Fed không nâng lãi suất, thị trường tài chính được, mất gì?

Trì hoãn tạm thời

Lý do Fed trì hoãn tăng lãi suất được Chủ tịch Fed - bà Janet Yellen đưa ra là chỉ số lạm phát tại Mỹ vẫn chưa đạt mục tiêu 2%, triển vọng kinh tế toàn cầu vẫn bất định, cùng với những xáo trộn trên thị trường tài chính thế giới gần đây. Bà Yellen cho rằng kinh tế Mỹ đang đi đúng hướng và chắc chắn. Song, Fed sẽ tiếp tục duy trì chính sách lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng nhằm giảm tối đa tỷ lệ thất nghiệp (đang ở mức xấp xỉ 5%), đồng thời chỉ số lạm phát trung hạn của nền kinh tế đạt mục tiêu 2%. Tuy nhiên, thông tin đáng chú ý là phần lớn các thành viên của FED đều tin rằng những tiến triển nêu trên có thể được phản ánh trong vài tháng tới, qua đó tiếp tục hàm ý về khả năng tăng lãi suất ngay trong năm 2015. 

Theo kết quả khảo sát gần đây nhất, 13 trong số 17 nhà hoạch định chính sách Fed dự đoán lãi suất sẽ tăng ít nhất 1 lần trong năm nay, giảm so với tỷ lệ 15/17 trước đó. 4 quan chức của Fed cho rằng lãi suất sẽ giữ nguyên ít nhất đến năm 2016. Hiện Fed vẫn còn 2 cuộc họp chính sách nữa vào tháng 10 và tháng 12.

Như vậy, quyết định chưa nâng lãi suất của Fed được đánh giá chỉ là động thái trì hoãn, và nền kinh tế thế giới chỉ tạm thời “thở phào” trước khi lại rơi vào quãng thời gian tiếp tục “nín thở” chờ đợi tiếp. “Quyết định không tăng lãi suất của Fed đã tạo ra sự ổn định, nhưng chỉ là tạm thời. Nhiều tổ chức nhận định Fed sẽ tăng lãi suất, nhưng chỉ là vấn đề thời gian, sớm hay muộn mà thôi, bởi Fed không thể giữ lãi suất gần như bằng 0 từ đầu năm đến nay. Do đó, tôi cho rằng Fed sẽ tăng lãi suất trong vài ba tháng tới”- chuyên gia tài chính- ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định. Trước “nguy cơ” lãi suất USD sẽ tăng vẫn treo lơ lửng, TS Hiếu phân tích: nếu Fed tăng lãi suất, các thị trường tài chính trên thế giới sẽ bị ảnh hưởng, nhất là đối với các thị trường mới nổi, trong đó, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam khó tránh khỏi những tác động. Khi lãi suất đồng USD tăng, thì giá trị các tài sản được định giá bằng USD sẽ có khả năng tăng, từ đó có thể có một sự chuyển dịch dòng tiền từ các thị trường tài chính của các quốc gia mới nổi đến thị trường tài chính của các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, theo TS. Hiếu, quy mô của TTCK Việt Nam còn tương đối nhỏ so với các TTCK trên thế giới, nên tác động từ sự “rung lắc” của các TTCK trên thế giới đến chứng khoán Việt Nam là không đáng kể.

Trong khi đó, ông Trương Văn Phước- Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cho rằng trong trường hợp Fed có tăng nhẹ lãi suất USD, khoảng 0,25%, thì cũng không ảnh hưởng mấy tới Việt Nam. Từ đầu năm đến nay, tỷ giá đã tăng lên 5%, với 3 lần tỷ giá tăng và 2 lần nới biên độ. Động thái này đã giúp xử lý phần nào những vấn đề nội tại của nền kinh tế, và dự phòng cho những diễn biến bên ngoại như Trung Quốc phá giá đồng CNY và Fed tăng lãi suất. Vì vậy, nếu Fed tăng lãi suất ở mức không đáng kể, thì không có lý do gì để chính sách vĩ mô của chúng ta phải thay đổi, ít nhất là cho đến đầu năm sau.

Vàng tăng, đô giảm, chứng khoán “lình xình”

Với thị trường tài chính, hầu hết các mặt hàng trong rổ hàng hóa chủ chốt đã có phản ứng ngay lập tức với quyết định chưa tăng lãi suất USD của Fed. Điều tiên phải kể đến sự mất giá của chính đồng USD, khi giới đầu tư bán tháo đồng bạc xanh này. Kết thúc phiên giao dịch 17-9 (rạng sáng ngày 18-9 theo giờ Việt Nam), euro tăng 1,1% so với USD, lên 1,1430 USD/euro, ghi nhận mức cao nhất kể từ 26-8. USD cũng giảm giảm 0,5% so với yên Nhật, xuống 120,03 yên/USD. Trong khi đó, đôla Úc tăng 0,3% so với USD, lên 0,7196 USD đổi 1 đôla Úc. Chỉ số Đôla Wall Street Journal, theo dõi USD với 16 đồng tiền trong giỏ tiền tệ, giảm 0,5% xuống 87,51 điểm, thấp nhất kể 25-8. Ngược lại với USD, thị trường vàng đã chứng kiến sự tăng giá mạnh mẽ. Ngay sau khi công bố được đưa ra, giá vàng vọt tăng từ 1.118USD/oz lên 1.132USD/oz. Trong khi đó, TTCK lại đóng cửa trái chiều khi 2/3 chỉ số chính của TTCK Mỹ giảm điểm.  

Còn ở thị trường trong nước, tỷ giá giữa USD/VND tại các ngân hàng thương mại ngày 18-9 tiếp tục giảm nhẹ trong biên độ 10-20 đồng/USD, dù trên thị trường tự do tỷ giá vẫn trong xu hướng tăng với mức tăng 10- 30 đồng/USD chiều mua vào- bán ra. Riêng giá vàng lại khá “thờ ơ” với thời cuộc. Mặc cho giá vàng thế giới tăng mạnh, giá vàng SJC cũng chỉ “đủng đỉnh” cộng thêm cho mình hơn 40 nghìn đồng mỗi lượng, ghi nhận các doanh nghiệp đã chính thức niêm yết giá kim loại quý lên mức trên 34 triệu đồng/lượng.

Thị trường được cho là “háo hức” nhất với thông tin giữ nguyên lãi suất từ Fed là chứng khoán, sau những hào hứng ban đầu đã không giữ được “lửa”. Tâm lý tích cực của các nhà đầu tư đã giúp dòng tiền chảy mạnh vào thị trường ngay khi phiên giao dịch bắt đầu. Điều này không chỉ giúp cải thiện thanh khoản chung trên sàn, mà còn đẩy các các chỉ số tăng mạnh. Tuy nhiên, kết thúc buổi sáng, VN-Index cũng chỉ tăng 5,48 điểm (+0,97%) lên 567,96 điểm, trong khi HNX-Index tăng 0,42 điểm (+0,55%) lên 77,64 điểm. Thanh khoản chỉ đạt hơn 1.300 tỷ đồng. Sang phiên chiều, không khí giao dịch “xìu” hơn, khiến Vn-Index đã phải “bớt xén” thành quả trong buổi sáng của chính mình, khi chốt phiên ở 566,25 điểm. HNX-Index khá hơn chút, khi tăng 0,54 điểm (+0,69%) lên 77,75 điểm. Tuy nhiên, thanh khoản đã tăng đáng kể khi tính chung cả hai sàn, tổng giá trị giao dịch đạt hơn 3.600 đồng. Việc thanh khoản dồi dào trở lại sẽ là động lực và điiều kiện cần để thị trường có thể bước vào chu kỳ tăng mới, đón sóng kết quả kinh doanh quý III sắp tới.