Dự thảo về giá bán lẻ điện: Không thể tạo đặc lợi, lợi ích nhóm

07:23 12/03/2013
Dự thảo do Bộ Công thương soạn thảo quy định về cơ chế quản lý và điều chỉnh giá bán lẻ điện đang gây lo lắng trong công luận, bởi nếu dự thảo này được thông qua, người dân đứng trước sức ép tăng giá điện rất lớn. Ngược lại, có vẻ như quy định chỉ nhằm bảo vệ cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thao túng giá điện.

EVN được quyền tăng giá bán tới 20%/năm

Theo dự thảo, trường hợp các thông số đầu vào biến động làm giá bán điện tại thời điểm tính toán thấp hơn giá bán điện bình quân hiện hành từ 5% trở lên, Tập đoàn Điện lực Việt Nam được quyết định giảm giá bán điện tương ứng. EVN báo cáo Bộ Công thương, Bộ Tài chính để giám sát. Trường hợp các thông số đầu vào tăng từ 2% đến 5% và trong khung giá quy định thì EVN được phép điều chỉnh tăng giá bán điện ở mức tương ứng sau được Bộ Công thương chấp thuận. Khi thông số đầu vào biến động trên 5% hoặc mức giá bán lẻ điện bình quân tính toán sau điều chỉnh ngoài phạm vi khung giá quy định thì Tập đoàn Điện lực Việt Nam báo cáo Bộ Công thương và gửi Bộ Tài chính để thẩm định.

Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được tờ trình của EVN, Bộ Tài chính có trách nhiệm thẩm định và gửi ý kiến đến Bộ Công Thương. Bộ Công thương trình Thủ tướng xem xét, phê duyệt sau 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được ý kiến thẩm định của Bộ Tài chính. Sau 15 ngày làm việc kể từ ngày Bộ Công thương trình Thủ tướng mà chưa có ý kiến trả lời, cho phép EVN được điều chỉnh giá bán điện ở mức 5%. Việc tăng giá bán điện giữa hai lần liên tiếp tối thiểu 3 tháng.

Với quy định như trên, có vẻ như Bộ Công thương đang thả giá điện về tay EVN. Nếu mỗi lần tăng giá cách nhau 3 tháng thì một năm, EVN được tự tăng giá bán điện đến 20% và mỗi lần tăng giá từ 5% trở xuống, EVN chỉ cần “thông báo” cho bộ chủ quản là Bộ Công thương biết, chứ không phải xin ý kiến chỉ đạo.

Không thể buông giá điện cho EVN. Ảnh: Khánh An.

Nhà quản lý nắm đằng lưỡi, EVN đầu chuôi!

Điểm đáng chú ý nhất ở dự thảo này là quy định: “Trường hợp các thông số đầu vào tăng từ 2% đến 5% và trong khung giá quy định thì EVN được phép điều chỉnh tăng giá bán điện ở mức tương ứng”.

Theo Thông tư 31, ngày 19/8/2011 của Bộ Công thương quy định điều chỉnh giá bán điện theo thông số đầu vào cơ bản thì nguyên tắc xác định các thông số đầu vào cơ bản gồm: tỷ giá đô la Mỹ, giá nhiên liệu. Tỷ giá tính toán là tỷ giá đô la Mỹ được tính bình quân theo ngày, từ ngày điều chỉnh giá bán điện lần liền trước đến ngày 15 của tháng tính toán (hoặc của ngày làm việc liền trước nếu ngày 15 trùng với ngày nghỉ cuối tuần hoặc ngày lễ), được lấy bằng tỷ giá đô la Mỹ bán ra giờ đóng cửa của Hội sở chính - Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam. Giá nhiên liệu tính toán là giá nhiên liệu bình quân theo ngày, từ ngày điều chỉnh giá bán điện lần liền trước đến ngày 15 của tháng tính toán...

Như vậy, chỉ cần tỷ giá đô la Mỹ hoặc giá dầu thô trên thế giới có biến động tăng, khiến thông số đầu vào tăng 2-5% thì EVN nghiễm nhiên được quyền tăng giá bán. Đây là con số rất nhạy cảm, bởi lẽ thị trường tài chính, thị trường dầu lửa trong nước và thế giới hiện biến động khó lường.

Trong mốc 3 tháng, việc tăng dao động từ 2-5% là xảy ra thường xuyên. Chẳng hạn như dầu lửa, trong một tháng có thể biến động đến 10%. Do đó, việc chỉ đưa ra tỷ lệ đến 2% thì EVN có quyền tăng giá bán điện là rất phi lý, bởi giá bán điện phải đảm bảo tính ổn định cho cả nền kinh tế, không thể “nhảy múa” theo giá đô la Mỹ và giá nhiên liệu. Đồng thời, lâu nay các doanh nghiệp chủ yếu tính toán theo hướng tăng mà hiếm khi tính giảm, thế nên dẫn tới việc khi giá đô la, giá dầu mỏ tăng thì ngay lập tức EVN sẽ thúc ép để tăng ngay, còn khi tỷ giá này giảm xuống tương ứng thì khó lòng họ giảm. Điệp khúc kêu lỗ lại ngụy biện mọi sự giảm giá.

Nếu trong một năm, EVN được quyền tăng tới 20% cho cả 4 đợt mà không phải báo cáo Bộ Công thương, Bộ Tài chính, thì mức tăng đó là rất lớn. Điều này dẫn tới chính EVN cũng lách luật, bởi trong trường hợp giá biến động hơn 5% thì EVN phải xin phép Bộ Công thương, Tài chính nên doanh nghiệp này sẽ dùng cách chia nhỏ để mỗi lần tăng chỉ dưới 5% mà không cần “thỉnh thị”. Đồng thời, quy định “sau 15 ngày làm việc kể từ ngày Bộ Công thương trình Thủ tướng mà chưa có ý kiến trả lời, cho phép EVN được điều chỉnh giá bán điện ở mức 5%” cũng làm bó tay chính cơ quan chủ quản. Tăng giá điện là việc hệ trọng, thế mà lại tự ràng buộc ở cái mốc 15 ngày, nếu chậm trễ thì EVN tăng luôn mà không cần phải chờ ý kiến của bất kỳ cấp nào! Quy định này không khác gì vẽ ra con dao, mà đằng chuôi lại giao cho doanh nghiệp vì lợi nhuận, còn nhà quản lý nắm phía ngược lại. Đây là trường hợp hạn hữu.

Luật Giá vừa được Quốc hội thông qua, quy định những mặt hàng thiết yếu Nhà nước vẫn phải quản lý giá. Bộ Tài chính là cơ quan chịu trách nhiệm thẩm định giá những mặt hàng thiết yếu theo danh mục quy định, trong đó có điện, xăng dầu. Hiện, việc tăng giá xăng dầu dù dư luận rất bức xúc, nhưng nếu đối chiếu với giá điện thì vẫn “chào thua”. Bởi mỗi lần tăng giá điện 500 hay 1.000 đồng (tức khoảng 2-5%), Bộ Tài chính, Công thương phải họp cân nhắc kỹ, vậy mà tăng giá điện cũng ở mức đó thì EVN toàn quyền tự quyết.

Xăng dầu và điện đang độc quyền trên nền vốn, tài sản của nhân dân từ lịch sử để lại. Không có bất cứ lý do gì người dân đã gom góp xây dựng hai ngành này mấy thập kỷ, nay họ lại trục lợi dưới lớp áo “tuân theo thị trường”.

EVN chỉ lo vun vén cho mình

Nói về về kế hoạch tăng giá điện năm 2013 của EVN, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, EVN nói vai trò của mình chỉ là mua - bán điện, mua cao thì phải bán giá cao, chi phí tăng thì phải tăng giá điện là không hợp lý. EVN chỉ nghĩ đến lợi ích của bản thân mình. Trong khi đó, người dân phải chịu sự tăng giá gián tiếp nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác do giá điện tăng lên. Nếu năm 2013, giá điện cứ 3 tháng tăng một lần trong khi kinh tế còn rất khó khăn sẽ tạo ra áp lực rất lớn, là gánh nặng “không thể chống đỡ của cả nền kinh tế và người dân. Năm 2012, giá điện được điều chỉnh 2 lần vào ngày 1/7 và 22/12. Sau khi tăng 5% vào cuối năm ngoái, mức giá điện bình quân từ 1.369 đồng mỗi kWh đã lên 1.437 đồng.

Đ.Trường

Trong 2 ngày 9 và 10/4, tại Thủ đô Viêng Chăn, nước CHDCND Lào đã diễn ra Hội nghị Hợp tác An ninh Việt Nam - Lào lần thứ XVI. Tham dự Hội nghị, Đoàn đại biểu Bộ Công an nước CHXHCN Việt Nam do Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an dẫn đầu; Đoàn đại biểu Bộ Công an nước CHDCND Lào do Trung tướng Èn Ùn-a-nông-nút, Thứ trưởng, kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, Bộ Công an dẫn đầu.

Từ khi hoạt động đến tháng 4/2025, với mục đích thu lời bất chính, thu hút được nhiều khách hàng, Công ty TNHH Công nghệ Herbitech đã sản xuất 67 loại sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe là hàng giả. Cơ quan CSĐT Bộ Công an thông báo cho tổ chức, cá nhân đã mua, sử dụng các sản phẩm trên và những người khác liên quan biết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật.

Để giữ chân và thu hút người giỏi vào lực lượng Công an nhân dân (CAND), điều quan trọng nhất là phải có cách tiếp cận đồng bộ, thực chất và đủ sức cạnh tranh theo đúng tinh thần được xác định tại Kế hoạch số 15 của Đảng ủy Công an Trung ương. Đồng thời, cũng cần tiếp cận theo tư duy mới: Không chỉ tuyển được người giỏi mà quan trọng hơn là phải tạo được môi trường làm việc, cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn để người giỏi, người tài muốn vào, yên tâm ở lại và có cơ hội phát triển lâu dài.

Dự án cao tốc đường bộ Bắc – Nam phía Đông đã đưa vào khai thác, lưu thông, trong đó một số đoạn, tuyến đã tổ chức thu phí nhưng vẫn còn một số hạng mục chưa hoàn thiện; các trạm dừng nghỉ cũng ì ạch thi công và đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tai nạn trên cao tốc qua các tỉnh miền Trung gia tăng trong thời gian gần đây.

Sau thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, cuộc gặp trực tiếp giữa Mỹ và Iran tại Islamabad được kỳ vọng mở ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng, nhưng cũng đối mặt nhiều hoài nghi khi hai bên vẫn giữ lập trường cứng rắn về các vấn đề cốt lõi, từ hạt nhân đến an ninh khu vực và vai trò của các điểm nóng như Lebanon.

Với Zinedine Zidane, dẫn dắt đội tuyển Pháp không đơn thuần là một lựa chọn nghề nghiệp, mà còn là mục tiêu mang ý nghĩa đặc biệt trong hành trình sự nghiệp. Kể từ khi rời Real Madrid vào năm 2021, huyền thoại bóng đá Pháp gần như đứng ngoài mọi lời mời gọi ở cấp CLB để chờ đợi cơ hội dẫn dắt “Les Bleus”.

Một đứa trẻ có hai người chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế gia đình có yếu tố LGBT (gia đình có hai người cùng giới tính đóng vai trò là cha, mẹ) nhưng giấy khai sinh chỉ ghi nhận một người. Điều này tạo ra "khoảng trống pháp lý", khiến người còn lại không có quyền đại diện hay địa vị pháp lý đối với đứa trẻ khi có sự cố xảy ra.

Việc xây dựng và ban hành Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là một bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý của nước ta trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, với yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ lợi ích quốc gia, đồng thời bảo đảm môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và tin cậy đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow (SFT) năm 2026 là sân chơi quy mô toàn quốc dành cho học sinh THCS và THPT nhằm thúc đẩy ứng dụng giáo dục STEM vào nghiên cứu và xây dựng các giải pháp thiết thực để giải quyết những vấn đề của xã hội và địa phương, đồng thời khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo trong giới trẻ trên khắp cả nước.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文