Hàng ngoại "núp bóng" "made in Việt Nam"

Nhái các nhãn hiệu nổi tiếng, định vị chỗ đứng trên thị trường, xâm phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) của các sản phẩm đã được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng nhận là vấn đề nhức nhối, tồn tại bấy lâu mà hàng hóa Việt Nam luôn phải đương đầu. Liều thuốc đặc trị nạn hàng giả, hàng nhái chưa đủ mạnh, thiếu hiệu nghiệm đã khiến hàng Việt Nam mất đi sức cạnh tranh ngay trên sân nhà, tác động tiêu cực đến chiến lược phát triển của các doanh nghiệp (DN). Hậu quả, cả người tiêu dùng (NTD) và xã hội cùng phải gánh chịu.

Hàng ngoại núp bóng hàng Việt

Năm 2003, Công ty May Việt Tiến xây dựng nhãn hiệu Viet Brothers với việc hình thành chuỗi 14 cửa hàng bán lẻ quần áo may sẵn lấy tên gọi "Made in Việt Nam". Lúc đầu, "Made in Việt Nam" hầu như chỉ bán các sản phẩm của Việt Tiến dành để xuất sang châu Âu nhưng bị lỗi hoặc hết "mốt"… Sau này, thấy thị trường nội địa là tiềm năng không thể bỏ ngỏ, công ty đã chuyển hướng nhắm vào đối tượng khách hàng trong nước, chủ động thiết kế mẫu mã, lựa chọn chất liệu phù hợp với đồng bào mình.

Chỉ trong một thời gian ngắn, chuỗi cửa hàng "Made in Việt Nam" đã được NTD tìm đến khi có nhu cầu mua sắm các bộ quần áo hợp thời trang, giá tiền lại vừa phải.

Thế nhưng, đây cũng là lúc nhãn hiệu này liên tục bị "nhái", bị xâm phạm SHTT mặc dù Viet Brothers đã đăng ký bản quyền tên gọi "Made in Việt Nam". Nhiều cửa hàng tự phát của tư nhân nhan nhản trên các tuyến phố Hà Nội nghiễm nhiên trưng biển "Made in Việt Nam" nhưng bán đủ thứ đồ lỉnh kỉnh nhập từ Trung Quốc, Thái Lan và một số nước khác…

Khi hàng thời trang Việt Nam giành được uy tín ngay trên sân nhà, dần chiếm lòng tin và cảm tình của NTD, các sản phẩm cùng loại của nước ngoài đã trà trộn, xâm lấn, núp bóng hàng Việt.

Không khó khi tìm được trong các cửa hàng "Made in Việt Nam" nhái quần áo, giày dép và các phụ kiện thời trang có xuất xứ nước ngoài. Hàng Việt "xịn" giá cả tương đương hàng ngoại, nhưng chất lượng đảm bảo hơn, giữ được độ bền lâu hơn cho người sử dụng và quan trọng, chưa phát hiện có các phụ gia gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Như vậy, việc một số chủ cửa hàng tư nhân bán đồ nhập ngoại nhưng vẫn đề biển "Made in Việt Nam" đã gây nên cảnh "lập lờ đánh lận con đen", khiến sức tiêu thụ của hàng sản xuất trong nước kém đi. NTD thay vì được hưởng lợi, phải chịu thiệt hại do không được cung cấp thông tin nên vô tình mua… nhầm hàng ngoại.

Cửa hàng "Made in Việt Nam" chính hãng đã giành được thiện cảm của người tiêu dùng.

Bà Nguyễn Minh Hằng, Giám đốc hệ thống Viet Brothers, cho rằng, sự nhập nhèm này gây ảnh hưởng xấu đến thương hiệu mà công ty dày công xây dựng. Tuy nhiên, đến thời điểm này, các cơ quan chức năng vẫn chưa có động thái nào vào cuộc chấn chỉnh lại, mặc dù đây là nhãn hiệu đã được đăng ký bản quyền.

Tại Hội nghị chuyên đề về Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu, ông Nguyễn Minh Thành, Phó Tổng giám đốc công ty Cổ phần dây và cáp điện Thượng Đình đã trần tình: Một số sản phẩm thiết bị điện nhập ngoại, chất lượng không đảm bảo đã được chủ nhiều cửa hàng bán lẻ gắn nhãn mác công ty để bán cho NTD. Tình trạng tương tự cũng xảy ra với Công ty cơ điện Trần Phú, Tổng giám đốc Bùi Tiến Đạt cho biết.

Xử phạt hành chính chưa đủ sức răn đe

Để cuộc vận động "Người Việt Nam tiêu dùng hàng Việt Nam" thu được hiệu quả thiết thực, phòng chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu phải là vấn đề cấp bách, được ưu tiên trước nhất, ông Lê Thế Bảo - Chủ tịch Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) lên tiếng. Ông Bảo nhấn mạnh, khi hàng hóa trong nước tốt lên, đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân, chính các mặt hàng xuất xứ nước ngoài đã len lỏi vào thị trường, núp bóng hàng Việt, nhái nhãn hiệu của các DN uy tín trong nước.

Ông Bảo băn khoăn khi chế tài xử phạt các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái còn nhẹ, hầu hết vẫn dừng lại ở xử lý hành chính. Ông Bảo đề nghị các ngành chức năng cần mạnh tay, quyết liệt, có những hướng xử phạt đảm bảo tính răn đe hơn để bảo vệ quyền lợi cho hàng nội ngay tại thị trường nội địa.

Ông Nguyễn Ngọc Khoa, Chủ tịch Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Hà Nội (HATAP) trao đổi với chúng tôi: Hàng nước ngoài nhái các nhãn hiệu trong nước là hiện tượng có thật, đã tồn tại từ lâu gây thiệt hại cho hàng hóa trong nước. Thế nhưng, hướng xử lý các vi phạm loại này vẫn chưa rõ ràng triệt để vì không truy nguyên được nhà sản xuất mà chỉ có các cửa hàng, cơ sở bán lẻ.

Ông Nguyễn Ngọc Khoa đề xuất, ngay từ các cửa khẩu biên giới, lực lượng Bộ đội Biên phòng và Hải quan cần phối hợp với các lực lượng chức năng khác kiểm soát chặt chẽ, tránh sự xâm nhập của hàng lậu. Từ đây, hàng lậu giá rẻ tràn vào nước ta, được dán mác các nhãn hiệu "hàng Việt Nam chất lượng cao", đánh lừa NTD, đồng thời làm giảm sức cạnh tranh của chính hàng hóa trong nước