Dỡ bỏ thêm một rào cản trong thủ tục nhập khẩu xe dưới 9 chỗ

• Thị trường ôtô sẽ ra sao sau khi bãi bỏ Thông tư 20?
• Bộ Công thương thừa nhận Thông tư 20 đang gây khó doanh nghiệp
• Bộ Công Thương không bỏ Thông tư 20, "đá bóng" sang Bộ Giao thông
• Nên “khai tử” Thông tư 20 để người tiêu dùng có thêm quyền lựa chọn
• VCCI kiến nghị Thủ tướng bỏ Thông tư 20

Nội dung cụ thể của Thông tư vô cùng ngắn gọn này chỉ bao gồm 2 điều: Bãi bỏ khoản 2 Điều 1 Thông tư số Thông tư số 20/2011 quy định bổ sung thủ tục nhập khẩu xe ô tô chở người loại từ 9 chỗ ngồi trở xuống và thời điểm có hiệu lực thi hành là từ ngày 9/3/2017. 

Như vậy, thương nhân nhập khẩu ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống khi làm thủ tục nhập khẩu, ngoài việc thực hiện các quy định hiện hành, sẽ không phải nộp bổ sung những giấy tờ sau: Giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng ô tô đủ điều kiện do Bộ Giao thông vận tải cấp: 1 bản sao có xác nhận và đóng dấu sao y bản chính của thương nhân. 

Thông cáo của Bộ Công Thương cho biết việc ra thông tư “nhằm giảm bớt quy định trong thủ tục nhập khẩu ô tô loại dưới 9 chỗ ngồi”. Tuy nhiên, đây chỉ là việc đặng chẳng đừng và việc đến giờ mới tháo gỡ quy định này có thể coi là chậm. Sở dĩ Thông tư này ngắn gọn như vậy, bởi nó chỉ có tác dụng giải quyết vướng mắc trước mắt. 

Có thể, tuổi thọ của Thông tư này cũng sẽ không dài, bởi kể từ 1/7 tới, quy định liên quan đến lắp ráp, nhập khẩu ô tô cũng như bảo hành, bảo dưỡng ô tô trong Luật sửa đổi Phụ lục 4 Luật Đầu tư về danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện sẽ chính thức có hiệu lực. Cùng với đó, Nghị định hướng dẫn thi hành nội dung này cũng sẽ có hiệu lực, sẽ bao trùm toàn bộ hoạt động lắp ráp, nhập khẩu ô tô.

Trước đó, vào đầu tháng 2 năm nay, Bộ Tài chính đã phải có văn bản gửi Bộ Giao thông vận tải đề nghị hướng dẫn xử lý trường hợp giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng xe ôtô hết hiệu lực. 

Theo Bộ Tài chính, do Thông tư 20 của Bộ Công thương chưa được bãi bỏ hoặc thay thế, nên cơ quan Hải quan vẫn căn cứ vào quy định tại thông tư này để thực hiện thủ tục hải quan đối với ôtô từ 9 chỗ trở xuống nhập khẩu, tức là yêu cầu phải có giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng. 

Trái khoáy ở chỗ, Bộ Giao thông vận tải đã ban hành quyết định số 2257 nêu rõ Thông tư 19 của Bộ quy định về bảo hành, bảo dưỡng xe ôtô của cơ sở sản xuất, thương nhân nhập khẩu xe ôtô đã hết hiệu lực từ ngày 1-7-2016 – đồng nghĩa với việc bộ này không cấp giấy chứng nhận bảo hành, bảo dưỡng cho ôtô nhập khẩu từ 9 chỗ trở xuống nữa. Đòi hỏi một thứ giấy tờ không ai cấp khiến nhiều DN nhập khẩu xe khổ sở vì thủ tục. 

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Giao thông vận tải có hướng dẫn để không gây khó khăn cho doanh nghiệp nhập khẩu ôtô. Thực chất, Bộ Giao thông vận tải luôn giữ quan điểm rất kiên quyết trong việc quản lý dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô ngay cả trong quá trình xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục 4 Luật Đầu tư. Bộ này bảo lưu ý kiến không đưa ngành nghề này vào danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, bởi có thể gây ảnh hưởng đến hàng nghìn doanh nghiệp hay các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng nhỏ lẻ đang hoạt động.

Bất chấp những khó khăn về thủ tục, lượng ô tô về Việt Nam vẫn tăng trong 2 tháng đầu năm và giá nhập cũng giảm đáng kể. Phân tích số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan cho thấy: Tổng số xe ô tô dưới 9 chỗ nhập về trong 2 tháng lên tới gần 10.000 chiếc; trong đó lượng nhập tháng 1 là 5.425 chiếc với giá trung bình 17,8 nghìn USD/chiếc. Sang tháng 2, số ô tô dưới 9 chỗ nhập về gần 4.200 chiếc, với giá trung bình 16.700 USD - tương đương 369 triệu/chiếc (chưa bao gồm thuế). 

Trong khi đó, 2 tháng đầu năm 2016, số xe ô tô dưới 9 chỗ nhập về chỉ là gần 4.000 chiếc với giá nhập xe trung bình là gần 20.000 USD/chiếc (khoảng 435 triệu đồng/chiếc). Như vậy, số lượng xe ô tô con nhập về trong 2 tháng đầu năm nay đã tăng gấp 2,5 lần cùng kỳ năm ngoái với mức giá thấp hơn 66 triệu đồng/chiếc. Lượng ô tô nhập về tăng mạnh một phần do thuế nhập khẩu ô tô từ Indonesia, Thái Lan về Việt Nam giảm từ 40% xuống còn 30%. Đà tăng xe nhập khẩu sẽ  không thể cưỡng lại khi đến 2018, mức thuế 30% từ khu vực ASEAN sẽ về 0%. 

Trước tình thế này, Bộ Công Thương đã phải lên tiếng về sự “gia tăng đột biến” của nhập khẩu ô tô… Bộ này cho biết, đối với mặt hàng ô tô, nguyên nhân chủ yếu là gia tăng nhập khẩu từ ASEAN (do giảm thuế) và Ấn Độ. 

Ngoài ra, theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt mới, các dòng xe có dung tích dưới 1.5 lít từ đầu năm 2017, thuế xuống còn 35%; Dòng xe có dung tích từ 1,5 đến 2 lít (tập trung chủ yếu ở phân khúc xe hơi) giảm về 40%, nên đã tạo lợi thế đáng kể cho xe từ Ấn Độ. Một lý do nữa là chiêu giảm giá “tới đáy” của các hãng xe Ấn Độ được cho là chiến lược cạnh tranh với các dòng xe của Thái Lan, Indonesia để vào thị trường ASEAN.