Đi Hàn Quốc lao động nhưng không cần biết tiếng Hàn?
Có một thực tế đang diễn ra trong hoạt động xuất khẩu lao động (XKLĐ) là việc các đơn hàng của một số doanh nghiệp (DN) có thương hiệu trong lĩnh vực này khi về tới địa phương, đã bị một số đối tượng lợi dụng, quảng cáo thổi phồng về mức thu nhập; đưa ra những chiêu dụ người lao động bằng cách lo trọn gói để họ có thể “chắc suất” mà không cần có tay nghề.
Điều khiến chúng tôi bất ngờ là việc đưa ra những thông tin tuyển dụng lao động kiểu trên lại được diễn ra khá công khai. Mới đây, khi chúng tôi đóng vai lao động tìm hiểu về thị trường XKLĐ thuộc hàng “hot” nhất hiện nay là thị trường Hàn Quốc tại một cơ sở, bên ngoài treo biển Trung tâm Dạy nghề thanh niên khu vực sông Hồng trên đường Giải Phóng, TP Nam Định, đã được người phụ trách ở đây quảng cáo một cách say sưa về suất đi làm nấu ăn tại Hàn Quốc, không cần chứng chỉ tiếng Hàn.
Điều lạ là người này ngang nhiên tư vấn, có thể lo chứng chỉ tay nghề, sang đó người lao động chỉ cần biết gọt khoai tây, nhặt rau mà thu nhập lại cao, đến 1.000 USD/tháng. Bất ngờ hơn nữa, là ngay cả những thông báo tạo nguồn của DN cho chương trình visa E7, đưa lao động có kỹ năng, kinh nghiệm chuyên môn sang Hàn Quốc, cũng được đưa ra tư vấn, hứa giúp đỡ để đi nhanh. Điều đáng nói là trung tâm này khẳng định, họ tuyển lao động cho nhiều DN XKLĐ, theo đó có được các DN này ưu đãi cho “vài suất”.
Nhưng chỉ cần làm hồ sơ thôi, người lao động đã phải nộp luôn một khoản tiền 2.000 USD gọi là khoản để DN xử lý tất cả các loại giấy tờ đối nội, đối ngoại bên Hàn Quốc (?!)… Trước sức ép quá lớn của kỳ thi tiếng Hàn để đi Hàn Quốc theo chương trình EPS, lời quảng cáo kia quả thực quá hấp dẫn.
Ở những tỉnh có phong trào đi XKLĐ mạnh như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh… thì tình trạng này diễn ra càng tinh vi. Cách đây không lâu, câu chuyện về việc tung ra thông báo tuyển cả 1.000 lao động nông nghiệp sang làm việc tại Canada khi chưa được thẩm định của Công ty cổ phần Cung ứng và Xuất nhập khẩu hàng không (Alsimexco), được giới XKLĐ gọi là hoang đường khi mà thị trường thu nhập cao này đã rơi vào thế bế tắc từ nhiều năm do gặp khó khăn trong thủ tục xin cấp visa và tiêu chuẩn ngặt nghèo đối với lao động.
Thế nhưng, không chỉ dừng ở đó, chính Alsimexco lại bị một Công ty CP XNK và Đầu tư Hà Tĩnh phát lại thông báo trên, nâng mức phí từ 9.500 USD lên tới 17.500 USD. Và cho đến khi có nhiều lao động quan tâm, gọi điện hỏi Cục Quản lý lao động ngoài nước thì mới vỡ lẽ.
Trong chiến lược phát triển kinh tế, xã hội những năm tiếp theo đã được Quốc hội thông qua, XKLĐ vẫn được xem là một kênh giúp người dân nông thôn xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, với nhiều kẽ hở và phần nào còn lỏng lẻo trong quản lý mà hoạt động này đã vô tình làm giàu cho một số kẻ lợi dụng sự thiếu thông tin và hiểu biết về thị trường, thủ tục của người dân để trục lợi. Nhiều gia đình cũng vì những lời thủ thỉ, những lời quảng cáo sai sự thật kia mà mất trắng hàng nghìn đô, rơi vào cảnh nợ nần