Hải Phòng: Thuốc tân dược trôi nổi
Hải Phòng được coi là một trong những nơi nhập khẩu, tiêu thụ số lượng lớn các loại thuốc và tiêu thụ nhiều loại thuốc giả. Nhất là những loại thuốc trôi nổi do tư nhân gửi từ nước ngoài về bán lại cho các nhà thuốc, khó có cơ quan nào kiểm soát được.
Từ tháng 6/2006 trở về trước, Sở Y tế Hải Phòng chỉ định Công ty Dược Hải Phòng cung ứng 70% số thuốc cho các bệnh viện trong thành phố. Nhưng mua thuốc gì, ở đâu, công ty nào lại do yêu cầu của bệnh viện.
Sở dĩ như vậy, vì trong thế "cạnh tranh" các hãng thuốc trực tiếp đến tận bệnh viện để tiếp thị. Đây chính là kẽ hở để tân dược giả len lỏi vào bệnh viện và không ít lượng thuốc trôi nổi trên thị trường góp mặt. Sở Y tế thành phố không phủ nhận, thuốc trôi nổi thật khó kiểm soát...
Thuốc giả - nỗi lo thật...
Theo đặt hàng của Bệnh viện Đa khoa Kiến An, tháng 1/2006, Công ty cổ phần Thiết bị y tế Hải Phòng cung cấp cho bệnh viện 1.000 ống kháng sinh giảm đau Acetaphen do Thái Lan sản xuất và 1.000 lọ thuốc kháng sinh Cefuroxin do Đức sản xuất.
Cùng thời điểm này, Công ty Dược Hải Phòng cũng cung cấp 4 loại thuốc kháng sinh các loại cho các bệnh viện khác trị giá hàng trăm triệu đồng. Đúng một tuần sau, cơ quan Công an phát hiện số thuốc của 2 công ty trên là thuốc giả và tiến hành niêm phong, kiểm tra. Kết quả kiểm nghiệm của Bộ Y tế cho thấy, ống thuốc mang nhãn hiệu Acetaphen là nước cất chứ không phải kháng sinh giảm đau, các loại thuốc khác đều không đảm bảo thành phần.
Qua điều tra được biết, toàn bộ số thuốc này, Công ty cổ phần Thiết bị y tế và Công ty Dược Hải Phòng đều mua của Công ty TNHH Ánh Ngọc (có trụ sở ở Hà Nội). Thuốc giả được phù phép bằng cách lấy ống nước cất giá 100 đồng/ống, thay nhãn, mác thành thuốc kháng sinh giảm đau bán với giá 12.000đ/ống (cao gấp 120 lần). Thuốc kháng sinh Cefuroxin 750mg của Ấn Độ biến báo thành thuốc do Đức sản xuất bán với giá cao hơn 2,3 lần...
Sở Y tế Hải Phòng cho biết, sau 2 vụ thuốc giả mà cơ quan chức năng phát hiện, kiểm tra tại nhiều nhà thuốc trên địa bàn thành phố còn phát hiện thêm một số biệt dược có giá cao, nhập khẩu cũng đều là thuốc giả. Đặc biệt, thuốc Levitra, Viagra (trị rối loạn cương dương), Postino 2 (tránh thai), các thuốc kháng sinh Clamoxil, Dogmatil, Cefuroxin, Acetaphen... tỷ lệ giả chiếm từ 0,1-0,5%.
Đó là chưa kể thuốc giả được sản xuất rất tinh vi, công nghệ, kỹ thuật làm giả cao, mắt thường không thể phát hiện được. Ngay cả Trung tâm Kiểm nghiệm dược và mỹ phẩm thành phố chưa có máy quang phổ nguyên tử và máy sắc ký lỏng hiệu năng cao nên không thể kiểm tra được các loại thuốc đa thành phần.
Trên địa bàn cả nước, thời gian qua, cơ quan chức năng đã phát hiện 15 vụ kinh doanh, sản xuất thuốc giả, trong đó có 4 vụ với quy mô lớn. Địa bàn Hải Phòng được coi là một trong những nơi nhập khẩu, tiêu thụ số lượng lớn các loại thuốc và từng tiêu thụ nhiều loại thuốc giả. Nhất là những loại thuốc trôi nổi do tư nhân gửi từ nước ngoài về bán lại cho các nhà thuốc, khó có cơ quan nào kiểm soát được. Bởi vậy, thuốc giả ở Hải Phòng là nỗi lo hàng ngày...
Ngăn chặn thuốc giả bằng cách nào?
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng Trần Văn Thọ, trước sự phẫn nộ của người bệnh về hành vi kinh doanh, sản xuất thuốc giả, từ tháng 6/2006, Sở Y tế tổ chức đấu thầu thuốc sử dụng trong các bệnh viện. Theo đó, các bệnh viện gửi danh mục thuốc điều trị lên Sở Y tế, Sở Y tế tổ chức đấu thầu với sự tham gia của các công ty, các hãng dược phẩm trong nước (công ty dược tư nhân không được tham gia). Giá thuốc do 2 Sở Y tế và Tài chính trình thành phố phê duyệt. Đây được coi là biện pháp ngăn chặn tiêu cực trong cung ứng thuốc điều trị, hạn chế thuốc giả vào bệnh viện.
Tuy nhiên, mạng lưới cung ứng thuốc trên địa bàn thành phố hiện rất đa dạng. Ngoài các bệnh viện có từ 300-500 loại thuốc còn có mạng lưới dược tư nhân với trên 500 cơ sở là đại lý bán thuốc, nhà thuốc tư nhân thường xuyên bán ra với các chủng loại thuốc gấp từ 2-3 lần trong bệnh viện. Nguồn cung ứng cho các cơ sở này cũng rất phức tạp và khó kiểm soát. Có những hiệu thuốc tư nhân mua của đại lý cung ứng thì ít, mua hàng "xách tay" thì nhiều bởi lãi suất vô cùng cao. Những nguồn thuốc đó thường trôi nổi và kiểm soát chúng bằng cách nào?
Theo Dược sỹ Trần Văn Huyến - Giám đốc Công ty cổ phần Dược Hải Phòng, chính công ty ông là nạn nhân của thuốc giả và đã có bài học đắt giá. Để ngăn chặn nạn tân dược giả, đề nghị các cơ quan chức năng khi nhập thuốc từ nước ngoài về phải cụ thể số lô, số lượng và quota nhập khẩu cùng phiếu kiểm nghiệm gốc của nhà sản xuất. Và đặc biệt không sử dụng hàng thuốc tự do.
Quan trọng hơn, sự phối hợp đồng bộ của các ngành, trong đó 2 ngành Thương mại và Công an đóng vai trò quan trọng kết hợp chặt chẽ với ngành Y tế tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các đại lý, nhà thuốc tư nhân, ngăn chặn đưa thuốc giả, thuốc kém chất lượng cho người bệnh.