Hà Nội: Tràn lan sâm không rõ nguồn gốc

Nhân sâm hiện không hiếm, được bán rộng rãi trên thị trường và được quảng cáo như là thần dược. Tuy nhiên, thực tế hiện nay loại thần dược này đang được công khai bán tràn lan. Các sản phẩm sâm không có tem công bố chất lượng theo quy định của các cơ quan chức năng, thậm chí còn chẳng có nhãn mác, khiến người tiêu dùng không biết đâu là thật, đâu là giả. Chính vì thế mới đây, đoàn kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm của TP Hà Nội đã phát hiện và xử lý nhiều sản phẩm từ nhân sâm không rõ nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng.

Nhan nhản sâm không rõ nguồn gốc

Địa chỉ rất quen thuộc với người tiêu dùng khi mua các sản phẩm Đông y trong đó có sâm, là phố Lãn Ông. Người tiêu dùng có thể mua được nhiều loại sản phẩm từ sâm như: rượu sâm, nước sâm, sâm lát, sâm củ… ở hầu hết các cửa hàng thuốc Đông y trên con phố này. Nhiều chủ cửa hàng đon đả giới thiệu với khách về các loại sản phẩm được làm hoặc chiết xuất từ nhân sâm và luôn miệng đảm bảo về chất lượng và đây là hàng nhập khẩu.

Tuy nhiên theo quan sát của chúng tôi, đặc điểm chung là tất cả những bình sâm, linh chi bày bán tại đây không hề có tem, hay một dấu hiệu nào để nhận biết xuất xứ hàng hóa, cũng như chất lượng sản phẩm. Khi thắc mắc về nhãn mác của sản phẩm thì chủ cửa hàng giải thích là có tem nhưng chưa dán, khi nào khách có nhu cầu mới dán và khẳng định rằng đây là cửa hàng uy tín. Nhiều hộp sâm trên vỏ hộp không có một dòng tiếng Việt nào. Chứng tỏ những sản phẩm này chưa được cơ quan y tế kiểm nghiệm chất lượng mà đã lưu hành trên thị trường. Theo quy định của ngành Y tế các sản phẩm sâm đã qua chế biến phải được công bố chất lượng trước khi lưu hành trên thị trường.

Còn trên mạng, các loại sản phẩm từ nhân sâm được rao bán nhiều trên nhiều trang web, diễn đàn. Hầu hết đều cho là hàng xách tay về từ Hàn Quốc với giá rẻ hơn rất nhiều so với thị trường.

Tại trang muaban.net, một người có tên là Lan, địa chỉ ở Hồ Tùng Mậu, Mai Dịch, Cầu Giấy đăng tin rao bán rất nhiều loại sản phẩm từ sâm được đảm bảo là hàng Hàn Quốc "xịn". Người này giới thiệu có người nhà làm việc bên Hàn Quốc và làm tiếp viên hàng không, nên gia đình chuyên cung cấp những sản phẩm sâm nấm Hàn Quốc xách tay, cao cấp chính hiệu và đặc biệt giá rẻ hơn rất nhiều so với thị trường.

Liên hệ theo số điện thoại đăng trên topic, người này khẳng định nếu khách hàng có ý mua, sẽ cho đến tận nhà để xem hàng, loại gì cũng có. Nếu mua nhiều còn được giảm giá. Chị ta luôn miệng khẳng định đây là hàng xách tay nên "xịn" 100%, đã có nhiều người dùng và rất hài lòng. Trước khi kết thúc câu chuyện, chị ta không quên bồi thêm một câu: "Không nhanh là hết hàng đấy, số lượng có hạn". Tuy nhiên với những loại hàng không được các cơ quan chức năng kiểm định, chứng nhận dạng này, thật giả thế nào thì chỉ có… trời mới biết.

Người tiêu dùng cần thận trọng

Theo Tiến sĩ Nguyễn Minh Tâm, nguyên Trưởng khoa Dược của Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, hiện là cố vấn của bệnh viện, người có nhiều nghiên cứu về các loại cây thuốc dùng trong Đông y thì nhân sâm là một loại thuốc bổ và quý, nhưng vẫn là vị thuốc nên không thể tuỳ tiện muốn dùng thế nào cũng được. Thêm nữa, không phải ai cũng dùng được sâm.

Hiện nay, có một số người dùng nhân sâm và chế phẩm của nó với liều quá cao, hoặc quá dài ngày, dẫn đến ngộ độc với các dấu hiệu như: tăng huyết áp, chảy máu mũi, thần kinh hưng phấn quá độ, gây ra nhiều phiền toái như, cảm giác không yên, mất ngủ, dễ bị kích thích, đau đầu, chóng mặt, nổi mề đay, mẩn ngứa, thậm chí co giật...

Nhìn chung có rất nhiều vị thuốc mang tên sâm, nhưng lại thuộc nhiều họ thực vật khác nhau, chỉ có loại thuộc giống thân thảo panax mới có dược tính được coi là tốt như nhân sâm. Ngay cả cùng một loại nhân sâm nhưng tính chất cũng thay đổi tùy theo vùng địa lý, điều kiện trồng trọt và thời gian thu hoạch.

Sâm có xuất xứ từ Hàn Quốc, Triều Tiên được đánh giá là tốt nhất. Vì thế, có nhiều loại sâm được bày bán trên thị trường, dù được trồng ở Việt Nam chất lượng bình thường, nhưng cũng được gắn mác sâm Hàn Quốc để bán với giá cao. Sâm được phép lưu hành trên thị trường theo quy định đều phải ghi rõ loại sâm và hàm lượng trong thành phần công thức. Nhiều người rất dễ bị lừa với các loại sâm trôi nổi trên thị trường vì cảm quan có mùi sâm. Rất ít người biết rõ về sâm, nên thật khó để biết đó là loại sâm nào, bao nhiêu tuổi và hàm lượng tinh chất. Có sản phẩm là sâm thật nhưng đã bị tách chiết hết các hoạt chất nên thực chất không còn tác dụng