Dân cháy mùa màng, công nhân nghỉ việc vì ống khói thải bị vỡ
Sự cố xảy ra vào trung tuần tháng 5 vừa qua, một lần nữa báo động về nguy cơ ô nhiễm môi trường, mất an toàn trong hoạt động khai thác khoảng sản trên địa bàn tỉnh Sơn La. Bà Đinh Thị Bính, bản Chát (xã Gia Phù) kể lại: “Khói thải từ nhà máy luyện đồng bay ra thì như sương mù, mùi hăng hắc rất khó thở... Ngày đầu tiên chưa sao, nhưng đến ngày thứ hai thì thấy cây cối héo hon dần như bị thuốc phun cỏ cháy; cây sắn, cây ngô chết hết. Lên nương cũng không làm được việc gì, chúng tôi phải quay về vì không thở được”…
 |
| Dây chuyền hiện đại của Nhà máy luyện đồng trị giá cả trăm tỷ đồng nằm đắp chiếu mấy tháng nay. |
Nguyên nhân chính của sự cố là do đường ống khói thải làm bằng sắt mỏng dẫn đến hệ thống xử lý không chịu nổi áp lực lớn nên bị vỡ. Lượng khói, khí thải chưa qua đường lọc đó đã bay ra không khí, gặp mưa, tạo thành một lượng a xít lớn làm cháy sém mấy chục hécta cây hoa màu, trị giá gần 600 triệu đồng của 174 hộ dân bản Chát.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Việt, Giám đốc Nhà máy luyện đồng Công ty Khoáng sản Tây Bắc giãi bày: “Chúng tôi cũng đã tính toán trước nhưng việc này xảy ra là ngoài ý muốn. Chúng tôi sẽ rút kinh nghiệm, cố gắng không để xảy ra tình trạng này nữa”... Ngay sau khi sự cố xảy ra, UBND tỉnh Sơn La đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành phối hợp với huyện Phù Yên tiến hành khảo sát, đánh giá mức độ ô nhiễm, thống kê thiệt hại về tài sản của người dân; đồng thời đình chỉ hoạt động của công ty, yêu cầu bồi thường thỏa đáng cho người dân. Quyết định đình chỉ hoạt động khiến hệ thống máy móc hiện đại của nhà máy trị giá cả trăm tỷ đồng đã nằm đắp chiếu mấy tháng nay, công nhân không có việc làm, nhà máy cũng điêu đứng. Ông Cầm Văn Tân, Phó Chủ tịch Thường trực UBND huyện Phù Yên cho biết: “Nhà máy cũng đã nhận trách nhiệm, cùng với huyện kiểm thiệt hại và đền bù cho người dân. Đến giờ phút này bà con đã nhận được đủ số tiền đền bù. Huyện cũng đề nghị tỉnh và các cơ quan chức năng kiểm tra, nếu nhà máy đảm bảo các quy định an toàn, đặc biệt là vấn đề về môi trường thì tiếp tục cho hoạt động theo quy định của pháp luật”.
Tuy nhiên, xung quanh việc đền bù cũng còn có nhiều vấn đề đáng nói. Bà Đinh Thị Bính cho biết thêm: “Gia đình tôi được công ty đền bù hơn 4 triệu. Nếu không xảy ra sự cố này thì năm nay nhà tôi cũng phải thu nhập trên chục triệu đồng từ vườn cây đó”. Còn ông Đinh Xuân Hải, nhà ở ngay sau Nhà máy luyện đồng nói: “Có cây cao hàng mét rồi nhưng tính ra giá thành đền bù chỉ có 1.500 đồng, riêng tiền giống cây cũng không đủ chứ nói gì đến cả công chăm sóc”…
Được biết, Công ty Khoáng sản Tây Bắc được UBND tỉnh Sơn La cấp phép khai thác quặng đồng trên diện tích 148ha vùng vạn Sài - suối Chát thuộc huyện Phù Yên từ năm 2007 với công suất quặng thô 1 triệu tấn/năm và sản xuất đồng tinh 10 nghìn tấn/năm. Nhà máy luyện đồng được xây dựng từ tháng 5/2013, đến tháng 5/2014 thì đưa vào vận hành thử nghiệm. Tuy nhiên, mới chạy thử nghiệm được 2 ngày thì xảy ra sự cố