết của tòa án, Agrexco phải thực hiện trả cả gốc và lãi khoản tiền vay của các hộ như đã ghi trong "Hợp đồng kinh tế".
Thực chất, đây là khoản nợ vay của Agrexco với Ngân hàng ĐT&PT Chi nhánh Đông Đắk Lắk thông qua việc mượn "sổ đỏ" của các hộ nhân viên để cầm cố. Tuy nhiên, các hộ cho mượn "sổ đỏ" đang lâm vào tình cảnh "chưa được vạ thì má đã sưng", vì với tình hình tài chính của Agrexco hiện nay thì không biết đến khi nào công ty mới có thể trả được nợ cho họ, trong khi nhà cửa của họ đang có nguy cơ bị ngân hàng kê biên bất kỳ lúc nào.
Theo các phản ánh và nguyện vọng của đa số cán bộ công nhân công ty, để đảm bảo quyền lợi cho công nhân các cơ quan chức năng hữu quan cần sớm vào cuộc thực hiện thanh tra, kiểm toán để làm rõ tình trạng bê bối tài chính, dẫn tới thua lỗ nặng và các hoạt động khuất tất khác của lãnh đạo Agrexco