Đừng liều mạng sống để mua mũ bảo hiểm rẻ
Sau một thời gian siết chặt kiểm tra thị trường một cách rầm rộ, việc quản lí chất lượng mũ bảo hiểm lại đang có dấu hiệu bị thả nổi. Những chiếc mũ bắt mắt với giá "rẻ như bèo", không có giá trị bảo vệ chấn thương vẫn được bày bán tràn lan trên vỉa hè, đường phố để người tiêu dùng lựa chọn. Cơ quan chức năng thừa nhận công tác quản lí gặp khó và cái khó lớn nhất vẫn là thay đổi nhận thức của người tiêu dùng, để nói "không" với hàng kém chất lượng...
2/3 lượng mũ lưu thông trên thị trường không phải là mũ bảo hiểm
Chỉ với 20.000 - 30.000 đồng, người ta đã có thể mua một chiếc mũ bảo hiểm với nhiều kiểu dáng, màu sắc bắt mắt. Điểm chung của những chiếc mũ này là không tem hợp quy CR, không nhãn mác, không nguồn gốc. Cá biệt có nhiều loại mũ được thiết kế theo hình dáng mũ bảo hiểm nhưng lại gắn mác "mũ cho người đi bộ, đi xe đạp" để lách cơ quan quản lí. Bởi vậy, khi bị kiểm tra, mặc dù cơ sở không chứng minh được nguồn gốc, chất lượng lô hàng song các cơ quan chức năng lại không thể xử phạt vì thiếu chế tài.
"Pháp luật Việt
Theo quy chuẩn kĩ thuật quốc gia về mũ bảo hiểm do Bộ Khoa học - Công nghệ công bố, mũ bảo hiểm cho người đi môtô, xe máy phải đạt các yêu cầu về khối lượng, phạm vi che chắn, khả năng chịu va đập và hấp thụ xung động, độ bền đâm xuyên, độ bền của quai đeo, yêu cầu về tầm nhìn, kính chắn gió và yêu cầu chung đối với vật liệu sản xuất mũ. Cấu tạo của mũ được quy định theo ba kiểu: mũ che nửa đầu; che cả đầu và tai; che cả đầu, tai và hàm. Mũ phải có ba bộ phận: vỏ mũ; lớp đệm hấp thụ xung động bên trong vỏ mũ; quai đeo. Nếu chiếu theo quy chuẩn này, có tới trên 2/3 lượng mũ bảo hiểm lưu thông trên thị trường không đạt yêu cầu, tức không được coi là mũ bảo hiểm.
 |
| Những chiếc mũ bảo hiểm giá 20.000 đồng vẫn được bán tràn lan trên đường phố. |
"Về nguyên tắc, nếu những chiếc mũ bảo hiểm thời trang, được thiết kế cách điệu nhưng đảm bảo những tiêu chuẩn kĩ thuật thì sản phẩm vẫn được coi là đạt chất lượng, sẽ được công nhận hợp quy và gắn tem CR. Tuy nhiên, qua kiểm tra sơ bộ, đại bộ phận mũ bảo hiểm thời trang, mũ gắn mác "dành cho người đi bộ" đều không đạt yêu cầu do lớp bảo vệ quá mỏng, vỏ mũ chủ yếu làm bằng nhựa phế thải, giòn, dễ gãy" - ông Trần Văn Vinh cho hay.
Người tiêu dùng kêu bị đánh lừa?
Người tiêu dùng biết rõ mũ kém chất lượng song vẫn mua bởi tâm lí "ham của rẻ", tâm lí đội mũ chỉ để đối phó với Cảnh sát giao thông. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng lại kêu rằng, đôi khi họ mua phải mũ kém chất lượng không phải để tiết kiệm tiền hoặc không đủ tiền mua mũ "xịn", mà là bản thân không biết đâu mới là chiếc mũ hợp chuẩn.
Về vấn đề này, ông Trần Văn Vinh nhấn mạnh: "Khi mặt hàng nào đó quá rẻ, người ta buộc phải nghi ngờ về chất lượng. Chiếc mũ chỉ có giá 20.000 - 30.000 đồng thì không thể đảm bảo chất lượng, bởi lẽ không nhà sản xuất nào có thể làm ra chiếc mũ có khả năng bảo vệ chấn thương với giá thành thấp như vậy".
Ông Vinh cũng thừa nhận, việc quản lí thị trường mũ bảo hiểm chưa đem lại kết quả. Một phần là do cơ quan quản lí làm chưa gắt gao, phần khác là do văn hóa tiêu dùng của người dân chưa được cải thiện. Chừng nào người dân vẫn chưa nói "không" với hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng thì khi đó những chiếc mũ bảo hiểm giá 20.000 đồng vẫn tồn tại.
Theo ông Trần Quốc Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng sản phẩm hàng hóa, vấn đề mấu chốt để quản lí thị trường mũ bảo hiểm là phải làm thật tốt công tác kiểm tra ở khâu sản xuất, nhập khẩu. Nếu các lô hàng nhập khẩu không đảm bảo sẽ yêu cầu tái xuất, với hàng sản xuất trong nước nếu không đạt yêu cầu sẽ tiến hành tịch thu, tiêu hủy. Khi sản phẩm đã được tung ra thị trường, việc kiểm soát lưu thông chẳng khác gì "nắm phần ngọn".
Tuy nhiên, vấn đề hiện nay là, hầu hết các lô hàng kém chất lượng đều không nhập khẩu chính ngạch, mà chủ yếu nhập lậu bằng đường tiểu ngạch. Do đó, khả năng giám sát nhập khẩu là rất khó khăn. Trong khi đó, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong nước, vì lợi nhuận, vì cạnh tranh về giá mà không đăng kí kinh doanh, cho ra thị trường những sản phẩm kém chất lượng. Các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc thì hàng làm ra lại rơi vào cảnh ế ẩm do giá thành cao, người tiêu dùng không mua.
Tới nay, sau tròn một năm quy định gắn tem chuẩn hợp quy CR lên mũ bảo hiểm có hiệu lực, cả nước mới chỉ có 444 loại mũ bảo hiểm được chứng nhận hợp quy theo đúng quy chuẩn kĩ thuật quốc gia QCVN 2: 2008/KHCN. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng, quy định gắn tem CR cũng chỉ là hình thức!?